Analyse
De banksector onder de loep 8 jaar geleden - maandag 29 juni 2009

De Europese bankaandelen klommen sinds 9 maart 69 % hoger. Niet slecht voor een sector die een half jaar terug als "dood" werd bestempeld. Er is echter geen reden tot euforie.

De Europese bankaandelen klommen sinds 9 maart 69 % hoger. Niet slecht voor een sector die een half jaar terug als "dood" werd bestempeld. Er is echter geen reden tot euforie. In de eerste plaats gaat het om een herstel dat er kwam na een nog veel steilere neergang, en daarnaast blijven er ook op economisch vlak veel vraagtekens en zijn de meeste bankaandelen nog altijd niet goedkoop. 
We vinden geen enkel bankaandeel koopwaardig en profiteren van het herstel om er een aantal te verkopen.

Stresstests niet zaligmakend
De resultaten van de stresstests in de VS stellen ons niet gerust. Globaal vielen de resultaten mee en de banken zouden over voldoende kapitaal moeten beschikken om het hoofd te bieden aan een verslechtering van de crisis. Maar de hypotheses waarvan men vertrokken is (groei, werkloosheid ...) en de politieke onderhandelingen die ermee gepaard gingen, ondermijnen de betrouwbaarheid van de tests. Bovendien schiepen ze geen duidelijkheid over de omvang van de activa die nog moeten worden afgeboekt (niet–recupereerbare schulden). De schattingen variëren van 500 tot 2000 miljard USD, een groot verschil dat wijst op de sterk uiteenlopende hypotheses waarvan men vertrokken is. Ook in Europa werden de banken tegen het licht gehouden, maar er werden geen individuele resultaten meegedeeld. Kwestie van het vertrouwen te herstellen …

Europa: angstwekkende cijfers
Er zijn wel degelijk redenen om omgerust te zijn. Volgens de Duitse toezichthouder riskeert Commerzbank voor 100 miljard euro activa volledig te moeten afboeken. Volgens de Zwitserse nationale bank zullen UBS en Credit Suisse in het geval van een diepe maar korte recessie nog 15 miljard CHF moeten bijtanken. Voorzieningen van die grootteorde dreigen uit te monden in (gedeeltelijke) nationalisaties, nooit goed nieuws voor de aandeelhouders.

Te soepele boekhoudregels
Een andere factor die de onduidelijkheid rond de banken voedt, zijn de boekhoudnormen. Die werden sinds het begin van de crisis al meermaals versoepeld om de balansen toch nog wat te kunnen verfraaien. Zo konden activa die aangekocht werden voor onmiddellijke verkoop, maar die door de crisis onverkoopbaar waren geworden, verschoven worden naar een andere post op de balans om grote waardeverminderingen te vermijden. In het 4de kwartaal van 2008 herklasseerde Deutsche Bank voor 35 miljard euro activa en krikte zo haar winst met ± 3,3 miljard op. Ook Dexia herklasseerde voor 100 miljard euro activa en vermeed zo 1,3 miljard euro uit eigen vermogen te moeten putten. Binnenkort komt er in Europa een nieuwe versoepeling voor schuldgebonden instrumenten. In een context waarin de regelgevende teugels steeds verder worden gevierd, worden de banken dus niet aangemoedigd om hun balansen te zuiveren. Liever dan de teller op nul te zetten en echt grote kuis te houden, hopen ze op een snel economisch herstel dat de waarde van hun probleemactiva terug kan doen stijgen en een positieve impact zal hebben op de resultaten. Een scenario dat wij bijzonder optimistisch vinden!

Toekomstige winsten in gevaar
De inkomsten van de zakenbanken lijken zich te stabiliseren. Het tempo van waardeverminderingen op niet-verhandelbare activa vertraagt en ook de groeiende kloof tussen korte- en langetermijnrente is goed nieuws (banken lenen zelf op korte termijn maar beleggen op langere termijn). Niks garandeert echter dat deze situatie zal aanhouden en de crisis lijkt zich steeds meer te verplaatsen naar de retailbanken. Met een stijgend aantal wanbetalingen van zowel gezinnen als bedrijven, belooft de situatie zowel in Europa als in de VS moeilijk te blijven. De ECB raamt de bijkomende verliezen voor Europa in 2009 en 2010 op 283 miljard USD (vooral door niet-terugbetaalde kredieten). Een cijfer dat aantoont hoe kwetsbaar veel Europese banken blijven als hun schuldenaars het laten afweten. Een aantal van hen is ook blootgesteld aan de groeiende problemen in Oost-Europa. Vóór de crisis was die regio bijvoorbeeld goed voor 10 % van de inkomsten van Société Générale en voor 30 % van de winst van KBC. Als de banken goodwillafschrijvingen moeten doorvoeren op eerdere acquisities, zal dat hun resultaten geen deugd doen.

Conclusie
Het herstel van de bankaandelen werd gevoed door de hoop op een snelle uittocht uit de crisis. De economie lijkt vroeger aan te trekken dan verwacht, maar niet krachtig genoeg om een forse stijging van de werkloosheid te vermijden. We verwachten dan ook dat het aantal wanbetalingen de komende kwartalen zal blijven stijgen. Er zijn dus nog verschillende factoren die de toekomstige resultaten van de banken bedreigen, en we vrezen dat de beleggers daar te weinig rekening mee houden. Op langere termijn vrezen we dat door een strengere regelgeving en het verdwijnen van een aantal inkomstenbronnen de banken nog moeilijk de rendementsniveaus uit het verleden zullen kunnen evenaren. We laten onze winstverwachtingen voor 2009 en 2010 dan ook ongewijzigd, en trekken ze ook op langere termijn niet op.
We laten onze risico-indicatoren op 4 of 5 en blijven de banksector mijden als geheel.
Verkoop Dexia, KBC, Fortis, Deutsche Bank, UBS, Bank of America  en Nordea.
De rest mag u houden.

Deel dit artikel