Analyse
Er ruist wat door het struikgewas 8 jaar geleden - donderdag 15 oktober 2009
Hoe zit het nu met enkele hete hangijzers rond pensioenspaarfondsen ?

Er is weer heel wat te doen rond pensioenspaarfondsen. Zullen ze nu anders worden belast? Kunt u er nu wel of niet via een tak 23-verzekering in beleggen? En hoe zit het met het ethische pensioensparen?

Zowel jong als oud raden we aan om aan pensioensparen te doen. Dat kan onder andere via pensioenspaarverzekeringen en pensioenspaarfondsen, de zogenaamde derde pijler van het pensioenstelsel. In ruil voor het belastingvoordeel dat die producten genieten (zie kadertje), heeft Vadertje Staat een vinger in de pap en kan hij, via wetgeving, de kaarten herschudden, al dan niet in zijn voordeel.

SNELLER INNEN?
· Geld. Daar komt het op neer. Omdat de federale regering er nodig heeft, heeft ze recentelijk overwogen de derde pijler van ons pensioenstelsel anders te belasten.
Op dit moment levert uw jaarlijkse storting van maximaal 870 euro u een belastingvermindering op van 30 % tot 40 % (plus opcentiemen) van uw gestorte bedrag. In ruil voor dat toemaatje passeert de fiscus op uw 60ste, in de meeste gevallen, langs de kassa. En niet zo’n beetje. Hij zal uw totale (en fictief opgerente) kapitaal belasten tegen 16,5 % voor kapitalen gevormd vóór 1993 en tegen 10 % daarna.
· Recentelijk opperde de overheid het idee sneller aan dat geld te raken en dus niet langer meer te wachten tot uw 60ste. Een van de denkpistes is de heffing in te houden op het ogenblik van uw storting. Nadien betaalt u geen gelag meer op het einde van de rit.
· Wat we denken? We zijn niet per definitie gekant tegen het systeem. Het tast het extra rendement dat de fiscale stimulans u oplevert immers niet noodzakelijkerwijs aan. De overheid krijgt sneller haar centen én een hervorming in die zin maakt een einde aan de misleidende reclame die de nadruk legt op de forse belastingbesparing, zonder een woord te reppen over de eindheffing.
· Hoever staan we vandaag? Op 13 oktober rakelde de regering dat begrotingsplan niet op. Dat betekent echter niet dat het idee dood en begraven is. Wordt vervolgd.

VIA TAK 23-VERZEKERING?
· Begin dit jaar verklaarde Minister van Financiën Reynders dat er vanuit wetgevend standpunt geen bezwaren bestaan om ook verzekeringsfondsen (tak 23) fiscaal aftrekbaar te maken in het kader van pensioensparen. Dat was het geval al voor verzekeringen mét gewaarborgd rendement (tak 21).
· Wat we denken? Met de (gewijzigde) houding van het Ministerie van Financiën kwam er, op dat vlak althans, een einde aan de ongelijkheid tussen bancaire pensioenspaarfondsen en hun verzekeringsbroertjes. Fundamenteel hebben we dan ook geen bezwaren zolang dezelfde regels tussen beide gelden. En dat is nog steeds niet het geval op het vlak van reclame, controle en informatieverstrekking bijvoorbeeld. Ook op het vlak van risicospreiding binnen de portefeuille gelden andere maten en gewichten. Tak 23-producten kunnen de teugels immers veel meer vieren. Een ander punt is de belastingdruk. Volgens de huidige wetgeving wordt de taks over de volledige werkelijke meerwaarde geheven bij tak 23-fondsen. Bij bancaire pensioenspaarfondsen is dat op een fictieve meerwaarde. Dergelijk onderscheid is uiteraard onzinnig.
· Hoever staan we vandaag? Ondanks enkele fiscale onduidelijkheden is een individuele levensverzekering van het type tak 23 binnen het kader van pensioensparen dus al mogelijk. We stelden 37 verzekeringsmaatschappijen dan ook de vraag of ze al soortgelijke producten commercialiseren. Het resultaat was ontnuchterend: enkel ERGO Life biedt al zo’n product aan; ERGO Life Optimix waarbij u kunt kiezen uit een formule die uitsluitend in een of meerdere beleggingsfondsen, al dan niet beheerd door derden, belegt. Peilend naar de plannen van de verzekeraars op dat vlak hoeft ERGO Life ook niet veel concurrentie te vrezen. Enkel Argenta Assuranties en AXA Belgium overwegen op termijn een intrede in die markt.

OP DUURZAME LEEST?
· Eind 2006 keurde de regering een principieel voorstel goed van de staatssecretaris voor Duurzame Ontwikkeling om pensioensparen, via een extra belastingaftrek, voordeliger te maken voor ethische beleggingen. Omdat het voorstel, om het nog eufemistisch uit te drukken, lacunes vertoonde en wegens budgettaire en politieke redenen werd uiteindelijk beslist om niets te doen. Maar de kiem voor duurzaam pensioensparen was wel gezaaid. Dat resulteerde vorig jaar in een wetsvoorstel tot ‘instelling van een maatschappelijk verantwoord pensioensparen met een solidaire dimensie’ waarin gepleit wordt om uitsluitend duurzame pensioensparen een belastingvoordeel te laten genieten.
· Wat we denken? Zolang de politieke wereld het niet eens over is wat duurzaam beleggen precies is, zal er weinig gebeuren. Belastingvoordelen gekoppeld aan duurzame pensioenformules zijn dan ook nog niet voor morgen. Wacht daar dus niet op om nu al te storten in de formule die bij u past.
· Hoever staan we vandaag? Nog nergens. De voorziene oprichting van een zogenaamde ‘Raad voor maatschappelijk verantwoord beleggen’, een groep wijzen met vertegenwoordigers uit alle betrokken sectoren, zou de zaken kunnen bespoedigen maar ook daarover moet nog worden gestemd.
Ondertussen smeedde Ethias al het ijzer. FIRST Pensioensparen, een levensverzekering mét gewaardborgd kapitaal (type tak 21) blijft tot op heden het enige duurzame pensioenspaarproduct in ons land. Daar blijft het voorlopig bij want een tak 23-fonds in het kader van pensioensparen staat bij hen niet op het menu.

ENQUÊTE: ZIJN ER KOSTEN BIJ OVERSTAP TUSSEN PENSIOENSPAARFONDSEN?
We raden u af om vóór uw 60ste uit uw pensioenspaarfonds of pensioenspaarverzekering te stappen. U betaalt dan immers een fikse fiscale boete. Niets belet u echter om te switchen tussen producten. Dat kan het geval zijn indien u bijvoorbeeld twijfels hebt over de kwaliteiten van uw pensioenspaarfonds of indien u wilt veranderen naar een meer defensieve formule.
· U hebt daarbij jaarlijks de keuze uit twee mogelijkheden:
– u opent een nieuw contract en laat het oude staan zonder daar nog premies in te storten;
– u beëindigt uw huidige contract en hevelt het volledige bedrag over naar een nieuw contract. Dat zal enkel lukken tussen fondsen of pensioenspaarverzekeringen onderling.
Goed om te weten, is dat u in hetzelfde jaar niet tegelijk kunt profiteren van een belastingvoordeel in een pensioenspaarfonds én in een pensioenspaarverzekering.

· Gebeurt de overstap tussen pensioenspaarfondsen kosteloos? We stelden de vraag aan alle aanbieders.
– Het goede nieuws is dat geen enkele instelling nieuwe instapkosten aanrekent als u met uw opgespaarde pensioenspaarkapitaal aan hun deur komt kloppen. Het hele bedrag wordt dan ook kosteloos gestoken in uw nieuwe pensioenspaarfonds. Vanaf de eerstvolgende storting betaalt u wel de gangbare instapkosten.
– Een beperkt aantal instellingen rekent wel een forfaitaire ‘administratieve kost’ aan indien u uw kapitaal bij hen weghaalt. Bij SG Private Banking is dat 50 euro en bij BNP Paribas Fortis 30,25 euro. Bij die laatste instelling is die kost dus niet van toepassing indien u arbitreert tussen de pensioenspaarfondsen van de instelling.
– Hoewel de pensioenspaarfondsen hun dividenden kapitaliseren, betaalt u nooit beurstaks bij verkoop van uw stukken.

Deel dit artikel