Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Nieuws

Zout: zelfregulering of wettelijke limieten?

06 juni 2012
Zout

06 juni 2012

Vijf gram zout per dag: de aanbevolen hoeveelheid volgens de Wereldgezondheidsorganisatie. Maar de Belg consumeert het dubbele daarvan. Tijd voor een ander beleid.

Zowel de Wereldgezondheidsorganisatie als onze nationale Hoge Gezondheidsraad raden aan om uw zoutconsumptie tot vijf gram per dag te beperken. In realiteit haalt de Belg het dubbele. Niet verbazingwekkend, want heel wat producten zoals fijne vleeswaren, kaas en bereide maaltijden bevatten erg veel zout. Naar het voorbeeld van andere Europese landen moet het beleid bij ons worden opgevolgd en bijgestuurd.

Liefst zuinig met zout

De gemiddelde zoutinname van volwassenen in België bedraagt ongeveer 10,5 g per dag. De Hoge Gezondheidsraad zou dit graag gereduceerd zien tot minder dan 5 g per dag. Vooral buitenshuis bereide voedingsmiddelen zoals brood, vleeswaren of kaas en kant-en-klare gerechten bevatten veel zout, goed voor ongeveer 75 % van onze dagelijkse opname.

Bij overdaad is zout schadelijk voor de gezondheid. Het kan een hoge bloeddruk veroorzaken, wat dan weer het risico op hart- en vaatziekten verhoogt. Te veel zout kan ook maagkanker en osteoporose in de hand werken. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat zelfs een reductie van 1 g per dag al een positief effect op de volksgezondheid zou kunnen opleveren!

Stapsgewijs afbouwen

Gezien de risico’s die gepaard gaan met een hoge zoutconsumptie, hebben de Hoge Gezondheidsraad en het Wetenschappelijk Comité van het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) een gemeenschappelijk advies uitgebracht. Beide organisaties bevelen een stapsgewijze zoutreductie aan, liever dan het gebruik van zoutvervangers.

Bovendien moet de bijhorende herformulering van voedingsmiddelen oordeelkundig gebeuren en bijvoorbeeld niet gepaard gaan met een verhoging van het vet- of suikergehalte. Daarenboven moet het geherformuleerde product voldoen aan de normen op gebied van voedselveiligheid, zowel op chemisch als op microbiologisch vlak.

Het advies verwijst naar een Australische studie waaruit blijkt dat een wettelijke limiet te verkiezen is boven een vrijwillige zoutreductie. De voordelen voor de volksgezondheid zijn dan immers veel groter. Brood is tot nog toe het enige voedingsmiddel in België waarvoor het zoutgehalte wettelijk is gereguleerd, voor de rest wordt gerekend op zelfregulering.

Belofte maakt schuld

Ondanks beloften en inspanningen van de voedingsindustrie en overheidscampagnes bleek uit ons laatste onderzoek (Test Gezondheid 101 van februari 2011) dat de zoutgehaltes in vele verwerkte voedingsmiddelen als bereide gerechten, fijne vleeswaren of aperitiefhapjes in vergelijking met een aantal jaar geleden nog steeds even hoog, zo niet hoger zijn. Bovendien bevatten vier op de tien etiketten geen vermelding van het natriumgehalte. Brood en ontbijtgranen bevatten wel al minder zout.

Ook wij pleiten daarom voor een doorgedreven zoutreductie, en voor een verplichte, begrijpelijke en uniforme etikettering van natrium- en zoutgehaltes. Zo beloofde de Belgische voedingsindustrie om het zoutgehalte van een hele reeks producten progressief te doen dalen, tot 10 % minder tegen eind 2012. Hopelijk blijven overheid en industrie niet steken in goede bedoelingen en beloftes die niet worden waargemaakt. Een strengere aanpak met controles en sancties binnen een Europese context is volgens ons alvast geen overbodige luxe.

Waar kunt u ondertussen zelf op letten?

  • Eet evenwichtig en gevarieerd, en vermijd te veel zoutrijke voedingsmiddelen zoals ontbijtgranen, charcuterie, kaas, soep, pizza, bereide gerechten, mayonaise, ketchup enz.
  • Strooi niet te kwistig met het zoutvat: proef vooraleer u zout toevoegt!
  • Gebruik niet alleen zout om uw gerechten op smaak te brengen. Smaakmakers zoals kruiden, specerijen, uien en citroen zijn goede alternatieven.
  • Bereid zoveel mogelijk zelf uw maaltijden (i.p.v. de kant-en-klare versie).
  • Lees altijd het etiket. Twee geheugensteuntjes om het te ontcijferen: 1 g natrium = 2,5 g zout (NaCl), en een voedingsmiddel dat volgens het etiket 1,2 g zout per 100 g of meer bevat, mag u als zoutrijk beschouwen.
  • Laat kinderen zo jong mogelijk al wennen aan minder zout.

Meer informatie over dit onderwerp en de mogelijkheid om uw zoutinname te berekenen vindt u in onderstaande links.


Afdrukken Versturen via e-mail