Dossier

Leve de stadstuintjes!

26 maart 2014
stadstuintjes

26 maart 2014

U kunt met een gerust hart groenten kweken in de stad, op voorwaarde dat u ze zeer goed wast voor verbruik. We raden wel een bodemanalyse aan, vooral om zeker te zijn dat er geen historische bodemvervuiling is. Goed nieuws, want individuele groentetuinen en volkstuinen krijgen overal terug aandacht.

Maakt u zich zorgen over de kwaliteit van de bodem in uw tuin of vervuiling door zware metalen?

We lieten een analyse uitvoeren van de kwaliteit van zelfgekweekte sla en wortelen. We controleerden op de aanwezigheid van zware metalen en PAK’s (polycyclische aromatische koolwaterstoffen). De groenten waren afkomstig van verschillende groentetuinen verspreid over heel België, niet enkel in de stad maar ook op het platteland. Alle eigenaars van de moestuinen werd gevraagd een vragenlijst in te vullen om de mogelijke vervuilingsbronnen in de directe omgeving van de moestuin te kunnen identificeren (loden waterleidingen, wegen met zwaar verkeer, industrie, aanwezigheid van historische bodemverontreiniging etc). De stalen werden genomen in juli en september 2013, in totaal 38 kroppen sla en 15 stalen wortelen. Vóór analyses werden alle stalen gewassen.

Geruststellende resultaten

De resultaten van ons onderzoek zijn geruststellend. Zeker wat betreft de aanwezigheid van PAK’s, waarvan er nergens extreme waarden teruggevonden werden. Slechts twee stalen overschreden de wettelijk toegelaten waarde voor lood (1 krop sla en 1 staal wortelen) en 1 staal overschreed de toegelaten waarde voor cadmium.

Ook de UGent voerde een soortgelijk onderzoek, maar in tegenstelling tot ons onderzoek vond het enkel plaats in de Gentse stadsomgeving. De geoogste sla werd vóór en na wassen onderzocht. Voor de meeste toxische stoffen waren de metingen in de sla aanvaardbaar. Het loodgehalte was echter in vele stalen wel hoog, maar dit vooral vóór het wassen. Na het wassen van de sla was het loodgehalte in de meeste stalen drastisch teruggedrongen tot onder de norm voor bladgewassen.

Vooraf best een bodemanalyse uitvoeren en groenten goed wassen

Zowel ons onderzoek als dat van de UGent tonen aan dat eigen groenten kweken in de stad blijkbaar kan, maar wel op voorwaarde dat u de groenten zeer goed wast.

Ons eigen onderzoek heeft geen verband kunnen vaststellen tussen de vervuilingsgraad van de groenten en het omgevingstype (landelijk of verstedelijkt). Daaruit mogen we wel niet besluiten dat u overal in België groenten mag telen. Voordat u een moestuin begint in volle grond raden we zeker aan om een bodemanalyse uit te voeren, vooral om zeker te zijn dat er geen historische bodemvervuiling is.

Stadsmoestuinen: "duurzame" ontmoetingsplaatsen

We vinden het vanuit economisch en ecologisch oogpunt trouwens een positieve trend dat mensen zelf groenten gaan kweken. Zo worden er geen of minder pesticiden gebruikt en zijn er geen transportkosten van groenten naar verkooppunten. Bovendien zijn de volkstuintjes ideale ontmoetingsplaatsen en bevorderen ze de sociale cohesie. 

Wij vragen daarom dat de overheid dergelijke initiatieven van duurzame voedselproductie zo veel mogelijk stimuleert en financieel ondersteunt. Vlaanderen en Brussel zijn reeds op de goede weg, maar in Wallonië is er jammer genoeg nog maar weinig op structureel niveau geregeld.

 


Afdrukken Versturen via e-mail