Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Dossier

Voedingsclaims op de rooster

26 januari 2018
Claims op voeding: wat is er van waar?

Wat mag je geloven van de voedings- en gezondheidsclaims waar tal van producten ondanks de wetgeving mee uitpakken? In ons dossier ontcijferen we ze.

Andere beweringen

Superfood

Geregeld duiken er ook andere “beweringen” op op verpakkingen die wettelijk gezien niet onder de noemer “claims” vallen. Superfood bijvoorbeeld. Belangrijk om te weten is dat deze term geen wetenschappelijke basis heeft. Het gaat om een pure marketingterm en vooral een zonder duidelijke definitie. De Federale Overheidsdienst (FOD) Volksgezondheid beschouwt het gebruik van de term “superfood” als een “niet-specifieke claim”. Hij moet steevast worden aangevuld met een concrete claim, zoals “rijk aan vezels”. Die moet het gebruik van de term “superfood” als het ware rechtvaardigen.

De term duikt echter te pas en te onpas op velerlei verpakkingen op, vaak (maar niet altijd) onterecht. Zit er een minder gekende bes of graansoort in het product, dan wordt er al snel met de stempel “superfood” uitgepakt. Denk maar aan goji-, chia-en maquibessen, maanzaad, hennep … Hoewel deze producten soms interessant zijn, zijn het geen mirakelproducten. Bovendien zijn ze doorgaans erg prijzig én - doordat het in de meeste gevallen om exotische producten gaat - niet de meest duurzame optie.

Voordelen van melk

Een typische bewering die je op tal van verpakkingen aantreft, gaat over de gezondheidsvoordelen van melk. Je vindt deze niet enkel terug in de zuivelrayon. Ook op ontbijtgranen, koekjes, cacaopoeder ... worden deze claims te pas en te onpas gebruikt. Denk bijvoorbeeld aan een product met een kleurrijk tekenfiguurtje op de verpakking, dat zich specifiek richt tot kinderen. Het product pakt groots uit met zijn hoeveelheid toegevoegde mineralen en vitaminen en belooft daarbij ook nog de gezondheidsvoordelen van de melk te versterken. Het zou de botten versterken en het geheugen en concentratievermogen stimuleren. Klinkt goed, nietwaar? Voldoende redenen zou je denken om voor dat product te kiezen. Op zich een logische redenering, ware het niet dat achter zo’n beloftevolle verpakking vaak een product schuilt dat een immense hoeveelheid suiker bevat. Met voedingsprofielen zouden dergelijke claims verboden zijn aangezien het product dermate veel suiker bevat.

Volkoren - meergranen

Twee termen die steeds vaker opduiken op verpakkingen zijn “meergranen” en “volkoren”. Net zoals “superfood” worden ze niet als claims beschouwd en bieden ze je geen enkele garantie (behalve voor volkorenbrood). Het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen en de FOD Volksgezondheid beschouwen deze termen louter als een aanduiding van een ingrediënt. Onterecht in onze ogen. Voor ons gaat het – net zoals bij “superfood” – om een niet-specifieke claim. Wij pleiten dan ook voor een concrete definitie van deze termen voor álle producten. Verder zou er om te mogen spreken van “volkoren” en dergelijke ook een minimaal gehalte aan volkorenmeel moeten worden gebruikt én vermeld in de ingrediëntenlijst.