Analyse
Heeft het goud zijn glans verloren ? 9 jaar geleden - donderdag 13 november 2008
Goud was in het verleden steeds een vluchtwaarde in tijden van nood. Is dat nog het geval ?

In het verleden was het uitbreken van een beurscrisis meestal koren op de molen van het goud. Ook deze keer slaagde het gele metaal in zijn opzet, maar we zijn ondertussen ver af van het record van half maart. En wat gezegd van de goudmijnaandelen die recentelijk als een kaartenhuisje in elkaar stortten?

ZO BEGON HET SPROOKJE
· De goudkoers loste lange tijd alle verwachtingen in. Sinds het uitbreken van de kredietcrisis in de tweede helft van vorig jaar spurtte een ounce van 650,45 dollar naar 1004,85 dollar, de hoogst genoteerde koers ooit en niet toevallig tot stand gekomen de dag na de deal rond de failliete zakenbank Bear Stearns. Een winst van maar liefst 55 % in dollartermen (32 % in euro) die het vluchtstatuut van de grondstof in de verf zette.
· Tal van factoren zoals het beurspessimisme, de dollar die klappen kreeg door het wankele financiële apparaat (zie grafiek) en de productieproblemen bij vooral Zuid-Afrikaanse mijnen speelden in het voordeel van het goud. Beleggers gingen wereldwijd ook op zoek naar liquide alternatieven voor aandelen en kwamen zo uit bij grondstoffen in het algemeen en goud in het bijzonder. Beursgenoteerde goudtrackers brachten het gele metaal daarbij dichter dan ooit bij de beleggers. En ook afgeleide producten zoals opties en futures werden druk verhandeld.

RENDEMENTEN ACTIVA TIJDENS CRISISSEN (in euro, in %)

Crisisperiode

Aandelen

Obligaties

Cash

Goud

Goudmijnen

Dollar

oliecrisis ('73-'74)

-41

-

-

177

39

-18

zwarte oktober ‘87

-25

1

0

-7

-38

-14

technologiecrash ('00- 09/02)

-43

23

12

13

40

2

kredietcrisis ( half '07-10/08)

-36

10

7

19

-32

7

Cijfers tot eind oktober. Geen betrouwbare gegevens voorhanden voor de rendementen van beleggingen in staatsobligaties en cash tijdens de oliecrisis. De kredietcrisis moet niet onderdoen voor de ergste die we al gezien hebben in het verleden. De huidige sterke dollar verzacht de pijn daarbij amper.

EVOLUTIE GOUDPRIJS (USD/ounce) EN AMERIKAANSE DOLLAR

De inverse relatie tussen goud (linkerschaal, vet) en de Amerikaanse dollar (rechterschaal) blijft ijzersterk. Recentelijk wierp de dollar zich op als vluchtwaarde, terwijl het goud ontgoochelde.

EN ZO IS DE SITUATIE NU
· De kaarten leken geschud en alles wees op een verdere rally van de goudprijs. En toch klokte de prijs van het goud eind oktober af op 728,55 dollar per ounce. Een verlies van meer dan 25 % tegenover de top (- 11 % in euro). Nochtans verloren de beurzen ook een vijfde van hun waarde. Wat is er dan fundamenteel anders?
– Het werd ondertussen duidelijk dat de crisis wereldwijd landen richting recessie stuurt. De lagere groei zorgde voor een sterke daling van de grondstofprijzen want gevreesd wordt dat iedereen de broeksriem zal aanhalen.
– Met de interbankenmarkt op haar gat werd krediet schaars waardoor liquide beleggingen, zoals aandelen en goud, als eerste verkocht werden om aan geld te geraken. Dat gebeurde tegen dumpingprijzen door partijen zoals hefboomfondsen die op korte termijn aan hun verplichtingen moesten voldoen.
– De dollar begon aan een sterke klim en won ondertussen 24 % sinds maart. De financiële markten geloven meer in een redding van de Amerikaanse economie dan in de Europese. Grote beleggers die zich tegen de dollardaling indekten door goud te kopen, moesten hun posities snel omkeren.

KOP VAN JUT
De goudmijnaandelen volgden. Sinds de koers van het goud afkalfde, gingen ze maar liefst 50 % lager. Een overdreven evolutie als we naar de historische link met de goudprijs kijken (zie grafiek). De sector lijdt vooral onder de wereldwijde recessie en de risicoaversie bij de beleggers. De winstneming door de beleggers zorgde voor een grote vlucht uit de sector.

EVOLUTIE GOUD (vet) EN GOUDMIJNEN (basis 100)

Goudmijnen vormen een soort hefboom op de goudprijs. Stijgt die laatste, dan doen goudmijnaandelen het op de beurs vaak nog beter. En omgekeerd. Hun recente val is echter overdreven.

WAT TE DOEN?
De fundamenten van goud ogen nog steeds goed, zeker op lange termijn.
– De wet van vraag en aanbod blijft in het voordeel van het gele metaal spelen. Aan de aanbodzijde ondersteunt een tanende mijnbouwproductie de koers. Vooral problemen in Indonesië en Zuid-Afrika vormen een rem. En dat terwijl de vraag naar goud opnieuw in de lift zit, zowel in de juwelenindustrie als in industriële applicaties. Zo wordt goud gebruikt als onderdeel in gsm’s en de groeiende markt voor gps’en. Daarbij lust de almaar rijker wordende Aziaat ook wel pap van het gele goedje, ook al heeft hij op dit moment ook last van het huidige economische klimaat.
– Goud blijft voor velen een vluchtwaarde. Het is immers vrij van tegenpartijrisico en weinig gecorreleerd met andere beleggingen. In de huidige economische context blijft dat spelen.
– De laatste maanden werd het goud massaal verkocht door (hefboom)fondsen. Aan die verplichte verkoopdruk zal ooit een einde komen waardoor de fundamentele aspecten opnieuw de bovenhand zullen halen.
· Fondsen in goudmijnaandelen en in goud mogen daarom behouden blijven. De huidige zwakte heeft door de gedwongen verkopen eerder een technisch reukje en is wellicht van tijdelijke aard. Aan de huidige koersen is verkopen dan ook niet aan de orde.

Deel dit artikel