Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Dossier

Volkoren is beter

25 juli 2019

25 juli 2019
We eten te weinig volkorenproducten, terwijl die nochtans goed zijn voor de gezondheid. Wie er genoeg van eet, verlaagt immers het risico van hart- en vaatziekten, bepaalde kankers en diabetes type 2. Wij vertellen in welke producten je ze vindt, hoe je er meer van eet en waarop je moet letten bij voedingsetiketten.

Wat is volkoren?

Het wordt steeds duidelijker hoe belangrijk volkorenproducten zijn voor de gezondheid. Ze zitten boordevol vezels en zijn bovendien rijk aan vitaminen (B en E), mineralen (ijzer, magnesium, zink, kalium, selenium), essentiële vetzuren en andere bioactieve stoffen met vaak antioxiderende en ontstekingsremmende eigenschappen. Jammer genoeg krijgen volkorenproducten minder erkenning dan ze verdienen.

De volledige graankorrel

Volkorenproducten zijn gezond, omdat ze gemaakt zijn met de volledige graankorrel, hetzij geplet, gebroken of gemalen, hetzij in de vorm van graanvlokken. Een graankorrel bestaat namelijk uit drie delen: de zemel (de buitenste laag), de kiem (binnenin) en het meellichaam of endosperm (het grootste onderdeel). De meest waardevolle delen zijn de kiem en de zemel, die heel wat belangrijke voedingsstoffen bevatten.

Helaas eten wij gewoonlijk rijst, pasta en brood op basis van geraffineerde granen, waarbij de kiem en de zemel (die voor de bruine kleur zorgt) zijn uitgezeefd en enkel het meellichaam is behouden. Het raffineren maakt de textuur fijner en de kooktijd korter. Maar die voordelen wegen niet op tegen het gezondheidsvoordeel van het behoud van de volledige graankorrel. Voeding op basis van volkorengranen kan tot 75 % meer voedingsstoffen bevatten dan die op basis van geraffineerde granen.

Bron van vezels

Voedingsvezels is een verzamelnaam voor diverse stoffen van plantaardige afkomst die niet door ons lichaam worden verteerd. Ze belanden dus ongeschonden in de stoelgang. Aangezien ze bijdragen tot een goede regeling van de darmtransit, zijn ze heilzaam ter voorkoming en bestrijding van allerlei spijsverteringsproblemen. Doordat ze de ontlasting vergemakkelijken, maken ze die ook minder pijnlijk voor wie last heeft van aambeien. Volgens diverse studies zouden vezels tevens helpen bij de preventie van bepaalde aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten, kanker van de dikke darm, suikerziekte enz. Ook al bestaat er niet overal eensgezindheid over, toch staat het belang van vezels als een paal boven water. Reden genoeg om voldoende vezels op het menu te zetten! 

Er bestaan twee soorten: oplosbare en niet-oplosbare vezels. Beide hebben hun nut. De oplosbare komen vooral voor in fruit, verse groenten en peulvruchten. De onoplosbare zijn vooral terug te vinden in volkorenproducten. Zet dagelijks dus minstens 400 gram fruit en groente op het menu, bijvoorbeeld twee stukken fruit en twee à drie porties groenten. Vervang vezelarme producten ook zo veel mogelijk door vezelrijke: neem bijvoorbeeld volkoren- in plaats van witbrood, volkorenpasta in plaats van gewone, bruine rijst in plaats van witte enz. En kies liever voor vezelrijke tussendoortjes, zoals noten en gedroogde vruchten. Maar vermijd vezelrijke caloriebommen, zoals bepaalde koekjes of ontbijtgranen. En denk eraan dat vezels veel vocht opslorpen. Vergeet dus niet om voldoende te drinken (minstens 1,5 liter per dag), bij voorkeur water.

Zolang je gezond en gevarieerd eet, neemt je lichaam immers voldoende vezels op. Tenzij in het geval van constipatie, bij zwangerschap, bij bedlegerige mensen enz. zijn vezelsupplementen overbodig.