Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Persbericht

Enquête Test Aankoop: meer dan een op de vier huishoudens kampt met een tekort aan geneesmiddelen

26 januari 2021

Uit een enquête van consumentenorganisatie Test Aankoop blijkt dat er steeds vaker problemen zijn met de beschikbaarheid van geneesmiddelen. Meer dan een op de vier huishoudens (28,5%) heeft er in de afgelopen twee jaar mee te maken gehad. De gevolgen voor de patiënt zijn verre van verwaarloosbaar: bijna een op de twee respondenten die met een tekort te maken kregen, meldde niet alleen meer symptomen of problemen te hebben ondervonden als gevolg van het tekort, maar dit tekort leidde ook tot extra kosten voor bijna een derde van de respondenten. Test Aankoop vraagt de overheid om dit probleem aan te pakken. De consumentenorganisatie heeft dit punt op de agenda gezet voor haar komende vergadering met de minister van Volksgezondheid.

Meer dan één huishoudens op de vier betrokken

28,5% van de huishoudens heeft in de afgelopen twee jaar te maken gehad met een tekort aan medicijnen, 16% heeft dit zelfs meerdere keren meegemaakt. Dat blijkt uit de enquête die Test Aankoop in november vorig jaar heeft gehouden bij meer dan 2100 Belgen. Het lijkt erop dat problemen met de beschikbaarheid van geneesmiddelen steeds frequenter voorkomen: bij een eerdere enquête in 2015 bleek 21% van de huishoudens in de afgelopen vijf jaar met dit probleem geconfronteerd te zijn geweest.

Significante invloed op de gezondheid van de patiënt

Hoewel er gelukkig in de meeste gevallen een alternatief bestaat, zijn tekorten niet zonder ongemak voor de patiënten.  Bijna een op de twee respondenten (46%) die met een tekort te kampen hebben, zegt meer klachten of problemen te hebben ondervonden als gevolg van het tekort. Onder hen werden de angst en de stress van het niet vinden van de medicatie het vaakst genoemd (47%). Voor bijna een derde van deze respondenten (31%) zijn de symptomen verergerd, bijna een op de vijf heeft het werk moeten onderbreken (17%) en eenzelfde aantal meldt bijwerkingen te ondervinden als gevolg van het gebruik van de nieuwe medicatie. 5% meldt zelfs dat ze in het ziekenhuis moesten worden opgenomen wegens een tekort aan hun medicatie.

Invloed op de portemonnee

Het tekort leidde tot extra kosten voor bijna een derde van de respondenten (32%). Sommigen moesten betalen voor een extra bezoek aan hun arts (7%), voor anderen was het alternatieve geneesmiddel duurder of werd het niet vergoed (14%).  Gemiddeld bedroegen de extra kosten van het nieuwe geneesmiddel 26 euro per patiënt.

Deze bevindingen worden gedeeld door het CM Gezondheidsfonds dat van haar leden steeds vaker klachten ontvangt over geneesmiddelentekorten. “Getroffen patiënten zien zich niet alleen geconfronteerd met extra kosten, ze ervaren ook ernstige gevolgen voor hun gezondheid. “Niet kunnen beschikken over geneesmiddelen of moeten kiezen voor een andere behandeling veroorzaakt altijd een aanzienlijke stress bij patiënten”, reageert CM-voorzitter Luc Van Gorp.

Financiële kwesties

Wat opvalt is dat tekorten een “voorrecht” blijken te zijn van de generische geneesmiddelen en wat oudere merkproducten. In de ellenlange lijst van tekorten van het FAGG dieTest Aankoop eind november 2020 analyseerde, vonden we haast geen enkel heel nieuw product met een buitensporig hoog prijskaartje terug. Overigens, de wens van farmaceutische bedrijven om hun kosten zoveel mogelijk te verlagen, door een deel van het productieproces over te brengen naar landen waar de kosten lager zijn, zoals in Azië, door de productie en de voorraden steeds meer te concentreren in minder vestigingen, door de voorraden drastisch te verminderen, enz. heeft tot gevolg dat het kleinste probleem in één deel van de keten ernstige gevolgen kan hebben elders in de keten, klinkt het bij Test Aankoop.

Het is nu tijd om te handelen

Hoewel Test Aankoop verheugd is over enige vooruitgang op dit vlak, zoals het online zetten door het FAGG van de website www.farmastatus.be (die een lijst bevat van geneesmiddelen waarvan een tekort bestaat, met vermelding van de duur, de oorzaak en het al dan niet bestaan van alternatieve geneesmiddelen), is er nog veel werk aan de winkel. "Het is absoluut noodzakelijk een duidelijk zicht te hebben op de geneesmiddelenvoorraden, zodat we kunnen nagaan welke geneesmiddelen een tekort dreigen te vertonen en de nodige maatregelen kunnen treffen, zoals een exportverbod", aldus Simon November woordvoerder van Test Aankoop. “Het is noch aan de patiënten, noch aande wettelijke ziekteverzekering, om deze meerkost op zich te nemen of om de tekortkomingen van de farmabedrijven te compenseren. Wettelijk blijft het hun verantwoordelijkheid om te zorgen voor voldoende voorraden en de continuïteit van de zorg te verzekeren. Gezondheid is een gemeenschappelijk goed van onschatbare waarde. De huidige gezondheidscrisis illustreert dit al vele maanden. Het is dan ook onaanvaardbaar dat deze bedrijven straffeloos onbeperkte winst kunnen maken ten koste van onze gezondheid en op kosten van de samenleving”, voegt CM-voorzitter, Luc Van Gorp hieraan toe.

Toegang pers

Om als journalist toegang te krijgen tot alle inhoud, vragen wij u ons een email te sturen.