Analyse
Onder de loep : de energiesector 8 jaar geleden - maandag 8 juni 2009

Ook al zorgt de economische crisis in de energiesector voor heel wat beroering, geduldige beleggers kunnen nog wel wat naar hun gading vinden. Maar het ene aandeel is het andere niet.

Ook al zorgt de economische crisis in de energiesector voor heel wat beroering, geduldige beleggers kunnen nog wel wat naar hun gading vinden. Maar het ene aandeel is het andere niet. Kies dus met de grootste zorg en laat u niet meeslepen door een modeverschijnsel. Het belangrijkste criterium is en blijft de waardering van het aandeel.

Diepgaande veranderingen
· De laatste jaren is er in de energiesector veel veranderd :
– aardolie wordt zeldzaam en de prijzen trekken aan;
– geopolitieke factoren werken in op de bevoorrading. Cfr. de geregelde spanningen tussen Rusland en Europa, de problemen in het Midden-Oosten);
– er is meer aandacht voor het milieu. Zelfs de VS lijken zich meer om de klimaatopwarming te bekommeren.
· Om deze problemen het hoofd te bieden en omdat het nu wel vaststaat dat de prijzen van de traditionele energiebronnen (petroleum, steenkool, gas) opnieuw geleidelijk zullen stijgen, wijdt de sector veel aandacht aan de ontwikkeling van zogenaamde alternatieve of duurzame energiebronnen zoals zonne- en windenergie of de biomassa. Maar ook de fel aangevochten kernenergie komt weer in beeld als mogelijke oplossing.
Dankzij schaalvoordelen, de groeiende belangstelling van de wetenschappelijke wereld, en in diens zog van de beleggers zal de rentabiliteit van deze activiteiten geleidelijk verbeteren.

Hoopvolle tekenen
De huidige wereldwijde crisis weegt uiteraard op het energieverbruik. Maar op langere termijn zal de vraag op peil gehouden worden door factoren zoals de bevolkingsgroei (vraag naar verlichting, verwarming …) en de verdere industrialisering in de groeilanden. Eens de crisis achter de rug, zal de vraag naar energie opnieuw toenemen en zullen we eens te meer moeten vaststellen dat het tijdperk van de goedkope energie voor eens en voor altijd voorbij is. Een situatie waarbij de bedrijven die in deze sector actief zijn alleen maar garen kunnen spinnen.

Wat met fossiele brandstoffen ?
Wereldwijd wordt nog 50 % van de elektriciteit opgewekt met petroleum en steenkool. Maar olie wordt steeds zeldzamer en steenkool is erg vervuilend. Op termijn is hun toekomst dan ook bedreigd.

Petroleum
· Een onmiskenbaar teken van crisis : in zes maanden is de prijs van een vat ruwe olie met 76 % gedaald. Hij schommelt nu rond 67 USD. Op korte termijn verwachten we weliswaar geen forse remonte, maar we zien de olieprijs de komende jaren toch geleidelijk hoger klimmen (tot 75 USD in 2010). Waarom ?
– Omdat er (nog) geen alternatief beschikbaar is dat op grote schaal kan gebruikt worden.
– Omdat de exploratie van nieuwe wingebieden moeilijk en kostbaar is, wat het aanbod beperkt.
– Omdat de crisis de oliemaatschappijen dwingt om hun onderzoeksbudgetten te beperken, wat nog maar eens een nefaste invloed zal hebben op het aanbod op middellange termijn.
· Uw aandelen
De tenoren van de petroleumsector (die meestal ook actief zijn in aardgas, waarvan de prijs overigens gelinkt is aan die van olie) lijden voor het ogenblik ontegenzeglijk onder de daling van de prijs van een vat ruwe olie. Het gevolg is dat ze minder liquiditeiten genereren. Maar ze zitten nog altijd op een mooie berg cash die de afgelopen jaren binnenstroomde. En aangezien ze hun uitgaven beperken, kunnen ze een mooi dividend blijven uitkeren.
Zo heeft BP dat nochtans minder winst maakte, zijn dividend over het eerste kwartaal met 4 % opgetrokken (in USD). Daarmee komt het dividendrendement op7,5 % bruto. Ook bij Royal Dutch Shell verwachten we een dividendstijging.  Eni vervolledigt ons aankooplijstje. Royal Dutch Shell en Eni bieden allebei een dividendrendement van bijna 7 % bruto. 

Steenkool
· De hoge olieprijs deed de belangstelling voor steenkool weer opflakkeren. Deze brandstof is in Azië nog ruim voorhanden en wordt er erg op prijs gesteld voor de productie van elektriciteit. Het nadeel van steenkool is echter dat het om een erg vervuilende brandstof gaat. De uitdaging bestaat er dus in om technologieën te ontwikkelen om het verbrandingsproces minder milieubelastend te maken.
· Uw aandelen
– De hernieuwde belangstelling voor steenkool was een geschenk uit de hemel voor mijngroepen zoals BHP Billiton en Rio Tinto dat 20 % van zijn omzet en meer dan 30 % van zijn winst uit steenkool haalt.
– De Amerikaanse onderneming Headwaters heeft een technologie ontwikkeld waarmee steenkool minder vervuilend kan gemaakt worden en die volgens ons een belangrijk groeipotentieel heeft. Maar het aandeel staat niet op ons aankooplijstje omdat de groep erg actief is in de zeer crisisgevoelige sector van de bouwmaterialen.

Alternatieve energie
Het geleidelijke uitdoven van de fossiele brandstoffen wakkert de interesse voor andere energiebronnen aan.

Wind
· Windenergie lijkt als aanvulling van andere energiebronnen van een mooie toekomst verzekerd. De sector lijdt momenteel natuurlijk onder de crisis. Zo werden tal van geplande windmolenparken stopgezet, o.m. door problemen met de financiering. Maar het potentieel op lange termijn staat buiten kijf. De toekomst lacht de fabrikanten van windmolens dan ook tegen.
· Uw aandelen
De Deense groep Vestas Wind Systems lijkt uitstekend geplaatst om een mooi deel van de koek te bemachtigen, zelfs al is de groep nu door de crisis verplicht om in haar kosten te snijden. Ze is de nummer 1 van haar sector en zag haar rentabiliteit de laatste vijf jaar fors verbeteren. Maar die mooi groeivooruitzichten op lange termijn zitten al in de koers.

Zon
· Zonne-energie mag dan minder verbreid zijn dan windenergie, ze heeft ontegensprekelijk een mooi groeipotentieel. Een van haar troeven is dat ze minder ruimte in beslag neemt (zonnepanelen kunnen in de architectuur van een gebouw geïntegreerd worden). Ze heeft echter haar prijs tegen. Het rendement van zonnecellen blijft immers zwak, terwijl het gebrek aan de grondstof silicium de prijs ervan opdrijft. De zonne-energiebusiness hangt dan ook af van overheidssteun. In sommige pionierslanden zoals Spanje taant die, elders komt hij net op gang (Portugal, Nederland, India, Canada, Australië, China) of neemt hij toe (VS). Verwacht wordt dat de zonne-energiemarkt, gedragen door de overheidssubsidies, tussen dit en 2012 met ongeveer 50 % per jaar zal groeien.
· Uw aandelen
Het nieuws dat de Chinese regering van plan is om zonne-energie te subsidiëren deed de koersen van de aandelen uit de sector als een raket afgaan. Ze zijn nu te duur naar onze smaak.

Uranium
· De laatste tijd is er weer meer belangstelling voor kernenergie. Ze heeft verschillende voordelen.
– Uranium, op basis waarvan kernenergie geproduceerd wordt, komt in tegenstelling tot petroleum vrij overvloedig voor, veelal in politiek stabiele regio’s (Canada, Australië, Zuid-Afrika, VS).
– De prijs van uranium heeft maar een beperkte impact op de totale kostprijs van de opgewekte stroom (tegen 75 USD per pond vertegenwoordigt uranium maar 25 % van de kostprijs van de opgewekte energie, tegen 60 % voor de productie met gas).
– Kernenergie veroorzaakt nauwelijks klimaatopwarming.
– Kernenergie verbetert de energiezekerheid van een land.
Het is dus geen wonder dat er voor het ogenblik wereldwijd heel wat kernreactoren gebouwd of gepland zijn . China verwacht er 37, Rusland 19, India 16 de VS 12 … In totaal gaat het om 151 nieuwe reactoren (er bestaan er momenteel 436). Voldoende om de winst van de hele productieketen van kernenergie (mijnen, industriële uitrustingen, verrijking van uranium …) aan te zwengelen.
· Maar de weg is bezaaid met hindernissen : het politieke karakter van de overheidsbeslissing om al dan niet in kernenergie te investeren, het grote debat over de gevaren van kernenergie, de spitstechnologie die bij de installaties komt kijken … En mocht er zich een nieuw ongeval voordoen, dan zouden er ongetwijfeld heel wat plannen voor nieuwe centrales op helling komen te staan, ten minste in de geïndustrialiseerde wereld.
En ten slotte moet er nog een antwoord gevonden worden op de vragen rond de veiligheid van de installaties en vooral rond het afvalprobleem, oplossingen die de kosten kunnen doen oplopen en de activiteit minder interessant zouden maken.
· Uw aandelen
Beleggers die een hoge risicograad aanvaarden mogen als diversificatie hun kans wagen in deze sector. We raden u aan om eerder via een tracker te beleggen. We denken daarbij aan Market Vector Nuclear Energy ETF (ISIN : US57060U7046) die de Daxglobal Nuclear Energy Index volgt (mijngroepen gespecialiseerd in uranium, verrijkingsinstallaties, vervoer …). Deze tracker keert een dividend uit, maar noteert in New York en is onderworpen aan de dubbele belasting (VS en België).
Wilt u die belasting vermijden dan is ETFS WNA Global Nuclear Fund (ISIN : IE00B3C94706, code NUKE) een waardig alternatief. Deze tracker noteert op Euronext Amsterdam en keert geen dividend uit (het wordt gekapitaliseerd).

Besluit
Sommigen zijn van mening dat alternatieve energiebronnen kunnen helpen om uit de crisis te geraken. De overheden promoten ze via allerlei steunmaatregelen en hopen zo banen en groei te creëren. China subsidieert bijv. de productie van zonne-energie, in de VS investeert de overheid in onderzoek en staat ze borg voor leningen i.v.m. duurzame energie. De komende 10 jaar zouden de regeringen tot 340 miljard dollar in groene energie kunnen pompen. Deze overheidssteun komt de rentabiliteit van de ondernemingen uit de sector ontegenzeglijk ten goede, maar het is een van nature volatiele factor. Bovendien hebben de diverse aankondigingen op de beurs een groene luchtbel doen ontstaan. Met beleggingen die erg “in” zijn, is zelden het meeste geld te verdienen.

Volgens ons zijn aandelen uit de sector van de alternatieve energie over het algemeen duur. Maar als er zich interessante beleggingsmogelijkheden voordoen zullen we u daar uiteraard op wijzen.
In afwachting raden we in de energiesector enkel petroleumaandelen aan, en als diversificatie een belegging in kernenergie.

Deel dit artikel