Dossier

Beitsen

07 juni 2017
beitsen

07 juni 2017
Het is niet vanzelfsprekend om houten schrijnwerk in alle weersomstandigheden mooi en sterk te houden. Met een laagje beits kun je hout beschermen én verfraaien.

Verschillende soorten beits

Solventgedragen of watergedragen?

Watergedragen beitsen drogen sneller en zijn iets moeilijker aan te brengen. Je kunt ook niet meer corrigeren als je een foutje hebt gemaakt of een plekje hebt overgeslagen. Verder zijn beitsen op waterbasis meer waterdampdoorlatend en kun je er dikkere lagen mee leggen. Tot slot zijn en blijven ze elastischer, zodat ze beter meebewegen als vochtig hout gaat zwellen.

Solventgedragen beitsen, herkenbaar aan hun typische whitespiritgeur, kunnen dan weer dieper in het hout dringen, wat vooral belangrijk is bij de zgn. impregneerproducten met fungicide (met een preventieve rol). Beitsen met solventen drogen ook veel trager. Dat heeft als voordeel dat je veel langer correcties kan aanbrengen, maar als nadeel dat de droogtijd tussen de verschillende lagen ook veel langer is.

Het is niet zo dat de ene soort beits het hout beter zou beschermen dan de andere.  In beide categorieën hebben we goede en minder goede producten gevonden.

Dekkend of (half)transparant?

Je kunt kiezen voor een dekkende of een doorzichtige beits. Een dekkende beits verbergt de houtstructuur met kleuren zoals wit, groen, blauw, bruin en zwart, wat in het geval van lelijk hout nuttig is.

Een (half)transparante beits benadrukt en verfraait de houtstructuur. Een transparante beits is volledig kleurloos. Een halftransparante beits is getint, maar is nog steeds doorzichtig. Bij die laatste zijn er tal van kleuren verkrijgbaar die vaak luisteren naar de namen van houtsoorten zoals teak, mahonie, kastanje, eik enz. Hiermee kun je minder duurzaam hout zoals grenen en vurenhout alsnog de aanblik van een duurdere houtsoort geven.

Donkere beitsen beschermen in elk geval beter dan lichte beitsen omdat ze meer pigment bevatten. Daartegenover staat dat ze relatief meer kleur kunnen verliezen.

Impregneerproducten, normale beitsen of "topcoatings"?

Bij de (half)transparante beitsen onderscheiden we drie soorten:

  • Impregneerproducten leggen een zeer dunne film op het hout en dringen er zelfs deels in. Ze bevatten vaak fungiciden (tegen schimmels) en insecticiden, vervullen aldus een meer preventieve rol, en worden onder meer toegepast op een dakgebinte. Ze bieden (buiten) echter onvoldoende bescherming tegen de weersinvloeden (zon, wind, regen enz.).
  • Normale beitsen leggen eveneens een vrij dunne film en bevatten doorgaans een fungicide. Veelal bevatten ze pigment – anders dan de impregneerproducten – wat hen een langere levensduur bezorgt. Ze bieden een beperkte bescherming tegen weersinvloeden. Bijgevolg is een regelmatig, lees jaarlijks, onderhoud aan de orde.
  • Afwerkingsbeitsen of "topcoatings" leggen een dikkere laag op het hout en zijn beter bestand tegen de weersinvloeden. Ze bevatten doorgaans geen fungicide of alleen een fungicide tegen blauwschimmel (om de beitslaag te beschermen, niet het hout). Ze bevatten tevens pigment, wat hun levensduur verlengt. Ze geven het hout een zekere (matte) glans. Een goede afwerkingsbeits houdt doorgaans zo'n vijf jaar stand. Dan is het tijd voor een onderhoud.  

Deze onderverdeling van de beitsen is doorgaans niet als dusdanig vermeld op de producten of hun verpakking. De afwerkingsbeitsen of topcoatings kun je soms identificeren via hun naam zoals Linitop, Sadotop, Xylatop enz. Lees steeds goed de uitleg van de fabrikanten om de juiste keuze te maken.