Analyse
Mexicaanse griep pept labo's op 7 jaar geleden - maandag 30 november 2009

De griep A/H1N1 is een mazzeltje voor de farmaceutische laboratoria, tenminste als ze vaccins produceren. Maar het stimulerend effect is van voorbijgaande aard en is uiteraard geen wondermiddel dat alle problemen van de sector oplost.

De griep A/H1N1 is een mazzeltje voor de farmaceutische laboratoria, tenminste als ze vaccins produceren. Maar het stimulerend effect is van voorbijgaande aard en is uiteraard geen wondermiddel dat alle problemen van de sector oplost.

Eerste pandemie van de eeuw
In april van dit jaar dook de varkensgriep op in Mexico en later in de Verenigde Staten. De nieuwe influenza A/H1N1 zoals de officiële naam luidt, verspreidde zich vlug over de hele wereld. Want in tegenstelling tot de vogelgriep die in 1997 in Azië uitbrak, gaat het virus van de nieuwe griepvariant gemakkelijk over van mens op mens.
In juni kondigde de WGO (Wereldgezondheidsorganisatie) het pandemiealarm af. Tezelfdertijd riep ze de grote farmaceutische bedrijven op om zo snel mogleijk een vaccin op de markt te brengen. De overheidsbestellingen stroomden binnen …

Snel groeiend, maar erg geconcentreerd segment
Tot nu toe maakten vaccins wereldwijd slechts 2 à 3 % van de omzet van de farmabedrijven uit. Maar diverse factoren zorgen voor een groei met twee cijfers : de enorme markt van de seizoensgriep, bioterrorisme, de angst voor grieppandemieën, degeneratieve ziekten (Alzheimer …) tot zelfs kanker (Merck en GlaxoSmithKline hebben een vaccin tegen baarmoederhalskanker ontwikkeld). Bovendien zijn vaccins een interessant wapen voor de overheden in hun strijd tegen de oplopende gezondheidsuitgaven. Voor de grote laboratoria die op zoek zijn naar nieuwe inkomstenbronnen vormen vaccins dan ook een interessant marktsegment. Maar het aantal spelers is beperkt. Bijna 90 % van alle vaccins wordt door slechts vijf farmagroepen geproduceerd : GlaxoSmithKline, Novartis, Sanofi-Aventis, Merck en Pfizer (via Wyeth). Want er moeten heel wat drempels overwonnen worden : de onderzoeks- en productiekosten lopen hoog op, de productieprocessen zijn verregaand gespecialiseerd (vertrekken van levende organismen) en de reglementaire verplichtingen en de gezondheidscontroles zijn erg streng. Tegelijk zijn vaccins dankzij deze barrières veel beter beschermd tegen generieken dan gewone chemische geneesmiddelen.

Drie koplopers

· GlaxoSmithKline
Deze Britse groep zal het meeste profijt hebben van de A-griep. In het derde kwartaal is de verkoop van haar antiviraal middel Relenza (concurrent van Tamiflu van Roche) vermenigvuldigd met 15. Van haar vaccin met adjuvans Pandemrix werden wereldwijd 440 miljoen dosissen besteld, terwijl er in de VS voor het vaccin zonder adjuvans orders voor 7,6 miljoen doses binnenliepen. De twee varianten samen zouden volgens GSK in het vierde kwartaal een omzet van 1,7 miljard dollar genereren. En als kers op de taart produceert de groep ook gezichtsmaskers (merk Actiprotect).

· Novartis
De Zwitserse reus is de tweede “begunstigde”. De groep verwacht in het vierde kwartaal met haar vaccins Fluvirin H1N1 (zonder adjuvans, voor de VS) en Focetria (met adjuvans, voor Europa) een omzet tussen 400 en 700 miljoen dollar te realiseren. Voor een derde vaccin Celtura (met adjuvans) dat op een basis van celculturen i.p.v eiwitculturen wordt geproduceerd, is de homologatie aangevraagd.

· Sanofi-Aventis (ten slotte hoopt in het 4de kwartaal een omzet van 500 miljoen dollar te halen met zijn vaccins Panenza (zonder adjuvans) en Humenza (met adjuvans).

De achtervolgers

· Het Britse Astra-Zeneca zal zijn graantje meepikken van de pandemie via MedImmune, een Amerikaans bedrijf dat het in 2007 overnam. Diens vaccin dat onder de vorm van neusdruppels wordt toegediend, genereerde in het derde kwartaal een omzet van 152 miljoen dollar. De Amerikaanse regering heeft in totaal voor 453 miljoen dollar aan orders geplaatst.

· Roche produceert geen vaccins, maar profiteert van de grote vraag naar zijn antiviraal middel Tamiflu waarvan de verkoop in het derde kwartaal met 10 werd vermenigvuldigd.

· Merck en Pfizer houden zich weinig of niet bezig met griep. Bovendien concentreren ze zich nu in de eerste plaats op de integratie van hun recentste overnames (resp. Wyeth en Schering-Plough).

· Abbott doet zijn intrede op de vaccinmarkt via de recente overname van de farmapoot van Solvay, maar voor het ogenblik enkel voor de seizoensgriep. Er lopen momenteel studies naar de A-griep.

Tijdelijk fenomeen
De gunstige wind die de farma-aandelen in het vierde kwartaal voortstuwt, kan het begin van 2010 voortduren, maar deze financiële manna zal vroeg of laat ophouden. Zelfs al zullen er naar alle waarschijnlijkheid nieuwe virale ziektes opduiken die de ontwikkeling van nieuwe vaccins vereisen, de huidige pandemie is een uitzondering. De huidige geldstroom mag dan ook niet als recurrent beschouwd worden en geen reden zijn om de betrokken aandelen te opwaarderen. De laboratoria hebben overigens andere katten te geselen. Ze moeten dringend opvolgers vinden om de talrijke geneesmiddelen waarvan het patent binnenkort afloopt te vervangen.

Deel dit artikel