Analyse
Chemiesector gaat voor groen 5 jaar geleden - woensdag 25 januari 2012

Door het schaarser worden van fossiele brandstoffen en door strakkere milieuregels, kijken velen hoopvol naar de chemiesector, en meer bepaald naar de "groene chemie", om oplossingen te ontwikkelen.

Terug in de gratie

Lange tijd waren chemiegroepen tegelijk ook actief in de farmasector. In de jaren '90 keerden velen chemie echter de rug toe, wegens te cyclisch, vervuilend, en niet rendabel genoeg (zo bracht Rhône-Poulenc in 1998 zijn chemieactiviteiten onder in Rhodia, recentelijk overgenomen door Solvay).

 

Vandaag is echter de farmasector minder aantrekkelijk geworden (generische concurrentie, regelgeving) en krijgt de chemiesector nieuwe groei-impulsen. Enerzijds is er de dynamiek van de groeilanden, die de futloosheid in het westen kan compenseren. En anderzijds zijn er de steeds strakkere milieuregels en de zoektocht naar alternatieven voor producten op basis van aardolie. Het is dankzij de chemiesector dat men lichtere auto's kan maken, gebouwen kan isoleren, bio-afbreekbare verpakkingen maken, verven en lijmen zonder schadelijke solventen, enz.

 

Groene chemie in de lift

In 1998 schoven twee Amerikaanse onderzoekers 12 principes naar voren om minder afval te produceren, minder producten die schadelijk zijn voor mens en milieu, en om fossiele energie zoveel mogelijk te vervangen door hernieuwbare grondstoffen. Sindsdien nam die idee een steeds hogere vlucht, dankzij de collectieve bewustwording over de impact van de mens op de planeet (opwarming klimaat, grondstoffenschaarste) en ook door de forse stijging van de grondstoffen- en energieprijzen. Er kwamen dwingende maatregelen zoals het Kyotoprotocol (2005, uitstoot van broeikasgassen terugdringen) en de Europese REACH-verordening (2007, systeem voor de registratie, evaluatie en toelating van chemische stoffen). Ook het wantrouwen t.a.v. kernenergie stimuleert de interesse voor innovatieve materialen die de energiefactuur kunnen drukken.

 

Voorbeelden

De aandacht voor groene chemie levert kostenbesparingen, maar ook concurrentievoordelen op voor bedrijven die het avontuur aandurven.

Air Liquide

De Franse groep levert gassen die industriële bedrijven in staat stellen hun energie-efficiëntie te verhogen, die gebruikt worden bij de productie van zonnepanelen, en hoopt ook garen te spinnen bij de ontwikkeling van brandstofcellen (oxidatie waterstof).

DuPont

Het Amerikaanse DuPont produceert textielvezels en thermoplasten op basis van maïs en is ook actief in de zonnepaneelsector (beschermfolies).

BASF

Het Duitse BASF produceert kunststoffen op basis van ricinusolie of maïs en neemt ook deel aan de ontwikkeling van biobrandstoffen van de tweede generatie (op basis van plantaardig afval) en van elektrische batterijen voor auto's.

Bayer

Bayer ontwikkelt lichte polymeren voor de autoindustrie en is een van de leiders voor polyurethaan (isolatie). De groep wil ook plastics op basis van koolstofdioxide gaan produceren (horizon 2015).

Solvay

De Belgische groep ontwikkelt polymeren die het mogelijk maken lichtere auto's en vliegtuigen te bouwen (lager verbruik) en de capaciteit van batterijen en zonnecellen te verhogen. Haar Franse dochter Rhodia produceert bio-afbreekbare solventen en oplossingen voor energiezuinige banden.

Umicore

Deze Belgische groep hercentreerde zich de voorbije jaren rond schone technologieën (al goed voor 50 % van de omzet), is een van de leiders voor de recyclage van edelmetalen, staat in de top 3 voor autokatalysatoren, en hoopt in de toekomst garen te spinnen bij batterijen voor elektrische voertuigen.

 

Beperkingen en uitdagingen

Op korte termijn wordt de groei van de chemiesector gedragen door de opkomende landen, maar op langere termijn zullen innovatieve oplossingen het moeten overnemen, om tegelijk een antwoord te bieden op de stijgende olieprijzen en te voldoen aan de criteria van een duurzame ontwikkeling. Groene chemie wordt bijgevolg steeds meer geïntegreerd in industriële processen, maar er blijven toch nog diverse grote uitdagingen.
Zo zijn er de biobrandstoffen van de eerste generatie, op basis van graan, rietsuiker of andere gewassen, die conflicteren met de fors groeiende voedingsbehoeften op aarde. En er is uiteraard de economische rentabiliteit en het concurrentieel zijn met producten op basis van fossiele energievormen.

 

Vooruitzichten al in de koersen

De groene chemie kan zich in de toekomst ontpoppen tot een groeipool, maar spelers die zich erop toespitsen en zelf onvoldoende solide zijn, dreigen te afhankelijk te blijven van (onzekere) overheidssubsidies (energiebesparende maatregelen, groene energie, enz.) En de aandelen van kleinere "groene chemiebedrijven" (zoals het Franse Metabolic Explorer) zijn door de hype die rond deze thematiek hangt vaak overgewaardeerd.

 

Ook fondsen en trackers die zouden moeten toelaten om op een gediversifieerde manier in de groene chemie te beleggen, richten hun pijlen o.i. vaak al te eenzijdig op de alternatieve energiesector, (wind-, zonne-energie), waarin de meeste aandelen overgewaardeerd zijn.

 

Wie gaandeweg een graantje wil meepikken van de groene chemie, kiest o.i. best voor de grote en financieel solide groepen (zie hiernaast onder "Voorbeelden"). In de huidige koersniveaus zitten de potentieel goede vooruitzichten volgens ons al grotendeels verrekend en het lijkt ons nu niet het moment om hun aandeel te kopen, maar in veel gevallen mag u ze wel houden.

 

Deel dit artikel