Analyse
Kwantitatieve versoepeling: extra wapen 8 jaar geleden - maandag 15 februari 2010
Het belangrijkste wapen van een centrale bank is de rente maar sinds de crisis is het arsenaal noodgedwongen uitgebreid met kwantitatieve versoepeling.

Geld bijdrukken
Gewoonlijk proberen de centrale banken onevenwichten in de economie te voorkomen door hun leidende rentevoeten aan te passen. Als de economie het bijvoorbeeld moeilijk heeft, verlagen de centrale banken hun leidende rentevoet. De daling van de prijs van het geld stimuleert investeringen en consumptie waardoor de economie zich kan herpakken. Sinds de crisis in volle hevigheid is losgebarsten, hebben heel wat centrale banken hun rente tot een extreem laag niveau teruggebracht waardoor het rentewapen niet meer kon gebruikt worden. Aangezien die monetaire stimulans onvoldoende was om de economieën opnieuw aan de praat te krijgen, hebben ze een nieuw wapen bovengehaald: kwantitatieve versoepeling. Een niet-conventionele maatregel waarvan slechts een beperkte groep wist dat ze bestond. Via deze extreme vorm van monetair beleid pompt de centrale bank rechtstreeks extra geld in de economie door financiële instrumenten op de markt in te kopen. In de praktijk koopt de instelling overheidsobligaties of bedrijfsobligaties (van onder andere banken). Ze koopt onder andere deze activa met geld die ze gedrukt of gecreëerd heeft. En dit nieuwe geld komt in het monetaire circuit terecht. De doelstelling is immers de geldhoeveelheid te verhogen, zodoende de banken de mogelijkheid te geven meer te lenen en de economie extra zuurstof te geven. Door massaal obligaties terug te kopen, verhogen de centrale banken de vraag die op haar beurt de koersen van die obligaties doet stijgen en hun rendement dalen. Doordat de obligatierentes dalen, blijft de rente op allerhande leningen ook laag.

Wijdverspreid
De centrale bank van de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland hebben dit beleid sinds midden 2008 in één of andere vorm in de praktijk omgezet. Tot nu toe hebben deze maatregelen (nog) niet het verhoopte resultaat gehad hoewel ze de rente op lange termijn wel onder controle hebben kunnen houden. Desondanks gaan er stemmen op om de kwantitatieve versoepeling te stoppen. De vrees bestaat dat als het beleid plots te goed zou aanslaan bij het huidige economische herstel, dit tot een inflatie-optstoot zou kunnen leiden en dat is ook niet de bedoeling. The Bank of England heeft recent aangekondigd, nu de inflatie wat te sterk was gestegen, voorlopig kwantitatieve versoepeling te zullen opschorten (niet stopzetten). De Federal Reserve, in de VS, denkt luidop na over manieren om deze niet-conventionele maatregelen stop te zetten maar tot nu toe heeft ze niets concreet aangekondigd. Waarom ontbreekt de Europese Centrale Bank in het rijtje? Er is nog tot nu toe geen consensus bereikt binnen de raad van de ECB. De bank kan trouwens enkel bedrijfspapier opkopen. De aankoop van overheidsobligaties is moeilijk omdat verschillende staten verschillend papier uitgeven. Van welk land moet men papier gaan kopen?

Deel dit artikel