Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Hoe wij testen

Hoe wij tonijn in blik beoordelen

28 maart 2018

Welke tonijn in blik is het lekkerste? En hoe duurzaam is deze? Want de vraag naar tonijn stijgt almaar, en sommige gebieden zijn overbevist. Wij namen 29 blikjes tonijn uit het winkelrek en onderzochten ze uitvoerig. Hoe we ze beoordeelden, ontdek je hier.

Etiket

Welke informatie is verplicht en welke niet?

Bij verse tonijn moet er een hele resem aan informatie verplicht worden vermeld: handelsnaam, productiemethode en vangstgebied, vistuig. Wordt de tonijn ingeblikt, dan volstaat de benaming “tonijn”. Over welke soort het gaat, welke vangstmethode werd gebruikt of in welk gebied de tonijn werd gevangen moet niet verplicht worden vermeld. Wel verplicht zijn onderstaande elementen:

  • Lijst van ingrediënten: Naast de vermelding "ingrediënten" moet een lijst van alle ingrediënten in dalende volgorde van gewicht worden weergegeven.  
  • Nettogewicht (in gram of kilogram): Het netto uitlekgewicht van het levensmiddel moet eveneens worden vermeld wanneer een levensmiddel in vloeibare vorm (ook bevroren of diepgevroren) aanwezig is. 
  • Bewaarvoorschriften en gebruiksvoorwaarden 
  • De naam of bedrijfsnaam en het adres van de exploitant
  • Het land van oorsprong of de plaats van herkomst: Dit moet worden vermeld indien het gebrek daaraan de consument zou kunnen misleiden. 
  • Gebruiksaanwijzingen: Alleen indien nodig. 
  • Voedingswaardevermelding 
  • Toegevoegd water: Toegevoegd water moet in de ingrediëntenlijst worden vermeld. Voor visserijproducten die eruitzien als een lap, braadstuk, plak, portie, filet of als een volledig visserijproduct, moet het toegevoegde water in de naam van het levensmiddel worden vermeld als het toegevoegde water meer dan 5 % uitmaakt van het gewicht van het eindproduct. 
  • Toegevoegde eiwitten van andere dierlijke oorsprong
  • Samengesteld uit stukjes vis: Producten die de indruk wekken dat ze uit één stuk vis zijn gemaakt, maar eigenlijk bestaan uit verschillende stukken die met andere ingrediënten (bv. additieven) zijn gecombineerd, moeten dit vermelden. Producten die de indruk wekken dat ze uit één stuk vis zijn gemaakt, maar eigenlijk bestaan uit verschillende stukken die met andere ingrediënten (bv. additieven) zijn gecombineerd, moeten dit vermelden.
  • Identificatiemerk: De naam van het land, het erkenningsnummer van de inrichting waar de productie plaatsvindt en de afkorting EG, of de vertaling daarvan in andere EU talen, moeten worden vermeld wanneer het product in de Europese Unie wordt geproduceerd. Voor ingevoerde producten zijn alleen de naam van het land en het erkenningsnummer van de inrichting verplicht. 
Voor de verplichte vermeldingen scoren alle etiketten goed. Waar de etiketten in verschillen is het vermelden van informatie over de vissoort, het vangstgebied en de vangsttechniek. Maar het zijn net die elementen die je helpen bepalen of hoe duurzaam de tonijn in kwestie is. Onze beoordeling voor het etiket hield daarom hoofdzakelijk rekening met deze facultatieve, maar voor ons essentiële elementen.
  • Geen enkel aspect vermeld: negatieve score
  • Vermelding van enkel de vissoort: een middelmatige score
  • Vermelding van de vissoort en vangstgebied: een goede score
  • Vermelding van de vissoort, het vangstgebied en de vangstmethode: een zeer goede score

Raadpleeg alle resultaten in de koopwijzer

Strookt de afbeelding met de inhoud?

In artikel 3 van de Europese Verordening rond ingeblikte tonijn staat gedefinieerd waaraan de volgende aanbiedingsvormen moeten voldoen:

i) Geheel blok: transversaal uit de spiermassa gesneden homogene moot vlees gevormd uit een enkele visvleesportie of verkregen door compacte samenvoeging van verscheidene visvleesporties. Het gewicht van de vis mag voor ten hoogste 18 % bestaan uit snippers. Conserven van rauw ingeblikte spiermassa mogen geen snippers bevatten; deeltjes visvlees mogen echter worden toegevoegd, indien nodig, om de recipient verder af te vullen.

ii) Stukken: deeltjes visvlees waarvan de oorspronkelijke musculaire structuur is behouden en waarvan de kleinste afmeting niet kleiner is dan 1,2 cm. Het gewicht van de vis mag voor 30 % bestaan uit snippers.

iii) Filets:
a) evenwijdig met de wervelkolom in de spiermassa afgesneden repen visvlees;
b) van de buikwand afkomstige repen visvlees; in dit geval mag ook de benaming buiklappen worden gebruikt.

iv) Snippers: deeltjes visvlees waarvan de oorspronkelijke musculaire structuur is behouden en waarvan de grootte verschillend is.

v) Fragmenten: deeltjes visvlees van gelijke afmeting, doch niet in de vorm van pasta.

 
We gebruikten dit artikel als basis voor de beoordeling van de inhoud van de blikjes tonijn. We maakten een lijst op van wat je verwacht op basis van de afbeelding en/of benaming op het etiket en vergeleken dit met wat er effectief in het blikje zat. 

  

Welke labels helpen bij duurzame keuze?

MSC: JA 

De Marine Stewardship Council (MSC) is een onafhankelijk orgaan dat vooral de overbevissing wil bestrijden. Het pleit voor duurzame vismethodes met respect
voor de vispopulaties, het ecosysteem en de wetten (lokaal, nationaal en internationaal) dankzij een efficiënt management van de sector. De strenge criteria worden duidelijk beschreven in het lastenboek en de controles gebeuren door onafhankelijke instanties.

Dolfijnvriendelijk: nee

Dit logo komt op bijna alle blikjes met tonijn voor, al zijn er wel een heleboel variaties. Overeenkomsten zijn de spingende dolfijn en de woorden "dolfijnvriendelijk", "dolpin friendly" of "dolphin safe". Het suggereert dat de tonijn gevangen is zonder dolfijnsterfte door bijvangst. Bedrijven die dit logo op hun blikjes zetten, gebruiken naar eigen zeggen geen drijfnetten en vissen niet op tonijn in de buurt van dolfijnen.

Vooral bij geelvintonijnen is dit een belangrijk aspect. Geelvintonijnen en dolfijnen zwemmen samen op. Als een geelvintonijn wordt gevist met ring- en drijfnetten kunnen dolfijnen in de netten verstrikt raken en sterven. Het logo staat soms ook op blikjes skipjack tonijn. Deze tonijnsoort leeft echter niet dezelfde gebieden als dolfijnen. Bijvangst van dolfijnen komt bij skipjack tonijn dus per definitie niet voor. Het logo voegt hier niks toe. 

Bovendien gaat dit label enkel en alleen over de bijvangst van dolfijnen en niet over die van andere dieren (bijvoorbeeld schildpadden en haaien). Ook zijn er geen eisen aan het voorkomen van overbevissing zelf. 

Lijnvangst: nee

 

Variaties op het label "caught by pole and line" geven aan dat de tonijn via lijnvangst is gevangen, waardoor er minder bijvangst is. Eventuele bijvangst wordt direct terug de zee in gegooid. Het label vertelt je echter niets over de vissoort die aan de haak wordt geslagen en hoe het gesteld is met het visbestand van die soort in het vangstgebied. Door de aanwezigheid van het label krijg je de indruk dat het om een duurzaam product gaat, terwijl dit misschien niet zo is. 

Friend of the sea: ja

 

Friend of the sea is een keurmerk voor wilde en gekweekte vis, schaal- en schelpdieren. Wil een product het Friend of the sea-keurmerk gebruiken, dan mag er maximaal 8 % bijvangst zijn, waarvan geen bedreigde soorten. Er mag geen sprake zijn van overbevissing, de zeebodem mag niet worden verstoord en de uitstoot van broeikasgassen moet stapsgewijs worden verminderd. De controles worden uitgevoerd door onafhankelijke ISO-gecertificeerde instanties.

 

Hoe beoordelen wij het gewicht?
Volgens de Europese wetgeving moet tonijn in blik voor minimaal 70 % (bij natuur) of 65 % (in olie) uit tonijn bestaan. Als consument betaal je immers voor de vis, niet voor de opgiet. We berekenden voor ieder product in deze test het percentage vis ten opzichte van het totale gewicht. We vergeleken daarna het uitgelekte gewicht met het uitgelekte gewicht dat werd vermeld op het etiket.