Analyse
De maand in beeld 9 jaar geleden - donderdag 9 oktober 2008
Varen op woeste baren.

September deed zijn naam van slechtste beursmaand alle eer aan. De beurzen gingen fors lager. En enkel de houders van sommige obligatiefondsen konden enigszins lachen. Op muntvlak trok de dollar aan het langste eind maar dat was als een pleister op een houten been.

Door de uitzonderlijke beursomstandigheden stellen we deze maand alle aankoopadviezen voor aandelenbeleggingen uit. Wel blijven we koper voor een selectie obligatiefondsen. Ook wijzigen we niets aan onze adviezen voor de pensioenspaarfondsen.

Beleggers hebben het vandaag niet onder de markt. Het vertrouwen op de beurzen is immers zoek. En de financiële crisis kent duidelijk geen genade, denk maar aan de knieval van ‘goede huisvader’-aandelen Dexia en Fortis. Wereldwijd gingen de aandelen meer dan 9 % lager in september. De Brusselse beurs verloor, door het overwicht van de financiële sector, meer dan 15 %. Over de laatste twaalf maanden ging er daar al 40 % aan beurswaarde in rook op.
Het is aan de belegger om in deze berenmarkt het hoofd koel te houden. Iets wat voor velen met de dag minder evident wordt. Zaak is niet te panikeren. Maar ook geen zotte dingen te doen. Ook al zijn/lijken veel aandelen goedkoop, de vertrouwensbreuk is vandaag dusdanig dat de meeste beleggers wellicht beter langs de zijlijn wachten op positief nieuws dan nu hals over kop (bij) te kopen. Vergeet immers niet dat het risico van de meeste aandelen is vergroot, zelfs na de recente koersverliezen. Toets de nieuwe, volatiele situatie aan uw eigen beleggingsprofiel en weet dat de beste kapiteins soms wel degelijk aan wal staan.

De beurzen in september 2008

Beurs

Evolutie (1) op

1 m.

12 m.

Amsterdam (AEX)

-19.7%

-38.7%

Athene (ATHEX 20)

-13.5%

-42.1%

Brussel (BEL 20)

-14.8%

-38.2%

Frankfurt (DAX 30)

-9.2%

-28.3%

Hongkong (H. SENG)

-10.7%

-32.8%

Lissabon (PSI 20)

-6.6%

-33.2%

Londen (FTSE 100)

-10.9%

-32.8%

Madrid (IBEX 35)

-6.2%

-24.6%

Milaan (MIB 30)

-12.1%

-35.5%

Nasdaq Composite

-7.4%

-21.6%

New York (S&P 500)

-4.7%

-22.6%

Parijs  (CAC 40)

-10.0%

-29.5%

Stockholm (OMX 30)

-14.8%

-40.9%

Sydney (ASX)

-14.7%

-36.5%

Tokyo (Nikkei 225)

-7.7%

-26.4%

Toronto (S&P/TSX)

-10.8%

-21.1%

Zurich (SMI)

-5.6%

-21.4%

(1) in %, na omzetting in euro, op eind september 2008.

CRISIS ROND DE WERELD
· Terwijl ING (L) Invest Global High Dividend (**) de schade nog kon beperken tot 5,1 % dankzij de keuze voor farmaciewaarden zoals Pfizer (+1,2 %) en Bristol Myers Squibb (+2,4 %) en opverende financiële aandelen zoals Bank of America (+20,1 %) en Citigroup (+13,2 %), kan dat niet gezegd worden van de fondsen die de eieren ook gaan beleggen in de groeilanden. Zo ging Fortis L Fund OBAM World, dat meer dan een derde van de portefeuille steekt in opkomende landen, maar liefst 23,1 % lager. De verliezers waren hier de Duitse chemicaliënproducent K+S (-39,3 %), de Amerikaanse mijnbouwer Freeport McMoRan (-33,3 %) en ten slotte landgenoot en halfgeleiderfabrikant Memc Electronic Materials (-39,7 %).
· De categorie wereldwijde aandelen is zo breed als de zee diep is. Het ene fonds belegt in groeilanden, het andere niet. Het ene dekt zich al dan niet volledig in tegen muntevoluties, het andere niet, enzovoort. Dat verklaart de grote prestatieverschillen tussen de fondsen.

AANDELEN WERELDWIJD LAGER

De financiële crisis zet de aandelen wereldwijd een hak. Het beleggersvertrouwen zal eerst moeten worden hersteld vooraleer er beterschap komt.

EUROPA KRIJGT KLAPPEN
· De fondsen in Europese aandelen verloren gemiddeld 13 %. Opvallend waren ook hier de grote prestatieverschillen binnen de categorie. Zo ging Fidelity European Aggressive A (*) maar liefst 26,9 % lager, de op een na slechtste prestatie uit onze tabellen. Het fonds blijft immers de grondstoffenkaart trekken en dat brak de beheerder zuur op. De Tsjechische kolenmijnontginner New World Resources (-40,5 %), de Noorse bemester Yara International (-42,4 %) en de Finse papierfabrikant Metso (-36 %) waren de beulen van dienst. Aan de andere zijde van het rendementsspectrum bevindt zich Share Euroselection (Bearbull, **). Het tegendraadse fonds verloor slechts 4,6 %, een bijzondere prestatie dankzij de Franse voedingsgroep Danone (+5,1 %) en de Britse dienstenleverancier Capita Group (+1 %).
· In de eurozone kon Degroof Equities EMU Behavioral Finance (*, -17 %), een fonds dat in theorie zou moeten profiteren van het menselijke kuddegedrag, de meubelen niet redden. Dat weet de beheerder van beleggingen in de Italiaanse financiële instelling Unicredit (-29,5 %) en de staalgigant ArcelorMittal (-33,9 %).
· Europese aandelenfondsen vermijden we omdat we sterker geloven in de robuustheid van de Amerikaanse economie om het hoofd te bieden aan de financiële storm. Daarnaast is er ook nog het potentieel van de dollar tegenover de euro.

MET DANK AAN DE DOLLAR
· Amerikaanse aandelenfondsen boekten slechts de helft van het verlies van hun Europese lotgenoten. Dat had enerzijds te maken met de sterke vorm van de dollar (zie verder). Anderzijds herpakten enkele Amerikaanse bankaandelen zich in september. Toch bepaalde ook hier de juiste fondsenkeuze of u weinig geld verloor, of veel. De vrij beperkte portefeuille van Janus World Fund US Twenty A USD (**), toonde alvast haar limieten met een klap van 14,2 %. Het Canadese agrarische steraandeel Potash Corporation of Saskatchewan, recentelijk nog een van de best presterende aandelen ter wereld, plofte 22 % lager. Ook voor Research in Motion, vooral bekend om de BlackBerry, kwam er een abrupt einde aan het beurssucces (-42,1 %). Beter nieuws was er voor KBC Equity US Value (**, -2,3 %), vorige maand het best presterende fonds in Amerikaanse aandelen. De financiële instellingen Wells Fargo & Co (+30 %), US Bancorp (+19,9 %) en JPMorgan Chase & Co (+27,2 %) trokken nog eens de kar en waren hier de stuwende krachten.
· We zijn van oordeel dat het land van Uncle Sam eerder uit de crisis zal geraken dan Europa wegens de dynamische economie en de krachtdadige centrale bankier.

BELGIË IN DE UITVERKOOP
· Hoewel de ontwikkelingen rond Dexia en Fortis slechts in oktober een einde kenden, hield de bankenspeculatie de Belgische aandelenmarkt vorige maand in haar greep. Uiteindelijk gingen de fondsen 13,3 % lager. Opvallend was daarbij het grote verlies voor KBC Equity Belgium (*, -17,2 %). Maar liefst zeven van de tien belangrijkste aandelen zijn er financieel getint. De speerpunten Fortis (-54,6 %) en Dexia (-22,6 %) gingen terug naar af. En ook grondstoffenproducent Umicore (-28 %) had de kaas gegeten.
· De Belgische aandelenfondsen deden het gemiddeld gezien een pak beter dan de brede Belgische beurs (-15,2 %). Dat komt omdat ze iets minder de financiële kaart trekken en ook omdat ze een portie cash binnen de portefeuilles aanhouden. Maar dat is in feite een pleister op een houten been. Het gemiddelde fonds in Belgische aandelen trekt vooral de financiële kar en die staat op dit moment in de hoek waar de klappen vallen.
· De Belgische beurs is goedkoop. Daarbij hebt u de keuze uit een breed gamma fondsen waaronder enkele die al jaren erin slagen beter te doen dan de markt. Denk maar aan het uitstekend beheerde Hermes Belgian Growth (Bank Delen maar zowat overal te koop, ****, -10,3 %) of het interessante ING B Invest Belgian High Dividend (***) en Fortis B Equity Belgium (***). De huidige volatiliteit op de beurzen en de ontwikkelingen in de financiële sector nopen ons echter tot voorzichtigheid. Te behouden.

HERMES BELGIAN GROWTH (vet) EN BELGISCHE INDEX (basis 100)

Het fonds van Bank Delen deed het beter dan de beurs omdat het de financiële sector deels links laat liggen.

GROEILANDEN IN PANIEK
· Afgelopen maand werden de grootste verliezen geboekt in de groeilanden. Die gingen gemiddeld 15 % lager maar de verschillen tussen de regio’s waren groot. De beleggers hadden uitendelijk pech dat zowel Rusland (-20,7 %) als Brazilië (-19,4 %), de twee grootste posten in respectievelijk de Latijns- Amerikaanse en Oost-Europese landenfondsen, lager gingen.
– De beurs van Moskou moest het zodanig ontgelden dat ze de deuren sloot. Daardoor werd ook de handel in enkele fondsen opgeschort. Het gemiddelde aandelenfonds verloor uiteindelijk 23 %. JPMorgan Russia A ging 27,3 % lager en was het slechtst presterende aandeel uit onze tabellen.
– In Brazilië ging de beurs vooral lager door de lagere grondstofprijzen. De goudontginner Vale do Rio Doce (-25,4 %), de financiële holding Bradespar (-27,9 %) en de staalproducent Usiminas (-39,3 %) trokken BlackRock GF Latin American A (*, -23,7 %) naar omlaag.
· Het klinkt misschien vreemd maar de meeste groeilanden hadden minder last van de financiële crisis dan hun westerse broertjes. Sinds het uitbreken van de crisis vorig jaar gingen hun beurzen gemiddeld 19,4 % lager. Vooral de Latijns-Amerikaanse konden daarbij het verlies beperken tot 13 %. Dat terwijl de Europese en de Amerikaanse markten respectievelijk 34 % en 25 % prijsgaven. De reden was vooral dat de lokale financiële instellingen ‘niet gesofisticeerd’ genoeg waren om zich in te laten met de echt speculatieve bankactiviteiten waardoor ze ook minder klappen kregen. Ook belegt de almaar rijker wordende inwoner steeds vaker op de eigen beurs. Die geldstroom ondersteunt de koersen.

De sectoren in september 2008

Sector

Evolutie (1) op

1 m.

12 m.

Europees

Financieel

-11.1%

-37.9%

Farma

-5.4%

-13.8%

Telecom

-6.9%

-24.4%

Technologie

-16.4%

-39.3%

Consumptie

-4.7%

-24.5%

Distributie

-7.1%

-34.4%

Nutssector

-11.2%

-21.8%

Wereldwijd

Financieel

-6.4%

-33.1%

Farma

-3.3%

-10.1%

Telecom

-7.0%

-25.2%

Technologie

-11.9%

-28.4%

Consumptie

-3.5%

-17.9%

Distributie

-3.2%

-17.7%

Nutssector

-9.5%

-18.4%

(1) in %, na omzetting in euro, op september 2008.

WE BLIJVEN CONSUMEREN
· De beste sector van afgelopen maand was de consumptiesector. Gemiddeld verloren de fondsen 2,2 %. Meest opvallende prestatie was die van Fortis L Equities Consumer Goods World en van SsgA Consumer Staples Index Equities. Zij ... wonnen respectievelijk 0,6 % en 1,1 % terrein. En dat als enige aandelenfondsen uit onze tabellen. Het Fortis-fonds profiteerde vooral van de prestatie van het hoofdaandeel McDonald’s (+4,3 %). Het fonds van State Street kon overtuigen door de Amerikanen Procter & Gamble (+4,7 %), Wal Mart Stores (+6,3 %) en PepsiCo (+9,8 %).
· De goede prestaties van de consumptiesector zijn te danken aan het defensieve karakter van de sector. We blijven immers eten, drinken en kledij kopen en dat ongeacht het economische reilen en zeilen. De sector pakt dan ook uit met relatief goede resultaten en dat bevalt de beleggers.

SSGA CONSUMER STAPLES INDEX (vet) EN INDEX (basis 100)

Door te kiezen voor basisproducten zoals voeding en drank deed het fonds van State Street het beter dan de consumptiegoederenindex.

DE DOLLAR IN GROTE VORM
· Opvallende uitblinker in september was de Amerikaanse dollar die 4,8 % aandikte. Nochtans opperden vele analisten dat het 700 miljard dollar kostende plan-Paulson ter bezwering van de financiële crisis voor druk zou zorgen op de munt. Fout dus. De dollar wierp zich dan ook op als dé vluchtmunt bij uitstek. Daarbovenop rekenen de beleggers – volgens ons terecht – dat het veerkrachigere Nieuwe Continent de crisis sneller zal bedwingen dan het Oude Continent.
· Het gevolg van dat alles was dat beleggingen in dollar beter standhielden dan die in euro. Zo verloren de aandelenfondsen ‘maar’ 6,5 %, terwijl diegene in de eurozone 12,6 % lager gingen. En in obligatieland wonnen de fondsen in Amerikaanse obligaties 3,3 %. Fondsen als CAAM US Dollar Bond (+5,2 %) en KBC Renta Dollarenta (+5,3 %) blonken uit wegens hun keuzes voor vooral veilige staatsemissies, het beperken van obligaties uitgegeven door banken en de keuze voor het kortetermijnspectrum van de obligatiemarkt. Opvallend was de prestatie van Fortis L Bond USD (-0,4 %). Dat fonds ging toch lager omdat een fors deel van de portefeuille in bedrijfsobligaties werd belegd.
· Op dit moment zijn we geen koper van obligatiefondsen in dollar. We mikken op het potentieel van het groene biljet via een termijnrekening op één jaar in USD. De beste voorwaarden zijn te vinden bij AXA Bank Belgium, Centea en KBC. Die informatie vindt u terug onder de rubriek ‘Termijnrekeningen’. Ze is weliswaar voorbehouden voor lezers van Budget Week. Bent u dat niet, dan kunt u de beste voorwaarden krijgen via onze dienst Individuele Hulpverlening op 02/542 33 51.

De munten in september 2008

ISO
Code

Koers (1)
(in euro)

Evolutie (2) op

Persp. (3)

1 m.

1 j.

1 j.

LT

DKK

0,1340

0.0%

-0.1%

=

=

SEK

0,1021

-3.5%

-6.1%

+

++

NOK

0,1204

-4.1%

-7.1%

=

+

CHF

0,6349

2.7%

5.5%

=

++

GBP

1,2960

2.4%

-11.4%

-

++

USD

0,7120

4.8%

1.2%

+

++

CAD

0,6696

4.5%

-5.4%

=

++

AUD

0,5616

-4.0%

-9.8%

=

+

NZD

0,4755

-0.5%

-10.5%

-

=

JPY

0,6706

7.1%

9.7%

+

++

Cijfers steeds eind september 2008; (1) bv. 1 USD = xxx euro; (2) in %, t.o.v. de euro; (3) verwachte muntevolutie op 1 jaar en op lange termijn.

OBLIGATIES HOUDEN STAND
· Gelukkig waren er nog de prestaties van enkele obligatiefondsen om over naar huis te schrijven. Gemakkelijk was het echter niet, want ook hier klokten heel wat fondsen lager af. Zo wou u niet belegd zijn in fondsen die mikken op bedrijfsleningen. De corporate-fondsen verloren uiteindelijk 5,2 %. Petercam L Bonds EUR Quality ging zelfs 8,3 % lager. De meeste leningen komen van financiële instellingen en die markt had het zwaar te verduren in september.
· De winnaars waren uiteindelijk diegene die ten eerste mikken op staatsemissies en die ten tweede beleggen in munten die terreinwinst boekten tegenover de euro. Zo gingen de fondsen in obligaties in Japanse yen 6,3 % hoger. Dankzij de vorm van de Japanse yen (+7,1 %), die kon opveren nadat heel wat (Japans) geld terug richting thuisfront vloeide. Geen enkele andere categorie deed beter.
En ook de Zwitserse (vlucht)munt blonk uit (+2,7 %). SGAM Bonds CHF A (+5%) profiteerde daarvan het beste in zijn categorie door vooral te mikken op langetermijnobligaties. De obligatierentes daalden het sterkste in Zwitserland waardoor de obligatiefondsen een boost kregen.
· We blijven koper van obligatiefondsen. Op voorwaarde dat ze goed beheerd worden, geen al te hoge kosten aanrekenen en zich vooral focussen op munten of emissies met potentieel.

Deel dit artikel