Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Dossier

Hoe gezond is yoghurt?

27 april 2015
Yoghurt

27 april 2015

In de supermarkt beslaan de melkproducten een flink deel van de koelafdeling. Bij de yoghurt is de keuze eindeloos: met volle of magere melk, roeryoghurt of romige yoghurt, natuur of met fruit, gearomatiseerd, light met zoetstoffen enz. En dan hebben we het nog niet over melkdesserts, kwark, probiotica of gefermenteerde dranken.

Wat heet yoghurt?

Gefermenteerde melk is melk waarop micro-organismen werden geënt. Bij ons is yoghurt het populairst, maar daarnaast is er ook gefermenteerde melk met bifidus probiotica, met Lactobacillus acidophilus en/of met Lactobacillus casei.We geven ook mee dat volgens de wet alleen een product met twee levende en in aanzienlijke hoeveelheid aanwezige melkzuurbacteriën (Streptococcus thermophilus en Lactobacillus bulgaricus) de naam "yoghurt" mag dragen. De Belgische wetgeving legt niet uit wat ze verstaat onder "aanzienlijke hoeveelheid".

Thermisch behandelde gefermenteerde melk bevat geen levende bacteriën meer, maar blijft een bron van calcium en hoogwaardige eiwitten. Deze melk is te bewaren op kamertemperatuur.
Probiotica is een naam voor levende micro-organismen (bacteriën of gist) die aan levensmiddelen worden toegevoegd en een heilzame invloed zouden hebben op de darmflora. Lactobacillus, Streptococcus, bifidobacteriën of Saccharomyces kunnen worden toegevoegd. Voorbeelden waarin deze worden aangetroffen zijn: gefermenteerde melkdranken (bv. Yakult, Actimel), vruchtensappen, voedingssupplementen en sommige geneesmiddelen (bv. Enterol, Lacteol).

Levende melkzuurbacteriën bewaren

Yoghurt wordt niet gesteriliseerd of gepasteuriseerd aangezien de bacteriën in de yoghurt levend moeten blijven en ook massaal aanwezig moeten zijn in het eindproduct. De melk wordt gepasteuriseerd en nadien geënt met de specifieke yoghurtbacteriën.
In het bovenste deel van de koelkast (temperatuur tussen 4 en 7°) kunt u yoghurt zo'n 3 weken bewaren. Na de uiterste consumptiedatum neemt het aantal bacteriën in de yoghurt af.
Eenmaal open, blijft een yoghurt nog drie dagen goed, op voorwaarde dat u niet rechtstreeks van de fles drinkt.

Vaart onze gezondheid er wel bij?

Yoghurt eten of drinken is gezond, al was het maar omdat yoghurt veel calcium bevat. Maar yoghurt heeft nog andere troeven: hoogwaardige eiwitten (uit melk) die makkelijk worden opgenomen door het lichaam, vitamines, weinig vetten (althans in de magere producten) en een correcte energetische waarde. Al is het uitkijken: bij producten met volle melk, room of waar suiker aan wordt toegevoegd, kan het caloriegehalte dubbel zo hoog liggen! Goed nieuws is dat yoghurt ook geschikt is voor wie een lactoseintolerantie heeft. De lactose wordt namelijk deels afgebroken door de melkzuurbacteriën, die absoluut heilzaam zijn voor iedereen omdat ze de kwaliteit van de darmflora verbeteren.

Fruityoghurt: weinig fruit, maar soms veel vet en suiker

Het fruitgehalte is in vele fruityoghurts echter aanzienlijk lager dan de verpakking laat uitschijnen. Een aanwezigheid van 6% aardbeien per 100 gram yoghurt betekent dat uw portie yoghurt (100 à 125 gram) ongeveer een halve aardbei bevat en dit terwijl de verpakking vaak een overvloed aan aardbeien afbeeldt. Wij vinden daarom dat een fruityoghurt een minimaal gehalte fruit zou moeten bevatten om de naam “fruityoghurt” te mogen dragen.

Het wettelijk vereiste percentage vet voor een magere, gedeeltelijk afgeroomde of volle natuuryoghurt stemt bovendien niet altijd overeen met het totale vetgehalte van de fruityoghurt. Sommige "volle fruityoghurts" bevatten door allerlei toevoegingen een vetgehalte dat vergelijkbaar is met dat van een halfvolle natuuryoghurt, hoewel dit vetgehalte bepalend is voor de prijs. Maar opgelet, door toevoegingen van suikers bevat een "magere fruityoghurt" soms meer calorieën dan een "volle fruityoghurt". Anderzijds bevatten de "Griekse" yoghurts, yoghurts met room en "creamy yoghurts" een zeer hoog vetgehalte, waardoor ze – in combinatie met een hoog suikergehalte – eerder als calorierijk dessert kunnen worden beschouwd.

Authenticiteit ten dele verloren

Fabrikanten voegen allerlei elementen, gaande van bewaarmiddelen over sucrose tot verdikkingsmiddelen, toe aan fruityoghurt. De authenticiteit van de yoghurt komt hierdoor echter in het gedrang. Zo wordt het suikergehalte bijvoorbeeld opgetrokken door een toevoeging van sucrose, eventueel aangevuld met glucose-fructosestroop en wordt de yoghurt vaak gekleurd door middel van kleurstoffen of kleurende levensmiddelen, zoals geconcentreerd sap van wortel, rode bieten, vlierbessen, enz...

Sommige fruityoghurts bevatten bovendien kaliumsorbaat, een bewaarmiddel. Het feit dat de meerderheid van de geteste fruityoghurts geen bewaarmiddelen bevat, toont echter aan dat het mogelijk is om ze niet te gebruiken. Ten slotte wordt in de meerderheid van de geteste producten met aroma’s gewerkt. Het “natuurlijk aroma” op de verpakking van bijvoorbeeld een aardbeienyoghurt is echter niet afkomstig uit aardbeien, maar wel uit een andere natuurlijke grondstof. Wij vinden dan ook dat de aroma’s even duidelijk moet worden aangegeven op de verpakking als de aanwezigheid van fruit.

Gezondheidsclaims nog niet bewezen

Wat de producenten ook beweren over probiotica, van de meeste effecten op de gezondheid zijn er nog geen keiharde bewijzen. Sinds jaar en dag hekelen wij dan ook die reclamepraatjes. En ook de wetgeving maakt hier almaar meer werk van (met name de Europese verordening inzake voedings- en gezondheidsclaims).

De wetenschappelijke research onderzoekt de preventieve en therapeutische werking van de bacteriestammen in yoghurt. Er liggen diverse hypotheses ter studie: zo zouden ze het afweersysteem stimuleren, met name ter hoogte van de dikke darm. Dat probiotica werken bij diarree (diarree bij zuigelingen, reizigersdiarree of na een antibioticakuur) mag dan al bewezen zijn, andere gunstige effecten zijn tot dusver enkel vastgesteld bij muizen en moeten dus nog worden bevestigd bij de mens.

Misleidingen

De afbeelding op de verpakking van yoghurt of de naam van een product kan niet zelden aanleiding geven tot misleiding. Enkele voorbeelden:

  • Een witte yoghurt met een aardbei op de verpakking, terwijl de yoghurt in werkelijkheid gekleurd is met kleurstoffen.
  • Uitdrukkingen zoals “op een bedje van aardbeien” of “natuur op fruit” op de verpakking. Het “bedje van aardbeien” is echter vaak niet meer dan een vruchtenbereiding met aardbeien, toegevoegde suiker en additieven.
  • Een verpakking waarop een overvloed aan aardbeien staat afgebeeld, hoewel het werkelijke gehalte aardbeien vaak relatief laag is.
  • Het gebruik van de term “artisanale yoghurt” op de verpakking, terwijl de yoghurt bewaarmiddelen bevat.

Afdrukken Versturen via e-mail