Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Dossier

Hoe houden we onze geneesmiddelen betaalbaar?

28 januari 2019
prijs van geneesmiddelen

28 januari 2019
De prijzen die farmafirma's aanrekenen voor geneesmiddelen zijn onhoudbaar voor de gezondheidszorg. Als dit zo verder gaat, komt de terugbetaling van waardevolle behandelingen in gedrang. De overheid moet dringend maatregelen treffen om de spiraal van stijgende prijzen te doorbreken.    

De maatschappij krijgt weinig terug

Heel wat medicijnen zijn gebaseerd op fundamenteel onderzoek, dat vaak aan een universiteit gebeurt. Uit een recente analyse blijkt dat fundamenteel onderzoek gefinancierd door publieke middelen aan de basis ligt van elk geneesmiddel dat tussen 2010 en 2016 in Amerika is goedgekeurd. Bijna een kwart van de medicijnen die er tussen 1998 en 2007 op de markt kwamen, is ontdekt aan een universiteit. Deze geneesmiddelen blijken bovendien beduidend innovatiever dan de medicijnen ontdekt door de traditionele farmaceutische bedrijven.

Schamele vergoeding voor topuitvinding

Wat krijgt de maatschappij in ruil voor deze uitvindingen? Farmabedrijven leggen wel geld op tafel, maar het staat niet in verhouding tot de winst die ze opstrijken dankzij de uitvindingen. We geven een Belgisch voorbeeld.

Onderzoekers aan de KU Leuven ontdekten samen met een Tsjechisch onderzoeksinstituut drie verschillende geneesmiddelen, waaronder tenofovir, een succesvol middel tegen hiv. Ze verleenden begin jaren negentig een exclusieve licentie aan het Amerikaanse farmabedrijf Gilead, dat de molecules verder ontwikkelde en op de markt bracht in verschillende geneesmiddelen. We schatten dat Gilead in de periode 2008-2017 een omzet van ruim 72 miljard euro boekte met een tiental producten vooral gebaseerd op tenofovir of een afgeleide ervan. Op basis van jaarverslagen schatten we de opbrengst voor de KU Leuven op 559 miljoen euro, nog geen 1 % van de omzet. Het Riziv gaf in diezelfde periode 486 miljoen euro uit voor de terugbetaling van diezelfde geneesmiddelen.