Dossier

Cysten op de eierstokken

01 augustus 2016
Cysten op eierstokken

01 augustus 2016
Als er zich een cyste in of op een eierstok ontwikkelt, merken de meeste vrouwen daar niets van. Vaak geven die immers geen klachten en verdwijnen ze na twee tot drie menstruaties vanzelf. Maar sommige cysten kunnen wel klachten opleveren en tot complicaties leiden.

Een eierstokcyste is een met vocht gevuld zakje dat zich in of op een van de eierstokken ontwikkelt. Meestal zijn deze cysten niet gevaarlijk en verdwijnen ze na twee tot drie maanden vanzelf. Dan vereisen ze dus geen behandeling. Sommige cysten kunnen echter wel groot worden en daardoor klachten of complicaties opleveren. In dat geval kan wel een ingreep nodig zijn. Bepaalde soorten cysten kunnen zich ook tot een kankertumor ontwikkelen, al blijft dit vrij zeldzaam. De arts zal dan de nodige maatregelen nemen.

Functionele cysten

De meest voorkomende soort van cysten houdt verband met de menstruatiecyclus en komt dus vooral voor tijdens de vruchtbare jaren, voor de menopauze intreedt. Dit noemt men functionele cysten. Doorgaans zijn ze klein (3 tot 6 cm) en groeien ze niet verder. Meestal verdwijnen ze na enkele weken vanzelf.

Er bestaan twee types: folliculaire en luteale cysten. 

Folliculaire cysten ontstaan uit een follikel. Een follikel is een ophoping van minuscule blaasjesachtige cellen in de eierstokken, waarin de eicel rijpt. Aan het begin van elke menstruatiecyclus – normaal gezien om  de 28 dagen – groeit de follikel tot hij uit de eierstok puilt en uiteindelijk openbarst om de eicel vrij te laten. Het gebeurt echter dat de follikel niet openbarst en de eicel dus niet vrijkomt. In plaats van te verdwijnen zal de follikel dan blijven groeien en een cyste vormen.

Luteale of corpus luteum cysten ontstaan na de eisprong. De doorgang waarlangs de eicel de follikel heeft verlaten, raakt dan verstopt. Daardoor gaat de lege follikel (het zogenoemde gele lichaam of corpus luteum) zich met vocht vullen en een cyste vormen. <

Organische cysten

Een andere soort van cyste staat los van de menstruatiecyclus en wordt organische cyste genoemd. Deze cysten kunnen ontstaan uit eender welk deeltje van de eierstokken. Er bestaan dan ook meerdere type. De meest voorkomende zijn:

  • Dermoïdcysten: die ontwikkelen zich vanuit de cellen die de eitjes in de eierstok maken. Een dermoïdcyste kan gevuld zijn met vreemde weefsels, zoals haar, huid, tanden of zelfs botten.
  • Cystadenomen kunnen gevuld zijn met alleen vloeistof (sereuze cystadenomen) of met slijm (muceuze cystadenomen). Dit soort van cyste kan het grootst worden, in extreme gevallen zelfs tot 50 cm groot.
  • Endometriose: deze eierstokcysten vormen zich uit baarmoedercellen.

Door de band wordt hun evolutie meer opgevolgd. Organische cysten verdwijnen namelijk niet zo spontaan als functionele cysten en de kans is groter dat ze blijven groeien. Het risico is ook groter dat ze kwaadaardig zijn (kanker), zeker na de menopauze.


Afdrukken Versturen via e-mail