Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Nieuws

Het beste dieet om af te vallen? Dat zonder jojo-effect

14 januari 2022

Is afvallen een van je goede voornemens voor 2022? Laat je dan niet in de val lokken door de nieuwste dieetrage, want je zou ten prooi kunnen vallen aan het "jojo-effect". Wij geven je enkele tips om gezond en duurzaam af te vallen, zonder frustraties en "boemerangkilo’s".

Afvallen verloopt nooit van een leien dakje. Of het nu gaat om die paar kilo's die je bent aangekomen tussen de foie gras van Kerstmis en de taart van Driekoningen of om die tientallen kilo’s die je wil kwijtraken, steeds ligt dezelfde valkuil op de loer. Zelfs de meest gemotiveerden ontsnappen er niet aan. Zijn naam? Jojo! Het jojo-effect.

Het "jojo-effect" is het vicieuze-cirkelmechanisme dat ervoor zorgt dat je gewicht bij 80% van de diëten na een jaar terugkeert naar zijn oorspronkelijke niveau. Of, erger nog, het overschrijdt. En dit "boemerangeffect" verergert nog in de loop van de tijd: het gebeurt niet zelden dat je op een bepaalde leeftijd uiteindelijk meer kilo's bijkomt dan je bent kwijtgespeeld! Om wanhopig van te worden ...

Het metabolisme zwaar op de proef gesteld

Vanwaar die rancune? Tijdens een dieet, vooral als het niet evenwichtig is, onderwerpen we ons lichaam aan drastische veranderingen die ons energiemetabolisme kunnen verstoren. Ken je de stelling van Archimedes? Wel, het jojo-effect is een beetje hetzelfde: elk lichaam dat in hongersnood wordt gedompeld, krijgt te maken met een opwaartse kracht die ervoor zorgt dat de naald van de weegschaal naar boven doorslaat! Want het metabolisme is rancuneus: het vergeet niet. Zodra het van iets wordt beroofd, wapent het zich tegen een volgend dieet door voorraden in te slaan (op onze heupen).

Dat averechtse effect is vooral voorbehouden voor diëten die te ver van de voedselpiramide af staan, zoals te restrictieve diëten (caloriearme diëten, koolhydraatarme diëten zoals Atkins, vetarme diëten zoals Sulitzer, detoxkuren, vasten) of juist overdadige diëten (eiwitrijke diëten zoals Dukan, vetrijke diëten enz.).

Op den duur kunnen deze gewichtsschommelingen insulineresistentie (waarbij insuline zijn rol niet meer vervult zoals het hoort), diabetes type 2 en hart- en vaatziekten veroorzaken. En rechtstreeks tot obesitas leiden. Bovendien blijven deze vruchteloze dieetpogingen niet zonder psychologische gevolgen: je loopt het risico op eetstoornissen met aanvallen van anorexia of boulimie, je verliest je zelfvertrouwen of krijgt een depressie. Niet om licht over te gaan dus.

Heb jij overgewicht? Bereken hier je BMI

Wil je graag duurzaam afvallen (dat is trouwens ook goed voor de planeet)? Heb je je oog laten vallen op een trendy dieet? Lees dan de meningen van onze experts over de verschillende diëten, zodat je weet waaraan je begint.

Onze mening over alle diëten

Welke diëten zijn doeltreffend, welke diëten kun je vertrouwen? De diëten die dicht bij onze voedingsbehoeften staan en pleiten voor evenwichtige voeding zonder risico’s op tekorten of gezondheidsproblemen, zoals de mediterrane en flexitarische diëten. Ook het DASH-dieet scoort volgens sommige voedingsdeskundigen goed. Ten slotte kunnen we je ook ‘mindful eating’ aanraden of de kunst om bewust te eten.