Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Dossier

Olijfolie

20 september 2015
Olijfolie

20 september 2015

Olijfolie mag in België dan al niet zo populair zijn als in mediterrane landen, het aanbod in de winkels is toch vrij groot. Het overgrote deel is extra vierge of extra zuivere olijfolie. Wat is het verschil met andere olijfolie? En waarom is olijfolie zo goed voor de gezondheid?

Soorten olijfolie

We kunnen vier soorten van olijfolie onderscheiden:
  • extra olijfolie verkregen bij de eerste persing (extra vierge)
  • olijfolie verkregen bij eerste persing (vierge)
  • olijfolie, samengesteld uit geraffineerde olijfolie en bij de eerste persing verkregen olijfolie
  • olie uit afval van olijven

Het overgrote deel van de olijfolie die in België wordt verkocht, is van de eerste soort. Men spreekt vaak over "extra vierge" of "extra zuivere olijfolie". Veelal staat daarbij nog iets vermeld in de aard van "eerste koude persing", wat vandaag eigenlijk achterhaald is. In het verleden waren de oliepersen echter onvoldoende krachtig om alle olie in één enkele beurt uit de olijven te persen en was een tweede "warme" persing nodig nadat men de olijfbrij met kokend water had overgoten. Vandaag de dag kan alles in één enkele persing.

In de wettelijk vastgelegde classificatie spelen de smaak en de geur een doorslaggevende rol. Olijfolie is daarmee het enige product waarvoor dat het geval is. De criteria en gemachtigde labo’s voor de degustatietest liggen vast. Voor extra vierge olie mogen er geen gebreken zijn in smaak of geur en moet de olie fruitig zijn.

Het etiket

Net zoals bij andere voorverpakte voedingsmiddelen mogen de volgende elementen niet ontbreken op het etiket: het merk, de specifieke benaming, het volume, het adres van de producent, de verdeler en de verpakker en de vervaldatum en/of het lotnummer. Daarnaast moet op extra olijfolie verkregen bij de eerste persing worden vermeld: "rechtstreeks uit olijven en op mechanische wijze verkregen olijfolie van superieure kwaliteit". Wanneer het een olijfolie betreft met een beschermde oorsprongsbenaming (BOB) of met een beschermde geografische aanduiding (BGA), moet het geografische gebied worden vermeld waarin de olijven zijn geoogst en waar zich de fabriek bevindt waar de extractie van de olie uit de olijven plaatsvond. In andere gevallen is dat verboden, maar wat wel mag, is dat het land van oorsprong wordt aangegeven, ook al is er geen sprake van een BOB of een BGA. Zijn de olijven geoogst in een ander land dan waar de extractie plaatsvond, dan moet dat tevens in de oorsprongsaanduiding op het etiket worden gezegd. Alle andere informatie die op het etiket wordt toegevoegd, is vrij, bv. bewaaradvies, gebruikstips, de datum van productie of oogst, of informatie over de voedingswaarde.

Goed voor de gezondheid

Extra vierge olijfolie is een gezond product, dat zijn goede eigenschappen behoudt bij verhitting en bijgevolg geschikt is voor zowel koude als warme gerechten. De vetzuren erin zijn voor het grootste deel enkelvoudig onverzadigde omega-9- vetzuren (het bekendste is oliezuur). Dergelijke vetzuren verlagen lichtjes de slechte cholesterol (LDL) en houden de goede cholesterol (HDL) op peil of verhogen die zelfs lichtjes. Op die manier dragen ze dus bij tot de bescherming tegen hart- en vaataandoeningen. Bovendien bevat extra vierge olijfolie net als alle niet-geraffineerde olijfolie onder meer vitamine E en polyfenolen (heilzame antioxidanten).

Het gebruik

Olijfolie is helaas niet goedkoop, maar er zijn grote prijsverschillen tussen de producten. Voor koude gerechten is het uiteraard erg belangrijk dat u olie zoekt met een fruitige en evenwichtige smaak. Maar voor warme bereidingen speelt dat aspect veel minder: in het verleden hebben smaakproeven uitgewezen dat er vrijwel geen verschil kon worden opgemerkt tussen een warme bereiding met een zeer goede olijfolie (hoge score voor smaak en geur) en één met een olijfolie van iets mindere kwaliteit (iets lagere score voor smaak en geur).


Afdrukken Versturen via e-mail