Nieuws

De elektriciteitsfactuur moet worden ontvet

20 oktober 2020
elektriciteit stroomfactuur ontvetten

Dat de elektriciteitsfactuur vandaag uit haar voegen barst, is niet zozeer te wijten aan de stijging van het deel “energie”, maar aan de jarenlange stijging van nettarieven, taksen en heffingen. De doorrekening ervan is transparant noch billijk. Wij vragen een rechtvaardige verdeling van de lasten om de factuur voor de gezinnen betaalbaar te houden.

Een globaal dalende energievraag door de coronacrisis in combinatie met grote gasvoorraden en een ruim aanbod aan elektriciteit heeft tijdelijk geresulteerd in voordelige prijzen voor de consument. Dat is positief, maar vooral te danken aan de daling van de prijs van de zuivere energiecomponent. Die laatste is vandaag nog slechts goed voor een vierde van de totale stroomfactuur. Het overige driekwart bestaat uit distributienettarieven, transmissietarieven, taksen, heffingen en btw. Op die kosten heeft de coronacrisis geen enkele impact gehad.

Bij de duurste van Europa

De Belgische elektriciteitsfactuur behoort al langer tot de hoogste van Europa. Alleen Deense en Duitse consumenten betalen nog meer. Op jaarbasis betaalde een gemiddeld Belgisch gezin in de tweede helft van 2019 maar liefst € 951; dat is € 245 méér dan het Europese gemiddelde.

Tussen 2007 en 2019 is de elektriciteitsfactuur in totaal met 66 % gestegen. Daarvan komt, afhankelijk van het Gewest, amper 13 tot 24 % van de stijging van de kosten voor de energiecomponent. Het is vooral de explosieve stijging van andere kosten die de factuur deden oplopen. Het gaat om een breed palet aan heffingen en openbaredienstverplichtingen die aan de eindverbruiker worden doorgerekend: de financiering van de vier energieregulatoren in ons land, de ontmanteling van nucleaire installaties van Mol, openbare straatverlichting, het sociaal tarief en regionale en federale steunmaatregelen voor hernieuwbare energie, isolatie- en energiepremies enz.

Wij kennen graag jouw mening over de elektriciteitsfactuur en wat daarin thuishoort.

Naar onze peiling

Gebrek aan transparantie

Die extra kosten worden via zowat alle onderdelen van de factuur doorgerekend, wat de zaak allesbehalve transparant maakt. Een goed begrip van de energiefactuur is nochtans essentieel om niet nodeloos te veel te betalen. Dat geldt des te meer voor kwetsbare gezinnen.

Rem op de energietransitie

De doorrekening van al die kosten via de elektriciteitsfactuur werkt tegelijk de noodzakelijke elektrificatie van de energievraag voor vervoer en verwarming tegen. Elektriciteit is op dit moment 5 tot 6 maal zo duur als gas of stookolie waardoor bv. een warmtepomp qua verbruikskosten niet kan concurreren met een condensatieketel op fossiele brandstof.

Grootverbruikers bevoordeeld

Kleine verbruikers zoals de gezinnen blijken verhoudingsgewijs vele malen meer te betalen dan middelgrote of grote bedrijven. In het netgebied van Gaselwest in West-Vlaanderen bv. moet een gezin op jaarbasis zo’n 200 euro ophoesten per 1 000 kWh aan kosten die niet rechtstreeks gelinkt zijn aan de energie op zich. Een heel grote afnemer betaalt in hetzelfde netgebied dan weer een schamele 10 euro voor exact dezelfde dienst.

Bedrijven krijgen vaak grote kortingen en vrijstellingen toegeschoven. Zo krijgen grote verbruikers tot 45 % korting op de Federale bijdrage voor elektriciteit. Voor de groenestroombijdrage en de steun voor hernieuwbare energie zijn er voor de grootste energie-afnemers zelfs reducties tot 98 %.

Het is duidelijk dat in sommige netgebieden de lagere kosten voor grootverbruikers worden gecompenseerd via hogere kosten voor de gezinnen. Vooral Vlaanderen is goedkoop ten opzichte van Brussel en Wallonië als het aankomt op de kosten die grote verbruikers betalen.

Voor een betaalbare, transparante en rechtvaardige elektriciteitsfactuur

Voor Test Aankoop kan en moet het anders. Daarom lanceren wij de volgende voorstellen.

  • Ons land telt vandaag zo’n 20 netgebieden, waarin de netbeheerders telkens andere tarieven toepassen. Afhankelijk van waar je woont, betaalt je daardoor bij eenzelfde verbruik een verschillend bedrag aan netkosten, nochtans voor eenzelfde dienstverlening. Er moet een einde komen aan de onrechtvaardige verschillen in de netwerkkosten.
  • Beleidskosten die niet thuishoren in de factuur, zoals openbaredienstverplichtingen, moeten eruit. Taksen, heffingen of de financiering van subsidiemechanismen hebben geen plaats in een factuur die geen onderscheid maakt tussen mensen met een hoog of een laag inkomen.
  • Grootverbruikers krijgen grote kortingen en vrijstellingen. Wij vragen dat wordt onderzocht of er daarbij geen sprake is van kruissubsidiëring van kleine naar grote afnemers voor bepaalde componenten van de factuur. Gezinnen mogen in geen geval opdraaien voor bijkomende kortingen voor de industrie. De energietransitie moet worden gedragen door een rechtvaardige verdeling van de kosten over alle types van afnemers. De grotere verbruikers moeten hieraan op een eerlijkere manier bijdragen.
  • Het is onaanvaardbaar en onlogisch dat de steun aan hernieuwbare energie enkel wordt doorgerekend via de elektriciteitsfactuur, waardoor het klimaatneutraal maken van transport en verwarming, via elektrificatie, wordt verhinderd. Dat kan beter gebeuren via de algemene middelen of de oprichting van een klimaatfonds.

We hebben onze eisen verder uitgewerkt en toegelicht in een nota.

Nieuwe energieplatform 

Je kunt op ons nieuwe energieplatform de hulp van onze digitale assistent benutten om snel de top-3 van de voor jou meest voordelige contracten voorgeschoteld te krijgen.

Verminder jouw factuur op ons energieplatform