Analyse
Bent u afdoende beschermd tegen wanbeheer ? 11 jaar geleden - donderdag 9 februari 2006

Beleggingsfondsen beschikken in tegenstelling tot deposito’s en effecten op rekening niet over een beschermingskas. Wanbeheer of fraude zou daardoor leiden tot zware verliezen.

Regelmatig stuurt u ons vragen in verband met het beschermingsniveau rond beleggingsfondsen. Valt een beleggingsfonds onder de ‘depositokas’, kan een beleggingsfonds failliet gaan, wie controleert, ... ?
Wij kunnen u geruststellen: de geregistreerde beleggingsfondsen in België worden afdoende gecontroleerd door diverse partijen waardoor de kans op accidenten bijzonder klein is.

Beschermingskas?
· Indien uw beleggingsfonds op de fles zou gaan, kunt u helaas niet rekenen op de tussenkomst van het ‘beschermingsfonds voor deposito’s en financiële instrumenten’. Dat fonds treedt enkel op wanneer een kredietinstelling of beleggingsonderneming failliet gaat. In dat geval betaalt het beschermingsfonds uw deposito’s (in kasbons, op zicht-, termijn- en spaarrekeningen) tot op zekere hoogte terug. Ze betaalt ook uw posten in effectendossier terug (zoals aandelen, obligaties en beleggingsfondsen) indien die wegens fraude niet meer terug te vinden zijn. De gulheid is echter beperkt tot 20.000 euro in beide gevallen. Meer info leest u op www.beschermingsfonds.be.
· Wij vinden het alvast jammer dat de cash en de portefeuille zelf van een beleggingsfonds, niet genieten van dezelfde bescherming. Elke bezitter van beleggingsfondsen draagt dus de volledige gevolgen indien de instelling waar het fonds zijn activa bewaard failliet gaat. Met andere woorden, uw rechtstreekse individuele belegging is dus beschermd maar uw onrechtstreekse via een fonds niet. Waar zit de logica?

Faillissement?
· Een beleggingsfonds zonder eindvervaldag is niet altijd een eeuwig leven beschoren. Soms gebeurt het dat het fonds verdwijnt. In bijna alle gevallen gaat het op in een ander of krijgen de beleggers de waarde uitbetaald. Geen sprake van faillissement dus.
· Vaak zijn beleggers verontrust na een drastische daling van de inventariswaarde van hun fonds. Dat kan gebeuren als bepaalde posten in de portefeuille failliet gaan of als de gevolgde strategie klappen krijgt. Zo verloren sommige fondsen ruim driekwart van hun waarde na het uit elkaar spatten van de technologiezeepbel. Maar opnieuw geeft dat niets te maken met een mogelijk faillissement van het fonds zelf.
· Een fonds kan in feite maar op één manier failliet gaan: door wanbeheer of fraude binnen het fonds. Zo leidde een verkeerde beleggingskeuze en risico-inschatting tot het faillissement van het hedgefonds LTCM. Het is dan ook vooral in dit wereldje dat faillissementen gezocht moeten worden. Hefboomfondsen hoeven zich immers niet te houden aan spreiding- en portefeuilleregels. Dat is wel het geval voor alle fondsen uit onze tabellen. Daarnaast worden ze ook minder gecontroleerd op het gebied van organisatie, beleidsstructuur, boekhouding en portefeuilleberekening. Met alle gevolgen vandien.
· De beleggingsfondsen die in ons land gecommercialiseerd mogen worden, dienen zich echter wél te houden aan strikte beleggingsregels en organisatieregels. Daarbij is er een controle op diverse niveaus door verschillende partijen.

Meerdere controles
· De belangrijkste controleur is de Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen. De CBFA is een openbare instelling die als doel heeft de kwaliteit en de geloofwaardigheid van de financiële sector te vrijwaren en daarnaast ook de spaarders en de beleggers te beschermen.
· In eerste instantie controleert de CBFA elke inschrijving. Niet om het even wie kan een beleggingsfonds opstarten of beheren. Voorafgaandelijk dienen ook de officiële documenten (prospectus, beheersreglement en statuten) te worden gecontroleerd en goedgekeurd. Daarbij wordt o.a. gecheckt of aan de regels voor risicospreiding en toegestane beleggingscategorieën voldaan wordt.
· Eenmaal het fonds aan de man is gebracht, gaat de CBFA de feitelijke werking na. Het fonds dient immers de geldende wettelijke en reglementaire bepalingen na te leven. Ook wordt er gecheckt of de informatieverstrekking naar de belegger toe correct gebeurt (zoals reclamecampagnes en jaarverslag). Bij vaststelling van een inbreuk kan de CBFA in het ergste geval overgaan tot herroeping van de inschrijving van het fonds.

Meerdere organen
· Naast de CBFA dragen ook andere partijen hun steentje bij. Zo zijn er de erkende commissarissen-revisoren die hun fiat moeten geven betreffende de juistheid en de correctheid van de (half)jaarverslagen. Ook gaan zij na of de wet en de statuten worden gerespecteerd. Zij zijn verplicht om onregelmatigheden door te spelen aan de CBFA.
· Ook de bewaarder heeft een rol te vervullen. Die partij staat in voor de bewaring van de portefeuille van het fonds en controleert ook de transacties en de verhandeling van de aandelen van het fonds. Ook gaat de bewaarder na of de inventariswaarde op regelmatige wijze wordt berekend.

Budget-Alert
· Bijzonder belangrijk is dat het beleggingsfonds erkend dient te zijn door de CBFA of haar equivalent in het buitenland. Is dat niet het geval, dan kunt u wél een aanzienlijk risico lopen.
Sinds jaar en dag worden immers twijfelachtige beleggingen voorgesteld door lepe bedriegers. Voor een lijst met de laatste meldingen van valse firma’s en enkele gouden tips kunt u terecht op de rubriek Dossiers ‘Budget-Alert’ terug. Hebt u vragen, contacteer dan onze ledendienst (02/542 33 51).
· Een lijst van erkende instellingen vindt u op www.cbfa.be onder de rubriek ‘Collectief beheer van Spaarproducten - Instellingen voor Collectieve belegging’. Hebt u vragen? Richt ze aan het departement ‘Bescherming van de consumenten’ (02/220 59 10).

Deel dit artikel