Nieuws

Nieuw getest: rode wijnen uit Zuid-Afrika

08 oktober 2018
Witte Zuid-Afrikaanse wijnen

08 oktober 2018
Of het nu is om geld te besparen, omwille van de gezondheid of puur uit principe: meer en meer mensen drinken geen alcohol. De vraag naar alcoholvrije wijn stijgt dus, maar stijgt daarmee ook het aanbod? En hoe staat het met de kwaliteit ervan? Dat zochten we uit met een test van 20 alcoholvrije wijnen.

Februari 2018: alcoholvrije wijnen

Consumenten zijn zich bewuster van de gevolgen van alcoholverbruik en gaan daarom actief op zoek naar alternatieven. De verkoop van alcoholvrije wijnen, schuimwijnen, bieren en aperitieven is de voorbije 3 jaren verdrievoudigd. Het aanbod in de supermarkt en in online webshops is in enkele jaren tijd dan ook veel groter geworden.

Alcoholvrije wijnen kunnen bijvoorbeeld een alternatief zijn voor mensen die omwille van verschillende redenen geen alcohol mogen of willen drinken, maar toch graag de wijnbeleving willen ervaren. Nog een voordeel is dat een glaasje alcoholvrije wijn ongeveer 15 à 30 calorieën per 100 ml bevat, wat 50-60 % minder is in vergelijking met de alcoholrijke variant.

Hoe wordt alcoholvrije wijn gemaakt? 

Het bereidingsproces (of vinificatie) van alcoholvrije wijnen is identiek aan dat van reguliere wijnen. De alcohol die ontstaat tijdens het gistingsproces wordt achteraf uit de wijn gehaald (“de-alcoholiseren”). De techniek is in de loop der jaren sterk verbeterd. Tegenwoordig wordt alcohol meestal onttrokken uit de basiswijn met behulp van moderne distillatie- of filtratietechnieken.

  • Bij distillatie wordt alcohol uit de wijn verdampt. In een krachtig vacuümsysteem zal de alcohol, door de lage druk, een significant lager kookpunt hebben. Daardoor moet de wijn niet of nauwelijks worden opgewarmd (tot maximaal 28°C) . Verhitting werkt namelijk oxidatie van de wijn in de hand, wat de smaak danig beïnvloedt. Niet-vluchtige delen zoals mineralen, vitaminen, suikers en zuren blijven behouden. Een nadeel is wel dat andere belangrijke vluchtige elementen zoals aroma’s ook mee kunnen verdampen.
  • Bij filtratie wordt alcohol uit de wijn gehaald met behulp van een dun filtermembraan. Onder hoge druk wordt de wijn in een vat gepompt waarin een filtermembraan met zeer kleine poriën zit. Enkel water en alcohol kunnen zo door het membraan passeren. De wijn wordt meerdere malen over het membraan gepompt, waardoor de wijn steeds meer geconcentreerd wordt. Achteraf wordt opnieuw water, zonder alcohol, aan de wijn toegevoegd. Nadeel van deze techniek is dat elementen weggefilterd kunnen worden die eigenlijk in de wijn hadden moeten blijven. Momenteel is omgekeerde osmose de populairste methode onder de membraanfiltertechnieken (zie infografiek hieronder).
 Osmose

Hoewel de naam suggereert dat de wijn “vrij” is van alcohol, hebben “alcoholvrije” wijnen en andere dranken in de praktijk een alcoholpercentage tot een Europees vastgelegd wettelijk maximum van 0,5 %.

Het is immers zelden mogelijk om alle alcoholresten uit de wijn te verwijderen. Bovendien kan door spontane fermentatie (gisting) van suikers, alcoholvrije wijn toch sporen van alcohol bevatten.

Van deze uiterst kleine hoeveelheid alcohol zal je niet dronken worden, aangezien ze vrijwel onmiddellijk verwerkt wordt in het lichaam.

Test van 20 alcoholvrije wijnen

Bij het selecteren van de alcoholvrije wijnen hebben we rekening gehouden met wijnen die je in de supermarkt kunt kopen. Zo hebben we uit het aanbod 20 alcoholvrije wijnen, 9 witte en 11 rode wijnen waarvan 2 bio-wijnen (Ôpia) uit verschillende wijnlanden geselecteerd. We hebben de wijn zowel chemisch geanalyseerd in het laboratorium als aan een smaaktest door ons proefpanel van experten onderworpen.

Witte alcoholvrije wijnen

Benaming

Land van herkomst

Druivenras

Prijs (€)

Verkooppunt

Blanc

Frankrijk

-

3,06

Cora

Bonne Nouvelle

Frankrijk

chardonnay

3,79

Cora, Match

Edenvine

Australië

chardonnay

5,99

Delhaize

Free Feather

Duitsland

-

3,99

Albert Heijn

Night Orient

Duitsland

chardonnay

5,99

Carrefour, Intermarché

Oenao

België

sauvignon blanc, chardonnay

5,49

Carrefour

Ôpia

Frankrijk

chardonnay

3,99

Bio-planet

Vintense

België

chardonnay

5,99

Carrefour, Delhaize, Match, Colruyt

Vintense

België

sauvignon blanc

5,99

Carrefour, Match, Colruyt

Rode alcoholvrije wijnen

Benaming

Land van herkomst

Druivenras

Prijs (€)

Verkooppunt

Bonne Nouvelle

Frankrijk

merlot

3,79

Cora, Match

Edenvine

Australië

shiraz

5,99

Delhaize

Faber

Duitsland

cabernet sauvignon

4,49

Albert Heijn

Free Feather

Duitsland

merlot

3,99

Albert Heijn

Torres Natureo

Spanje

syrah

6,99

Albert Heijn

Night Orient

Duitsland

merlot

5,99

Carrefour, Intermarché

Oenao

België

merlot, cabernet sauvignon

5,49

Carrefour

Ôpia

Frankrijk

cabernet sauvignon

3,99

Bio-Planet

Rouge

Frankrijk

-

3,12

Cora

Vintense

België

merlot

5,99

Carrefour, Delhaize, Match, Colruyt

Vintense

België

cabernet sauvignon

5,99

Carrefour, Match, Colruyt

Geen chemische afwijkingen

Op één wijn na (Rouge - 0,5 %) geven alle wijnen op het etiket aan dat het alcoholpercentage 0 % bedraagt. Het werkelijk gemeten alcoholpercentage in het laboratorium ligt bij alle geteste wijnen iets hoger, namelijk tussen 0,1 % en 0,5 %. Deze wijnen mogen dus de wettelijk gedefinieerde term “alcoholvrij” gebruiken.

Suiker

We keken ook naar het suikergehalte in de wijnen. Dat varieerde tussen 30 g/l en 62 g/l. Op basis daarvan kunnen de meeste geteste wijnen onderverdeeld worden in de categorie mollig (12 tot 45 g/l) en enkele in de categorie zoet (> 45 g/l).

Sulfiet

Het totale gehalte sulfiet (of zwaveldioxide) varieerde van wijn tot wijn. Bij de witte wijnen bedroeg dit  106 tot 195 mg/l (25 mg/l bij biowijn), bij de rode wijnen 39 tot 171 mg/l (10 mg/l bij de biowijn). Daarmee blijven ze goed binnen de Europese maximumnormen voor respectievelijk wijnen (wit: 250 mg/ml; rood: 200 mg/l) en bio-wijnen (minstens 30 mg/l minder) met meer dan 5 g/l restsuikers.

Sulfiet heeft een antimicrobiële werking en remt de oxidatie van wijn, waardoor de houdbaarheidstermijn van de wijn verlengd wordt. In wijn komt sulfiet voor in vrije vorm en in organische verbindingen. Bij 3 witte wijnen (Night Orient, Ôpia en Blanc) is het aandeel vrij sulfiet tegenover het totale gehalte sulfiet zeer laag, wat mogelijks een negatieve invloed heeft op de bewaringstermijn van de wijn.

Sowieso wordt alcoholvrije wijn het best jong gedronken, binnen een à drie jaar na productie, en is het niet aan te raden alcoholvrije wijnen voor een lange periode te bewaren. In te grote hoeveelheden beïnvloedt sulfiet de smaak van de wijn en kan het misselijkheid, hoofdpijn en zelfs spijsverteringsproblemen of allergische reacties veroorzaken bij personen die er overgevoelig aan zijn.

Sorbinezuur

Het gehalte sorbinezuur, een specifiek schimmelwerend middel, is verwaarloosbaar laag. De vluchtige en totale zuurgraad van nagenoeg alle geteste wijnen zijn gangbaar.

Smaak moeilijk te vergelijken met echte wijn

Alcohol heeft een invloed op de smaak van wijn, geeft de wijn “body” en structuur, maskeert zuurheid en de intensiteit van andere aroma’s, waardoor wijn gebalanceerd smaakt. Het valt niet te ontkennen dat het de-alcoholisatieproces bij alcoholvrije wijnen een impact heeft op de kwaliteit en op de smaak en geur van de oorspronkelijke wijn. De alcoholvrije wijn is lichter en zoeter van smaak, en in veel gevallen smaakt de wijn te artificieel en te vaak naar een aangelengd zoet drankje. Dit was onder meer het geval bij de witte Bonne Nouvelle en Night Orient, en bij de rode Faber en Oenao.

Door steeds betere technieken om alcohol uit de wijn te halen, is de smaak van alcoholvrije wijn de laatste jaren verbeterd. Maar voorlopig is een vergelijking met echte wijn nog niet aan de orde.

Alcoholvrije wijn mist het evenwicht, de rondheid, de textuur, met andere woorden alles wat de structuur van de wijn maakt.

Smaaktest

Ondanks het scepticisme van ons wijnexpertenpanel, waren er zeker een aantal alcoholvrije wijnen die het niveau van echte wijn min of meer benaderen. De volgende drie wijnen konden ons proefpanel het meest bekoren:

Edenvine (wit)

Edenvine wit

 

  • Aanblik: “Briljant en licht, witgeel, gemiddelde tranen”
  • Geur: “Uitgesproken en fijn floraal met exotisch fruit (mango, ananas)”
  • Smaak: “Licht fruitig en evenwichtig met frisse zuren; vrij lange afdronk”

    Geschikt bij blauwe kaas, gerookte vis, foie gras en bij chocoladebereidingen, taart of cake en desserts met fruit.
Edenvine (rood)

Edenvine rood

 

  • Aanblik: “Helder en licht, kersenrood, dunne tranen”
  • Geur: “Discreet maar fijn fruitig met een rooktoets”
  • Smaak: “Fris, fruitig en evenwichtig met versmolten tannines; middellange afdronk”

    Geschikt bij kazen, pastagerechten, wit vlees, visschotels, rauwkost, tapas, paëlla, quiche en barbecue.
Natureo (rood)

Torres Natureo rood

 

  • Aanblik: “Briljant, medium kersenrood, gemiddelde tranen”
  • Geur: “Discreet maar elegant met klein rood fruit en een plantaardige toets”
  • Smaak: “Aangenaam en mooi fruitig met zachte tannines; middellange afdronk”

    Geschikt bij pastagerechten, gevogelte, rood of wit vlees, aardappelgerechten, Gentse waterzooi, moussaka, pizza, goulash, carpaccio en charcuterie.

Nog werk aan de winkel

Alcoholvrije wijnen passen prima in de trend van een evenwichtige en gezonde levensstijl. Maar kunnen deze wijnen tippen aan een echte wijnervaring?

Het antwoord is nee. Ondanks het stijgende aanbod en de inspanningen om de smaak en kwaliteit van alcoholvrije wijnen te verbeteren, is ons specialistenpanel nog niet geheel overtuigd. Enkele van de geteste alcoholvrije wijnen zijn zeker van een aanvaardbaar niveau en kun je met een gerust hart in huis halen, maar het gros van deze categorie kwam niet in de buurt van een “wijnervaring”.

Er is dus nog wat werk aan de winkel om de smaak op hetzelfde niveau als gewone wijn te krijgen.