Analyse
De zichtbare en onzichtbare hand 10 jaar geleden - donderdag 14 december 2006
De fondsenkeuze louter baseren op (de minste) kosten is niet de meest aangewezen strategie. De ene kost is niet zo belangrijk als de andere...

De fondsenkeuze louter baseren op (de minste) kosten is niet de meest aangewezen strategie. De ene kost is niet zo belangrijk als de andere, kosten zeggen niets over de kwaliteit van het beheer en de meeste beleggers vergelijken meestal enkel de zichtbare kosten. Er zijn ook nog andere …

KOSTEN BIJ DE INSTAP
Vele beleggers hebben vooral oog voor de instapkosten. Die worden immers onmiddellijk verrekend ‘aan de kassa’ en vindt u terug op uw bankafschriften. Ook in onze tabellen nemen we ze op. De instapkosten zijn eenmalig te betalen en worden berekend als een percentage van de netto-inventariswaarde. Ze variëren tussen 0 % en 6 % en de grootorde is afhankelijk van:
– het beleggingsbeleid: een fonds dat in aandelen belegt zal meer kosten aanrekenen dan een thesauriefonds
– de tussenpersoon: de ene beheerder rekent voor zijn fondsen meer kosten aan dan de andere. Zo krijgt u de fondsen van Argenta ‘gratis’. De makelaars van AXA Belgium kunnen u dan weer tot 6 % lichter maken.
– de concurrentie: vandaag kunt u op meerdere plaatsen fondsen kopen. En niet overal betaalt u dezelfde kosten. Kleinere spelers zoals Keytrade Bank en BinckBank bieden een fondsenselectie aan tegen een vast bedrag (< 10 euro) en andere zoals Deutsche Bank en Rabobank geven regelmatig kortingen (instap tegen 0 % of 1 %).

Onderhandel over instapkosten. Hier zijn enkel maxima bepaald, geen minima. Vindt u geen luisterend oor bij uw bankier, ga dan naar enkele kleinere instellingen.

KOSTEN BIJ DE UITSTAP
In België rekenen de meeste beleggingsfondsen geen uitstapkosten aan. Uitzonderingen zijn de fondsen met kapitaalbescherming, indien u vóór de eindvervaldag besluit te verkopen, en de tak 23-levensverzekeringen. Die laatste houden er meestal een degressieve uitstapstructuur op na. Het eerste jaar na aankoop betaalt u dan veel kosten (4 % bijvoorbeeld), het tweede jaar al wat minder, om na vier of vijf jaar te eindigen met een gratis uitstap.

VADERTJE STAAT
Niet alle kosten die u betaalt, worden afgedragen aan het fonds. Ook de Staat passeert langs de kassa. Bij verzekeringsproducten betaalt u bij elke instap 1,1 % verzekeringstaks. Bij beleggingsfondsen wordt er roerende voorheffing geheven (15 % of 25 %) op de dividenden en betaalt u bij de verkoop van uw fondsen die geen dividenden uitkeren een verhoogde beurstaks van 1,1 %. Tak 23-producten zijn hiervan gevrijwaard.

JAARLIJKS TE BETALEN
In tegenstelling tot de bovenstaande eenmalige en zichtbare kosten rekent een beleggingsfonds ook jaarlijks beheerskosten aan (vijfde kolom in de tabellen). U vindt die echter nergens terug op uw bankafschriften. Die kosten worden immers dagelijks proportioneel van de inventariswaarde van uw fonds afgehouden en hangen vooral af van:
– het beleggingsbeleid: het beheer van aandelen (1 % - 1,5 % beheerloon) vergt meer moeite, tijd en geld dan dat van kortetermijnfondsen (0,5 %) of obligatiefondsen (0,6 % - 0,8 %)
– het soort beheer: fondsen die hun index proberen te kloppen (actief beheer) vragen meer dan fondsen die hun index volgen (passief beheer). KBC Index United States (0,7 %) rekent dan ook minder kosten aan dan KBC Equity America (1,25 %).
Ook bestaan er andere recurrente kosten voor de administratie, de bewaargeving, de transacties, enzovoort. Ze worden (grotendeels) gebald onder de noemer ‘totale kostenratio’ en zijn eindelijk publiek beschikbaar.

De netto-inventariswaarde houdt rekening met alle jaarlijkse kosten. De beheerder moet al goed voor de dag komen om eventuele hoge ‘onzichtbare’ kosten op rendementsvlak te compenseren.

TE ONTHOUDEN
· Over het algemeen is er geen enkel verband tussen de kwaliteit van een beleggingsfonds en de gevraagde kostenstructuur. Betaalt u hoge instapkosten, dan koopt u daarmee niet per definitie een goed beleggingsfonds. Betaalt u jaarlijks een hoog beheerloon, dan wil dat niet zeggen dat het fonds beter beheerd zal worden.
· Kies nooit fondsen louter op grond van kosten. Ze vormen slechts een aspect in de fondsenkeuze. Minstens even belangrijk blijven uw profiel (risicotolerantie, beleggingshorizon, portefeuille) en de toekomstperspectieven van de markt en van het fonds in kwestie. Vergelijk ook altijd de kosten binnen eenzelfde categorie. Hou daarbij rekening met de eenmalige zichtbare en de jaarlijkse onzichtbare kosten.
· Sommige fondsen rekenen geen kosten aan … op het eerste gezicht. Vaak gaat het om dakfondsen die onderliggend in fondsen beleggen die wel alle klassieke kosten aanrekenen. Laat u daardoor niet vangen.

Gratis overstappen bij Dexia

U kunt altijd nieuwe instapkosten vermijden als u binnen een fonds van compartiment verandert, van Balzac USA Index naar Balzac UK Index bijvoorbeeld. De voorwaarde is dat het dus gebeurt binnen de zelfde hoofdstructuur. Bij Dexia kunt u nu tot eind dit jaar gratis overstappen van het ene naar het andere compartiment, ongeacht het onderliggende fonds. Zo kunt u uw compartiment van het obligatiefonds ‘Dexia Bonds’ omwisselen voor een compartiment van het aandelenfonds ‘Dexia Equities L’ bijvoorbeeld. Uitzonderingen zijn de fondsen met kapitaalbescherming en de compartimenten van Dexia Allocation, Dexia Index en Dexia Select Portfolio.

Deel dit artikel