Persbericht

Leadiant is veroordeeld in Italië. En in België?

01 juni 2022

In april 2019 heeft Test Aankoop een klacht ingediend bij de Belgische Mededingingsautoriteit tegen het farmaceutisch bedrijf Leadiant. Onze Italiaanse zusterorganisatie deed hetzelfde voor de Italiaanse Mededingsautoriteit. De reden hiervoor is de recente prijsexplosie van een geneesmiddel dat eigenlijk al jaren op de markt is. Leadiant heeft nu in Italië een boete van 3,5 miljoen euro gekregen voor misbruik van machtspositie. Test Aankoop hoopt dat het bedrijf ook in België veroordeeld zal worden.

Een zeldzame maar zeer ernstige aandoening

In 2017 heeft het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) het bedrijf Leadiant toestemming gegeven om zijn geneesmiddel CDCA-Leadiant op de markt te brengen. CDCA (chenodeoxycholzuur) is een stof die wordt gebruikt voor de behandeling van cerebrotendineuze xanthomatose (CTX), een erfelijke stofwisselingsziekte die zonder behandeling kan leiden tot vroegtijdig overlijden van de patiënt. CDCA kan de ziekte niet genezen, maar kan meestal wel voorkomen dat ze erger wordt. CTX-patiënten moeten daarvoor hun medicatie elke dag innemen.

Weinig kosten voor Leadiant

CDCA was in België al jaren op de markt, onder verschillende merknamen, voor de behandeling van bepaalde galstenen. Het belangrijkste merk was Chenofalk, geregistreerd in 1976. In 2005 kostte één capsule Chenofalk 0,39 euro. Op een volledig jaar kostte dat een volwassen patiënt dan 427,00 EUR (berekend op 3 capsules per dag en 365 dagen per jaar). CDCA werd daarnaast ook gebruikt om CTX te behandelen, maar het is hiervoor lange tijd niet officieel geregistreerd geweest bij het EMA. Meteen ook de reden waarom CTX niet op de bijsluiter stond (men noemt dit ‘off-label gebruik’ van een geneesmiddel). In 2017 kreeg de firma Leadiant goedkeuring van het EMA voor het gebruik van CDCA tegen CTX op basis van een dossier gebaseerd op oudere studies. Leadiant heeft dus geen grote investeringen in onderzoek en ontwikkeling gedaan.

Een uitgekiende strategie

Leadiant is al jaren bezig een monopoliepositie op te bouwen, door concurrerende (en goedkopere) producten zoals Chenofalk over te kopen en uit de markt te halen. Door CDCA-Leadiant daarna als een weesgeneesmiddel (een geneesmiddel voor zeldzame aandoeningen) te registreren bij het EMA, heeft Leadiant een monopoliepositie voor een periode van 10 jaar verkregen.

Buitensporige prijzen

En toch kost één capsule CDCA-Leadiant anno 2018 140 euro, ofwel 153.300 euro per jaar per patiënt! Dat is een vermenigvuldiging met factor 360, zonder enige objectieve en aanvaardbare verklaring. Toch had het RIZIV geen andere keuze dan het middel via een speciale procedure terug te betalen. Er bestaat namelijk geen andere behandeling en zonder de medicijnen krijgen patiënten weer symptomen, of zelfs onherstelbare schade. Dit soort onaanvaardbare praktijken vormen een reëel gevaar voor de ziekteverzekering.

Klachten bij de Belgische en Italiaanse mededingingsautoriteiten

Test Aankoop heeft dus een klacht ingediend bij de Mededingingsautoriteit.  Ook in Nederland, Spanje en Italië dienden (consumenten)organisaties klacht in. In Nederland heeft Leadiant vorig jaar een boete van bijna 20 miljoen euro gekregen na een klacht van Stichting Farma ter Verantwoording. En nu is het bedrijf ook door de Italiaanse autoriteiten veroordeeld tot een boete van 3,5 miljoen euro wegens misbruik van machtspositie.

“De Italiaanse mededingingsautoriteit heeft geoordeeld dat Leadiant onterecht hoge prijzen had gevraagd voor een medicijn dat levens redt. Het misbruik is volgens haar het resultaat van een bewuste strategie, die Leadiant jaren geleden al heeft bedacht en opzettelijk heeft nagestreefd. Ook het feit dat Leadiant zich bij de onderhandelingen met autoriteiten over de terugbetaling zeer terughoudend en obstructief opstelde, wijst hier volgens de mededinginsautoriteit op. Ze beoordeelde deze praktijk als zeer ernstig en legde daarom een boete op van 3,5 miljoen euro wegens misbruik van machtspositie. We zijn uiteraard heel tevreden met deze veroordeling in Italië en de eerdere veroordeling in Nederland. We hopen dat de Belgische Mededingingsautoriteit tot dezelfde conclusie komt, zeker omdat het om dezelfde feiten gaat, reageert Laura Clays, woordvoerder van Test Aankoop.

Toegang pers

Om als journalist toegang te krijgen tot alle inhoud, vragen wij u ons een email te sturen.