Analyse
De belegger gerold 7 jaar geleden - donderdag 10 december 2009
Correct gokken op een stijgende olieprijs en toch uw broek scheuren? Het kan perfect.

Mikken op een stijging van een grondstofprijs via beleggingen is niet zo simpel als het lijkt, wat de promotoren van de producten ook mogen beweren. Een stijging van de grondstofprijs resulteert immers niet automatisch in een navenante stijging van de koers van uw belegging. Afblijven is dan ook de boodschap.

Stel dat u sterk gelooft in een stijgende olieprijs en u wilt daar een graantje van meepikken. Hoe doet u dat?
Via klassieke beleggingsfondsen zal het u niet helemaal lukken. Die beleggen indirect in onze bodemschatten via grondstofgerelateerde bedrijven die elk wel hun eigen verhaal hebben. En meestal wordt niet één grondstof geviseerd, maar een hele resem.
Beursgenoteerde trackers of certificaten op grondstoffen bieden wél een oplossing. U belegt ermee in de grondstof naar keuze zelf en dat maakt hen ongemeen populair bij particuliere beleggers. Een certificaat zoals 100 % Quanto Brent (Société Générale) bijvoorbeeld kunt u simpelweg kopen op Euronext (ticker: 3858S). Het product belegt in olie en de koersevolutie zou die van de prijs van olie dan ook volgen. Niet?

INGEWIKKELDE PRODUCTEN
· Helaas. Het verhaal van een lezer is tekenend. Hij kocht bovenvermeld certificaat eind oktober 2008 tegen 42,3 euro. Eind vorige maand stond de koers op 38,75 euro. Een verlies van meer dan 8 %. En dat terwijl de olieprijs … met 28 % steeg. Wat?
· Los van de jaarlijkse kosten (beheerloon en afdekkingkosten tegen muntrisico vooral) werd de doodsteek gegeven door de structuur van het product. Het certificaat belegt immers niet rechtstreeks in fysieke vaten olie maar wel in speciale contracten, de zogenaamde futures (zie kader). Die volgen de prijsbewegingen van het zwarte goud normaal op de voet.
· Omdat het certificaat ab-so-luut wil vermijden dat het contract op eindvervaldag resulteert in een olielevering, moeten de futures nu telkens worden doorgerold naar de volgende ‘leveringsdatum’. In dit geval is dat een maand later. Decembercontracten worden zo omgezet in januaricontracten, die bij tijd en stond zullen worden omgezet in februaricontracten, enzovoort.
· En net daar schuilt het probleem op dit moment. Het doorrollen zorgt immers voor een negatieve impact op het rendement van de portefeuille. Waarom? Niet alleen is er de kostprijs van het doorrollen zélf (Société Générale rekent maximaal 0,1 % per rol aan), contracten waarvan de leveringstijd in de toekomst ligt, zijn veelal duurder dan die waarvan de leveringstijd dichterbij is. Dat komt omdat de instelling die zich engageert om olie in de toekomst te leveren bepaalde kosten heeft, zoals voor opslag en financiering. Ook speculatie kan de prijs opdrijven. In vaktaal heet het dat de markt in contango is.
· Een voorbeeld. Stel dat de prijs van de huidige contracten in de portefeuille van het certificaat 1 euro bedraagt. Dat is tevens de koers van het certificaat. De contracten komen eind december op eindvervaldag en moeten worden doorgerold naar januari. De prijs van die januaricontracten is hoger, namelijk 1,2 euro. Het certificaat verkoopt nu zijn decembercontracten tegen 1 euro en koopt die van januari tegen 1,2 euro. De koers van het certificaat valt daardoor terug tot 0,83 euro (1/1,2), terwijl de prijs van de onderliggende waarde niet is veranderd.
· Zonder in detail te treden, kan de omgekeerde situatie zich ook voordoen, zij het minder frequent. Contracten met een eindvervaldag in de toekomst kosten dan minder dan contracten met een nabijere eindvervaldag waardoor elke rol geld opbrengt.

VOLGINGSGRAAD BRENT-CERTIFICAAT (in %)

Door de diverse kosten en de nefaste invloed van het doorrollen van contracten volgt het certificaat steeds minder de evolutie van de olieprijs.

UNIEK GEVAL?
· Bovenstaand relaas is allesbehalve uniek. De meeste trackers, warrants en certificaten op grondstoffen beleggen immers in die grondstoffen via zulke contracten. Heel wat onder hen rollen daarbij blindelings van de ene in de andere. Veelal heeft dat een negatieve invloed op uw rendement.
· Het prijsverschil tussen contracten met korte en lange eindvervaldag heeft een impact op uw belegging. Zo kunt u in de grafiek zien dat het certificaat waarin onze lezer belegt in het begin nog vrij goed de prijs van olie volgde, maar dat dat door allerhande kosten en – vooral – een (fors) hogere prijs voor contracten met een latere eindvervaldag, niet langer het geval is. Zo steeg de olieprijs in 2009 met 112 % terwijl het certificaat een winst optekende van 66 %. Niet slecht, maar het kon zoveel beter. Het certificaat slaagt er dan ook steeds minder in om te doen waarvoor het gemaakt is, nl. de olieprijsevolutie volgen. Een lot dat ook soortgelijke producten is geschoren.
· Maakt u zich geen blaasjes wijs. Enkel gesofisticeerde beleggers hebben iets te zoeken bij zo’n ingewikkelde producten. En dan nog. Vergelijk het met een casino. Soms gebeurt het dat de klant winst maakt. Maar aan het eind van de dag wint het huis, altijd.
We kunnen het dan ook niet genoeg blijven herhalen. Koop enkel producten die u voldoende begrijpt.

Wat is een future?

Een future is een termijncontract waarbij minstens twee partijen zich ertoe verbinden om op een gegeven ogenblik in de toekomst en tegen een welbepaalde prijs een bepaalde hoeveelheid van een onderliggende waarde, zoals een grondstof, een munt of een aandeel, met elkaar te verhandelen. In tegenstelling tot een optie en een warrant houdt een future een plicht in en geen recht.

Deel dit artikel