Dossier

Oplichterij via internet

28 februari 2017
Oplichterij via internet

28 februari 2017

Door de toename van communicatiemogelijkheden gaan oplichters alsmaar inventiever te werk om goedgelovige consumenten op te lichten. Het internet is hun geliefde speelterrein. Een overzicht van de meest gebruikte listen.

De soorten oplichterij

Een e-mail met een tekstkop van een bekende firma, diefstal van identiteit, een verzoek om een klein voorschot over te schrijven, etc. De oplichters gebruiken alle mogelijke middelen om u maar te kunnen misleiden. 

Door de opkomst van het internet, zijn de oplichters vindingrijker geworden. Laat u zeker niet vangen want eens dat gebeurt, is het moeilijk om de schade te herstellen.

Alle soorten oplichterij die hieronder zijn vermeld, zijn voorbeelden uit brieven of emails die nog al te vaak terechtkomen bij ons Contact Center. 

Valse virussen, geblokkeerde computer ...

Iedereen weet dat computers vatbaar zijn voor virussen. Een snode manier om internetgebruikers geld af te troggelen, is hen wijs te maken dat hun computer door een virus besmet is of dat ze een overtreding hebben begaan. De oplichters willen hun slachtoffer vervolgens laten betalen om het virus te laten verwijderen of om juridische vervolging te voorkomen.

Telefoontje van "Microsoft"?

Verschillende abonnees hebben ons ook gemeld dat ze een Engelstalig telefoontje hebben gekregen van een firma die zogezegd verbonden is met Microsoft. Onder het voorwendsel van informaticaproblemen vraagt de beller om naar de website ammyy.com te surfen en daar de gratis software te downloaden. Met die software op zich is er niets mis. Daarmee geef je anderen simpelweg de mogelijkheid om de controle over je computer van buitenaf over te nemen. Zo kunnen ze je van op afstand bijvoorbeeld helpen een computerprobleem op te lossen. Maar de beller wil je daarmee natuurlijk niet helpen, maar pluimen.

Dit is in feite een zeer geraffineerde vorm van phishing, waarbij de bedrieger je vertrouwelijke gegevens probeert te bemachtigen (rekeningnummers, geheime codes enz.) om aan je geld te geraken. De aanbieder van de software Ammyy.com waarschuwt trouwens zelf voor deze vorm van fraude.

Geblokkeerde computer

In ons land werden er de laatste maanden tal van klachten genoteerd over kwaadaardige software die de computer van het slachtoffer blokkeert, waarna die enkel na betaling van € 100 gedeblokkeerd zou worden. De boodschap die op het scherm verschijnt, draagt het logo van de federale politie, Sabam, de Nederlandse politie of de Franse. Betaal in geen geval! Het gaat om puur bedrog: zelfs als je betaalt, zal je computer niet worden gedeblokkeerd.

Hoe moet je reageren?

Ga er in geen geval op in!

Als je computer daadwerkelijk geblokkeerd is, heeft niet de federale politie of Sabam dat gedaan, maar een cybercrimineel die je geld wil ontfutselen door je van een wetsovertreding te beschuldigen.

En als je computer echt met een virus is besmet, los je het probleem niet op met de aanbevolen software (die je computer juist blokkeert).

Door hier online informatie over op te zoeken, vind je beslist manieren om je computer gratis te deblokkeren. De Computer Crime Unit heeft trouwens instructies op zijn website gepubliceerd, waarmee je het probleem meestal zelf kunt verhelpen.

Stel je vast dat je een oplichter via Ammyy toegang hebt verleend tot je computer, dan verneem je op de website ammyy.com hoe je daar een einde aan maakt. Vraag om te beginnen onmiddellijk aan je bank om al je rekeningen te blokkeren.

Fraude met internetbankieren

In het verleden zijn criminele organisaties er al in geslaagd om bij duizenden cliënten van Belgische banken enkele miljoenen euro's te ontvreemden. Met behulp van malware verkregen ze toegang tot de computers van consumenten die aan pc-banking deden.

Internetbankieren is in principe veilig, op voorwaarde dat u enkele regels volgt. Volg onze elf aanbevelingen om op een veilige manier online bankverrichtingen te doen en zo te vermijden dat u het volgende slachtoffer van hackers wordt.

Bescherm uzelf

Pc-banking is in principe handig én veilig. Zolang u deze elf tips ter harte neemt, voorkomt u dat u zelf het slachtoffer wordt van hackers.

  1. Zorg dat zowel uw computersysteem (Windows, MacOS enz.) als uw internetbrowser (Internet Explorer, Firefox etc.) up-to-date zijn.
  2. Scan uw pc of laptop regelmatig op virussen met een antivirusprogramma dat up-to-date is.
  3. Installeer een firewall en een antispyware, zij vormen uw "verdedigingsmuur" tegen indringers van buitenaf en tegen informatielekken vanop uw eigen computer.
  4. Surft u draadloos, beveilig uw verbinding dan met een paswoord dat enkel u en uw huisgenoten kennen. Vermijd al te gemakkelijke combinaties zoals 1234, maar combineer cijfers, letters en tekens.
  5. Zorg ervoor dat u het webadres van uw online bankingsysteem correct intikt. De 's' in het begin van het adres (https://) staat voor een veilige verbinding. U ziet dit ook aan het gesloten hangslotje dat meestal naast webadres staat.
  6. Vermijd links uit mails of op andere websites, zij leiden u misschien naar een valse website. Voer het webadres daarom handmatig in of sla het op in uw favorietenlijst.
  7. Negeer zogezegde mails of telefoontjes van uw bank die vragen naar meer inlichtingen over uw rekening(en) of uw codes.
  8. Merkt u iets vreemds aan uw internetverbinding, zoals rare berichtjes of pop-ups, terwijl u online bankiert, meld u dan meteen af.
  9. Laat uw computer niet onbeheerd achter, u weet nooit wie van uw onoplettendheid profiteert om in te loggen op uw account.
  10. Controleer regelmatig het overzicht van uw rekeningen. Neem contact op met uw bank zodra u een verdachte verrichting vindt.
  11. Houd uw codes goed geheim. Wilt u ze toch noteren, bewaar dit papier dan ver van de computer.
Bedrog op Facebook

Met de sociale media zijn er nieuwe kanalen bijgekomen waarlangs oplichters u proberen te benaderen. Vaak gaat het om aloude technieken die zijn aangepast aan deze nieuwe soorten van communicatie, maar soms gaat het ook om vormen van bedrog die enkel voorkomen op bv. Facebook.

Vals profiel

Krijgt u een vriendschapsverzoek van een dame of heer die u van haar noch pluimen kent, wees dan voorzichtig. Zelfs al hebben jullie een aantal gemeenschappelijke vrienden, en blijken de eerste contacten erg aangenaam (of is de persoon op de profielfoto erg aantrekkelijk), toch is enige waakzaamheid steeds geboden. Vanaf het moment dat uw nieuwe vriend(in) over financiële problemen begint, en u vraagt om geld te lenen, moet de alarmbel voluit afgaan: waarschijnlijk probeert iemand u via een vals profiel geld afhandig te maken zonder de intentie dit ooit terug te betalen. Negeren en verwijderen is de boodschap. Een mogelijkheid om te controleren of het profiel fake is, is door na te gaan of de gebruikte foto geen modellenfoto is, die nog op tal van andere sites terugkomt.

Enkel oplichters "bekeken uw profiel"

Veel mensen zijn benieuwd naar wie hun profiel heeft bekeken, en daar wordt lustig op ingespeeld. Zo zouden er Facebook-applicaties bestaan die u tonen wie uw profiel bezocht, en waarvoor u uw email- en Facebookadres, uw wachtwoord en uw kredietkaartgegevens moet opgeven. Maar Facebook laat deze mogelijkheid helemaal niet toe. In het beste geval bent u dan enkel het geld kwijt dat u betaalde voor de valse applicatie, maar soms gaan de oplichters ook misbruik maken van de gegevens die ze van u hebben gekregen, en maken ze bijvoorbeeld een vals profiel aan.

Ook applicaties waarmee u zogezegd de kleur van uw Facebook-achtergrond kunt aanpassen of waarmee u kunt zien wie u heeft "gedefriend", zijn bedrog.

Profiel gekaapt

Ook als u via Facebook een vraag of aanbod krijgt van een "echte" vriend of vriendin is waakzaamheid geboden, zeker als het te maken heeft met geld. Bijvoorbeeld wanneer een vriendin u vraagt om haar een gunst te verlenen: om haar simkaart te deblokkeren, zou u naar een bepaald nummer moeten bellen, dat betalend blijkt te zijn. Maar uw vriendin verzekert u dat alle kosten voor haar rekening zijn. U belt het nummer, maar daar wordt u oneindig aan het lijntje gehouden, terwijl de rekening blijft oplopen. En die rekening, die komt uiteindelijk niet bij uw vriendin terecht, maar wel bij u! Want als u de vriendin in kwestie in levende lijve ontmoet, blijkt zij niets te hebben gevraagd: haar profiel was overgenomen door iemand anders of met andere woorden gehackt.

Deze praktijk is een variant op de mails die u vroeger wel eens kreeg, waarin een bekende u vroeg om geld over te schrijven naar het buitenland, bv. omdat hij zijn identiteitskaart, kredietkaarten en geld verloren was op reis. Ook in dit geval hadden onbekenden zich meester gemaakt van de emailaccount van uw vriend of kennis. Op Facebook kunnen de hackers evenwel nog gesofisticeerder te werk gaan, aangezien ze aan de hand van foto's, interesses en andere online informatie van de gehackte persoon geloofwaardiger kunnen overkomen.

Gratis stalen

Heel wat van de advertenties aan de rechterkant van uw Facebookpagina zullen u leiden naar een pagina waar u gratis stalen kunt bekomen van producten tegen rimpels, om vet te verbranden of om extra spieren te kweken. Tekent u evenwel de "Algemene voorwaarden", dan zit u meestal vast aan een abonnement op (zeer dure) maandelijkse leveringen (zie ook "Gratis stalen, boeken of dvd's", verder in dit dossier).

Kredietverlening

Op veel websites en ook op Facebook vindt u reclame voor gemakkelijke en goedkope leningen. Dat lijkt een ideale uitweg voor wie dringend geld nodig heeft en niet bij de bank terecht kan, maar dat is het meestal niet.

Als u op hun aanbod ingaat, dan vragen ze eerst om dossier- of verzekeringskosten te betalen, maar vaak maken ze u dit geld gewoon afhandig, zonder ook maar enig krediet te verstrekken. Anders gezegd, in plaats van u geld te lenen, kan dit u een flinke duit kosten.

Wat te doen met zo'n aanbod ?

Goed om te weten is alleszins dat, wie krediet wil verlenen in België, daarvoor een goedkeuring moet hebben van de FOD Economie. Dat kunt u dus in eerste instantie controleren. Kan de kredietverstrekker die goedkeuring niet voorleggen, dan is dat alleszins geen goed teken.

Ook een kleine zoektocht op Google kan helpen. U kunt bijvoorbeeld nagaan of het om een bekende firma gaat en of ze een eigen website heeft. Over een kredietverstrekker met enige degelijkheid moet online zeker wat te vinden zijn. Maar als u wat meer opzoekingen doet naar de betreffende firma's, blijkt u er vaak zeer weinig over terug te vinden.

Zoekertjes

Wilt u een slag slaan op een tweedehands- of zoekertjessite, dan moet u steeds waakzaam zijn. Een belangrijke regel: als iets te mooi lijkt om waar te zijn, dan is het dat vaak ook. Wij raden in elk geval aan om zoveel mogelijk contant te betalen bij een rechtstreekse ontmoeting waarbij u als koper het artikel ophaalt of de verkoper het levert. Dat geeft u meteen de gelegenheid om persoonlijk na te gaan of de verkoper geen loze beloften heeft gedaan over de kwaliteit of de werking van het artikel. Oplichters gaan meestal volgens een vast stramien te werk.

De malafide webshop

Soms komt u via een online tweedehandsaanbieding terecht op een ogenschijnlijk professionele site. Dit kan gebeuren in twee gevallen: ofwel krijgt u, wanneer u reageert op een zoekertje, een mail met daarin de rechtstreekse link naar de webshop, ofwel geeft de particuliere verkoper aan dat zijn exemplaar al verkocht is, maar dat het product tegen dezelfde voorwaarden te vinden is op die bepaalde webshop.

De shop ziet er steeds erg betrouwbaar uit, en draagt soms zelfs een veiligheidscertificaat. Maar dat certificaat blijkt vervalst, en als u wat meer informatie zoekt over de webshops, stoot u vooral op mensen die het slachtoffer waren van oplichterij.

De valse transportfirma

Wanneer u interesse toont in een tweedehandsproduct, zult u misschien de melding krijgen dat de verkoper in het buitenland is gevestigd. Maar geen nood, een professionele bezorger of transportbedrijf zal tussenpersoon spelen en de verkoop in goede banen leiden! U krijgt een mail met een trackingnummer wanneer het bedrijf het pakket van de verkoper ontvangt, waarna u, via overschrijving, moet betalen aan de transportfirma. Maar als u dat doet, dan bent u uw geld gewoonweg kwijt, zonder dat u het gewenste product ooit ziet. De website van de firma is immers opgezet door de verkoper zelf en dient enkel om u om de tuin te leiden. Maar die verkoper doet of zijn neus bloedt en distantieert zich van meet af aan – ook als er nog geen wolkje aan de lucht is – van de firma, om te vermijden dat u bij hem gaat aankloppen om uw geld te recupereren.

De verzending via postmandaat

Dit is de meest voorkomende vorm van fraude. Ook hier is de verkoper in het buitenland, maar het product zou toch door iemand anders tot bij u kunnen worden gebracht. De afrekening zou cash gebeuren. Totdat blijkt dat de tussenpersoon geen cash geld meer wil aanvaarden, wegens bijvoorbeeld "al een keer het slachtoffer van agressie". Als oplossing wordt een transactie via postmandaat voorgesteld, dus via Western Union.

De verkoper doet er alles aan om u ervan te overtuigen dat dit een veilige manier van betalen is, bijvoorbeeld door aan te geven dat u de transactie kunt beveiligen met een geheime code. Maar veilig is dit allesbehalve. Eenmaal uw geld verstuurd via Western Union, is het weg, en kunt u het niet meer recupereren. Te meer omdat de betalingen steevast naar verre bestemmingen moeten gebeuren.

Western Union raadt trouwens zelf af om hun diensten te gebruiken voor een aankoop via het internet of om geld over te maken aan iemand die u niet kent. Zie ook "Fictief appartement te huur".

Veilig betalen

Als het niet mogelijk is om een rechtstreekse ontmoeting te regelen en het artikel dat u wilt kopen, moet worden opgestuurd, betaalt u beter met een overschrijving. Op die manier hebt u via uw bankuitreksels een bewijs van betaling. Als u wordt uitgenodigd om online te betalen, moet u er goed op letten dat de pagina waarop u uw betaalgegevens en persoonlijke informatie meedeelt, is beveiligd. Een beveiligde webpagina herkent u aan het slot dat rechts onderaan uw scherm staat afgebeeld en aan het adres dat begint met "https://". De "s" staat voor "secure", wat "veilig" betekent.

Valse enquêtes

U heeft in uw inbox een e-mail ontvangen die van een grote winkelketen zoals LIDL of Aldi afkomstig zou zijn, of van een energieleverancier zoals Electrabel? Oppassen geblazen wanneer u het voorstel krijgt om voor een (kleine) vergoeding aan een enquête deel te nemen over uw consumptiegewoonten! In werkelijkheid gaat het om een vindingrijke vorm van fraude: het "geschenk" dat u wordt voorgesteld als vergoeding voor uw deelname, is vergiftigd...

Gratis, op de verzendkosten na

De enquête invullen neemt slechts enkele seconden in beslag. Na 4 of 5 muisklikken zult u op het scherm "tijdelijke speciale aanbiedingen" zien verschijnen waarop uw bereidwilligheid tot deelname u recht geeft op: tablets, antirimpelproducten, smartphones, elektrische tandenborstels. De producten worden aan een spotprijs verkocht (bijvoorbeeld € 5 voor een smartphone), of zelfs gewoon gratis aangeboden. Maar dan moet u wel de verzendkosten betalen: € 5 in dit geval. Eens betaald, is het uiteraard tevergeefs wachten op de ontvangst van uw "geschenk".

Betaal niets!

Verschillende firma's waarvan de naam valselijk is gebruikt door de fraudeurs, hebben hun klanten al gewaarschuwd. Zo heeft Aldi een persbericht gepubliceerd waarin het afstand neemt van deze zaak en benadrukt dat de winkelketen geen wedstrijden of enquêtes organiseert om bonnetjes te verkrijgen.

Ons advies is duidelijk: wanneer u een dergelijke e-mail ontvangt, geef er dan geen gevolg aan. Bovenal: betaal niets. U zult het bestelde product nooit ontvangen en uw deelname blijft onbeloond.

Fictief appartement te huur
Als u een appartement zoekt, let dan op voor zoekertjes waarin een schitterende stek –bijvoorbeeld in een chique Brusselse wijk – wordt aangeboden tegen een zeer lage huurprijs. Wanneer u contact opneemt met de verhuurder, zal die u zeggen dat hij zijn appartement heeft verlaten om bijvoorbeeld in Afrika te gaan werken.

Hij is zogezegd al meermaals tevergeefs teruggekeerd, omdat potentiële huurders uiteindelijk geen geld hadden om de waarborg te betalen. Daarom zal hij u vragen de waarborg over te maken via Western Union. Zodra u hem een bewijs van de storting bezorgt, zal hij naar Brussel komen om u het appartement te tonen. Maak u echter geen illusie: op de afgesproken dag zal er niemand opdagen. Maar uw postwissel van enkele honderden euro’s zal wel degelijk geïnd zijn … 

Wat moet u met zo’n zoekertje doen?

Of het nu om een appartement gaat of om een auto, een hondje of wat dan ook, kijk uit als de verkoper vanuit het buitenland een betaling vraagt via Western Union. Het gaat zo goed als altijd om oplichterij. Zeker als de aanbieding spotgoedkoop is of op uw goede bedoelingen inspeelt. Western Union gebruikt u beter alleen om geld over te maken aan een bekende in het buitenland, nooit om op een zoekertje in te gaan. Voor zulke doeleinden is het immers geen geschikte betaalwijze.

In oktober 2012 waarschuwde het Beroepsinstituut van Vastgoedmakelaars (BIV) hier al voor naar aanleiding van de vele klachten die het ontving over oplichting bij onlineverhuur.

Loterij
Het is een klassieker, maar niettemin blijft deze truc erg populair. Uit naam van een groot bedrijf zoals Unilever of Microsoft, via tussenpersonen die even bekend zijn als Bill Gates, kondigt men u goed nieuws aan: u hebt iets gewonnen!

Maar voordat u uw prijs in handen krijgt, moet u een klein bedrag betalen om bepaalde formaliteiten af te handelen. Soms vraagt de verzender u enkel om een kopie van uw identiteitskaart op te sturen of een formulier met persoonlijke gegevens in te vullen, eventueel met uw rekeningnummer erbij. Maar als puntje bij paaltje komt, bent u natuurlijk de pineut. De oplichters troggelen wat geld van u af of gebruiken uw persoonlijke gegevens bijvoorbeeld om uit uw naam valse profielen op het internet te creëren.

Wat moet u met zo’n e-mail doen?

Dat is eenvoudig: meteen deleten! Het spreekt voor zich dat u geen loterij of wedstrijd kunt winnen waaraan u niet hebt deelgenomen. Grote firma’s organiseren trouwens geen loterij door e-mailadressen uit te loten (en kleine, onbekende bedrijven zeker niet). En als een gigant als Microsoft een loterij zou organiseren, zou de Amerikaanse reus uw prijs niet laten toekennen door een advocaat in Afrika!

Denk daaraan om te vermijden dat u op die manier wordt opgelicht.

Nigeriaanse oplichting
Nigeriaanse brieven zijn al even berucht als valse loterijen. Ze worden zo genoemd omdat dergelijke e-mails waarin hulp wordt gevraagd, meestal afkomstig zijn uit Zwart Afrika. De verzender heeft zogezegd uw hulp nodig om een grote transactie te verrichten en belooft u daarvoor een vergoeding. Maar uiteindelijk bent u een bepaald bedrag armer in plaats van rijker.

De meeste mensen hebben wel eens zo’n e-mail ontvangen, waarin sprake is van een geblokkeerde erfenis of een kapitaal dat moet worden overgebracht. Maar er bestaan tegenwoordig varianten, zoals een gestolen portefeuille of te vernieuwen identiteitsbewijzen, waarvoor men u vraagt om geld voor bepaalde kosten voor te schieten. De familienaam van degene die zogezegd in moeilijkheden zit, lijkt Frans of Belgisch, maar het geld moet u naar iemand met een Afrikaans klinkende naam sturen.

Laat u niet beetnemen: een onbekende heeft geen enkele reden om zich tot u te wenden voor hulp. Ook op dit vlak evolueren echter de technieken. Zo is het goed mogelijk dat u zo’n e-mail niet ontvangt van onbekenden, maar bijvoorbeeld van een kennis van u.

Wat moet u met zo’n e-mail doen?

Als die afkomstig is van een volslagen onbekende: weg ermee! Waarom zou een onbekende u in vertrouwen nemen en om geld vragen?

Als de e-mail afkomstig is van een van uw kennissen, vraag dan of die persoon hem daadwerkelijk heeft verstuurd en uw hulp nodig heeft.

Puppy of auto tegen weggeefprijs
Er bestaan verschillende varianten op de fraude met de onlineverhuur van appartementen.

Mevrouw G. uit Ramillies ziet een zoekertje van een dame die haar puppy weggeeft, omdat ze sinds kort een baby heeft en niet meer voor het beestje kan zorgen. Daarenboven is ze zogezegd net naar Londen verhuisd. De dame in kwestie stuurt mevrouw G. foto’s van het hondje, neemt op Facebook contact met haar op en nodigt haar uit om haar blog te bezoeken. Daar ziet mevrouw G. verschillende familiefoto’s staan, wat haar vertrouwen geeft.

Uiteindelijk krijgt ze te horen dat de vrouw haar puppy op de luchthaven heeft afgezet en haar zal contacteren. Airpets neemt inderdaad contact met haar op en vraagt om € 388 voor de vlucht te storten via Western Union. Mevrouw G. ontvangt het vliegticket, de documenten van de hond en de vluchturen. Maar de volgende dag blijkt de viervoeter niet te zijn aangekomen. Hij zit zogezegd vast in Duitsland om een chip te krijgen. Ze moet nog eens € 464 betalen, maar van de hond is er nog steeds geen spoor. Mevrouw G. beseft uiteindelijk dat ze is opgelicht, maar haar geld ziet ze niet meer terug.

Wat moet u met zo’n zoekertje doen?

Of het nu om een hondje gaat of om een auto, een appartement of wat dan ook, kijk uit als de verkoper vanuit het buitenland een betaling vraagt via Western Union. Het gaat zo goed als altijd om oplichterij. Zeker als de aanbieding spotgoedkoop is of op uw goede bedoelingen inspeelt. Western Union gebruikt u beter alleen om geld over te maken aan een persoonlijke bekende in het buitenland, nooit om op een zoekertje in te gaan. Voor zulke doeleinden is het immers geen geschikte betaalwijze.

Gratis stalen, boeken of dvd's

Stel dat u zich op een website registreert om een gratis staal, boek of dvd te ontvangen. Dan wordt u misschien gevraagd om eerst de algemene voorwaarden te aanvaarden. Zoals menig goedgelovig internetgebruiker zult u ze dan misschien met een snelle muisklik aanvaarden, zonder ze echter te lezen. Daarna zult de firma in kwestie u om uw kredietkaartgegevens vragen, zogezegd voor de verzendkosten van de "gratis" producten.

Zodra u die geeft, zit u echter opgescheept met een contract waardoor u verplicht bent om elke maand een pakket met boeken, dvd’s of andere waren te kopen! Wanneer u argwaan krijgt en de algemene voorwaarden toch gaat nalezen, zult u zien dat u door te klikken wel degelijk akkoord bent gegaan, ook al staat dat wellicht in heel kleine lettertjes te lezen.

Wat moet u met zo’n gratis aanbieding doen?

Als u in de supermarkt, het station of elders ongevraagd iets gratis krijgt, is er niets aan de hand. Maar let op als u – zoals vaak gebeurt – op een website de algemene voorwaarden moet aanvaarden en uw kredietkaartgegevens moet ingeven. De bedrijven achter deze websites gaan ervan uit dat u, zoals velen, wel blindelings op "ik ga akkoord" zult klikken en dus zonder het te beseffen uw toestemming zult geven om ook andere producten te ontvangen. Lees de details van de aanbieding en de papieren die bij uw pakket met gratis producten zitten dus nauwkeurig na. Merkt u dat u door de aanbieding te aanvaarden instemt met een abonnement, weeg dan ernstig de voor- en nadelen af.

Hebt u zich laten vangen door op "ik ga akkoord" te klikken zonder de algemene voorwaarden te lezen, dan kunt u geen bezwaar aantekenen bij de uitgever van uw kredietkaart. U hebt immers wel degelijk uw toestemming gegeven. U kunt het contract enkel betwisten bij de verkoper zelf of desnoods bij de rechtbank, als het tenminste de moeite loont. Zeg het abonnement hoe dan ook zo snel mogelijk op! En, als het nog niet te laat is, kan u uw bedenktijd inroepen. Daarvoor hebt u 14 dagen tijd na de levering van het product of het afsluiten van het contract.

Valse merkartikelen

Op internet kunt u talloze aanbiedingen vergelijken om producten te kopen tegen de laagste prijs. Maar hoedt u voor luxeartikelen die worden aangeboden tegen een spotprijs. Het kan dan immers om namaakartikelen gaan, met alle mogelijke problemen van dien: misschien is de website niet te vertrouwen en levert ze de bestelde goederen niet, of misschien zijn de artikelen van minder goede kwaliteit.

De kans bestaat ook dat de douane de namaakartikelen ontdekt en in beslag neemt. Het kan ook om een tijdelijke website gaan die concrete artikelen aanbiedt, maar verdwijnt zodra er genoeg bestellingen zijn geplaatst en voldoende geld is betaald.

Wat moet u met spotgoedkope aanbiedingen doen?

Vindt u een merkartikel tegen een abnormaal lage prijs op een website waar u nog nooit van hebt gehoord, wees dan op uw hoede. Doe de moeite om de naam van de website te googelen, om na te gaan of er fraudegevallen bekend zijn. Zelfs als de naam van het merk in kwestie in de URL voorkomt, gaat het niet noodzakelijk om een betrouwbare website. Kijk ook of u op de website de gegevens van de verkoper terugvindt.

Betaal in geen geval een voorschot via overschrijving. In geval van problemen bent u dat geld immers kwijt. Betaal dus bij voorkeur via uw kredietkaart. Als uw bestelling dan niet wordt geleverd, kunt u proberen om het geld terug te krijgen via de uitgever van uw kredietkaart. Daarvoor moet u een formulier voor de betwisting van een niet-frauduleuze transactie invullen.

Phishing

Je kent ongetwijfeld het soort van e-mail waarin staat: "Je bankkaart is geblokkeerd. Klik op onderstaande link om ze te deblokkeren". Het is een voorbeeld van "phishing", waarbij bedriegers als het ware naar je gegevens (persoonlijke informatie, wachtwoorden, bank- of kredietkaartgegevens …) "hengelen". Dat doen ze door zich uit te geven voor een betrouwbaar bedrijf, instelling of zelfs een vriend of familielid.
Ondertussen gebeurt phishing al lang niet meer alleen via e-mail, maar worden ook andere middelen ingezet: telefoon, sms, instant messaging en sociale media.

Wat moet je met een phishingbericht doen?

Antwoord nooit op dergelijke berichten, klik niet op links en open geen bijlagen! Een betrouwbare afzender zal je nooit via die kanalen vragen om gevoelige informatie door te spelen of gegevens te bevestigen waar die al over beschikt. Heb je toch twijfels, bel dan eerst naar het bedrijf of de instelling waarvan de e-mail of het bericht uitgaat en vraag hoe het zit. Meer tips om je niet aan de haak te laten slaan lees je in ons uitgebreide dossier over phishing.

Naar de tips omtrent phishing

Crypto-aanval of ransomware

Uit een bevraging van Test-Aankoop in april-mei 2015 bij Belgische internetgebruikers blijkt dat maar liefst acht procent ooit al het slachtoffer is geworden van een crypto-aanval of ransomware. Hackers versleutelen daarbij al uw gegevens (documenten, muziek, foto's,…) op uw computer of in de cloud. Om uw bestanden terug te krijgen vraagt de oplichter losgeld (meestal € 700). Deze nieuwe soort internetcriminaliteit heeft hackers al erg rijk gemaakt. Beveiligingsspecialisten beweren dat ook terreurorganisaties als IS deze praktijken al op grote schaal hebben ingezet.

Hoe kunt u zich beschermen tegen een aanval?

Eerst en vooral is een geüpdatete virusscanner een must. Daarnaast moet u opletten voor onbekende links of onbetrouwbare websites. Klik niet zomaar op een link in een e-mail als u de afzender niet kent. Maak bovendien altijd een offline back-up van uw bestanden, want ook uw bestanden in de cloud worden aangevallen.

Wat als het toch te laat is?

Als u merkt dat uw bestanden worden vervangen door bestanden met onleesbare namen, snijd dan onmiddellijk de stroomtoevoer naar de computer af. Gebruik vervolgens een onbesmette computer om het virus van de geïnfecteerde schijven te verwijderen of laat dit doen door een computerspecialist.

Indien uw bestanden onleesbaar en onherkenbaar zijn geworden, betaal dan in geen geval het losgeld, maar doe aangifte bij de politie. Verder kunt u het programma Ransomware Decryptor uitproberen om uw bestanden te herstellen. Dit hulpprogramma wordt sinds kort aangeraden door de Nederlandse politie en is gratis te downloaden via deze link. Ransomware Decryptor beschikt over een lijst met duizenden sleutels die zijn teruggevonden bij het oprollen van hackernetwerken. Als een van die sleutels past, zal het programma uw bestanden opnieuw normaliseren.

Niet iedereen zal hiermee geholpen zijn, maar het is alvast het proberen waard. Het is ook een goede reden om de gecodeerde bestanden niet meteen te verwijderen, maar ze te bewaren nadat het virus verwijderd is. De bestanden zelf zijn immers niet besmet. De politie zal dit hulpprogramma ook blijven updaten met nieuwe gevonden sleutels.

Betalende sms'en
Sms-diensten die beltonen voor uw gsm, spelletjes, uw horoscoop, waarzeggerij en allerlei waarschuwingen of inlichtingen in realtime aanbieden, proberen u op tal van manieren een abonnement aan te smeren, meestal zonder dat u het beseft.

Dit zijn drie voorbeelden die aan ons Contact Center werden gemeld:

  1. Mijnheer D. uit Hasselt krijgt een e-mail die afkomstig lijkt van Avia, zijn benzine- en dieselleverancier. Al wat hij moet doen, is klikken om € 500 te winnen. Als mijnheer D. klikt, krijgt hij kort nadien een sms van Ollando ter bevestiging van zijn intekening op de dienst Ollando, waarvoor hij € 10 moet betalen. Hij antwoordt meteen dat hij dit niet wil. Maar als hij nadien op internet op zoek gaat naar de algemene voorwaarden van Ollando, beseft hij dat hij zich heeft laten vangen.
  2. Mevrouw G. uit Etterbeek krijgt een e-mail waarin Nespresso haar de kans lijkt te geven om een Nespresso-koffiemachine te winnen. Wanneer ze daarop antwoordt, volgt er een golf van sms’en. Daaruit blijkt dat ze zich geabonneerd heeft op Ollando voor € 12 per week.
  3. Mijnheer K. uit Torhout gaat op internet op zoek naar de songtekst van een nummer van Bruce Springsteen. Hij komt terecht op een website waarop hij het nummer als beltoon kan downloaden. Daarvoor stuurt hij zoals gevraagd een sms naar het verkorte nummer 9961. Onmiddellijk volgt er een sms met de vraag om “OK” te sturen naar hetzelfde nummer. Nadat hij dat heeft gedaan, krijgt hij een PIN-code toegestuurd om de beltoon te downloaden. Eens hij de procedure heeft afgerond, ontvangt hij echter een aantal sms’en waaruit blijkt dat hij die maand al € 10 heeft verbruikt. Pas als hij helemaal naar onder scrolt, staat er in piepkleine letters te lezen dat hij een abonnement heeft genomen van € 15 per maand. Hij vraagt zijn gsm-operator om die dienst stop te zetten. Die raadt hem aan om zelf een sms te sturen om het abonnement te beëindigen.

Wat moet u met zo’n aanbieding doen?

Als u aanvankelijk interesse hebt, lees dan eerst het volledige scherm. De kleine lettertjes en de abonnementsvoorwaarden zijn immers niet altijd zichtbaar zonder te scrollen. Wees extra op uw hoede als de dienst zogezegd gratis is.

Het nummer van betalende sms-abonnementen moet wettelijk gezien beginnen met 9. Als u een sms moet sturen naar een viercijferig nummer dat met 9 begint, gaat het dus om een abonnementsdienst. Lees dan aandachtig de voorwaarden om te weten waartoe u zich verbindt.

Dergelijke abonnementsdiensten via sms kunt u altijd stopzetten door het woord STOP te sms’en naar de aanbieder van de dienst (beltonen, spelletjes enz.). Als dat niet werkt, neem dan contact op met uw gsm-operator.

Oplichting met Digipass

Er zijn verschillende scenario's mogelijk. Een zogenaamde medewerker van een callcenter kan je bijvoorbeeld bellen om je te bedanken voor je hulp. Hij dringt erop aan om je veiligheid te verbeteren en vraagt je om je Digipass te testen. Of de oplichter doet zich voor als iemand van een autoriteit en vertelt hij je via telefoon dat je recht hebt op een financiële compensatie als gevolg van een willekeurig ongemak.

Vervolgens is de handelswijze zo goed als dezelfde. De oplichter vraagt eerst naar je rekeningnummer. Daarna vraagt hij om je Digipass te gebruiken om het getal dat verschijnt door te geven. Op die manier kunnen ze toegang verkrijgen tot je bankrekening met een gsm of een tablet. Zo kunnen ze gemakkelijk overschrijvingen uitvoeren zonder je bankkaart of je geheime code nodig te hebben.

In 2014 zijn zo’n 1 200 Belgen en Nederlanders het slachtoffer geworden van dit soort oplichting, met een verlies van bedragen tussen de € 1 200 en 1 500. Door het bedrag te beperken, verzekeren de oplichters zich ervan dat de overschrijving niet geblokkeerd wordt doordat je rekening te veel in het rood gaat. Ondanks de initiatieven om mensen te sensibiliseren, neemt het fenomeen toe. Gebruik dus nooit je Digipass met een onbekende persoon of dat nu in eigen persoon is of via telefoon. Je moet goed beseffen dat het gebruik van de Digipass voorbehouden is voor bankverrichtingen.

Afpersing via de webcam
Het principe is eenvoudig: u ontvangt een mail van een studente van vreemde afkomst die de mogelijkheid heeft om in België te komen studeren. Ze zegt dat ze contacten zoekt om haar hierbij op weg te helpen. Als u reageert op dit verzoek, zal ze u voorstellen om een gesprek te voeren via Skype. Vervolgens krijgt u een jonge vrouw te zien die u aanmoedigt om u uit te kleden. De beelden die op die manier van u gemaakt worden, zullen gebruikt worden om u af te persen. Als u weigert te betalen, zullen de oplichters de opname online zetten en een link op uw Facebook-pagina plaatsen om al uw contactpersonen in te lichten.