Server Error
Server Error
Server Error
Server Error
Klinische tests

Uitkomsten klinische proeven te vaak stil gehouden

30 apr 2019

Universiteiten binnen Europa overtreden op grote schaal de transparantieregels voor klinische proeven met geneesmiddelen, dat blijkt uit onderzoek van een internationale coalitie van onafhankelijke organisaties waarvan ook Test Aankoop deel uitmaakt. Het niet of laattijdig publiek maken van alle resultaten van deze proeven is niet alleen een verspilling van publieke middelen, het heeft ook nefaste gevolgen voor patiënten en de volksgezondheid. De organiaties eisen dat overheden en universiteiten een prioriteit maken van het publiceren van de resultaten van alle klinische proeven.

Europese transparantieregels

Studies over geneesmiddelen zijn noodzakelijk om na te gaan of ze werkzaam en veilig zijn. Alleen als alle resultaten van alle studies gepubliceerd worden, kan worden ingeschat wat de échte waarde is van een medicijn. Dat is belangrijk opdat artsen aan hun patiënten het meest geschikte geneesmiddel zouden kunnen voorschrijven en bijgevolg ook de ziekteverzekering verantwoorde beslissingen kan nemen over terugbetaling. Als dat echter niet gebeurt, kunnen patiënten blootgesteld worden aan onnodige risico’s en worden schaarse publieke middelen verspild aan geneesmiddelen die niet (voldoende) werkzaam zijn.
Net omdat transparantie in deze materie zo belangrijk is, heeft
Europa een aantal spelregels opgelegd. Zo moeten de opdrachtgevers van klinische studies met geneesmiddelen al hun proeven registreren in een Europees register en dat vóór de eerste patiënt gerecruteerd wordt. Sinds juli 2014 moet ook een samenvatting van de resultaten gepubliceerd worden binnen de 12 maanden na het beëindigen van de studie (6 maanden voor studies met geneesmiddelen voor kinderen) op diezelfde Europese website worden geplaatst.

30 universiteiten,10 landen, bedroevende resultaten

Om te kijken in welke mate de transparantievereisten worden gerespecteerd, deden Test Aankoop, TranspariMED (VK), BUKO Pharma-Kampagne (Duitsland), en Health Action International (Nederland) een gemeenschappelijk onderzoek bij 30 Europese universiteiten in 10 landen. Voor België werden 3 universiteiten onderzocht: KULeuven, UGent en de Université Libre de Bruxelles.

De organisaties identificeerden in hun onderzoek 778 studies waarbij universiteiten de transparantieregels overtreden. Voor geen van deze studies waren de resultaten beschikbaar in het Europese register. Daarmee voldoen Europese universiteiten slechts voor 17% van de proeven aan hun verplichting tot publicatie. Het enige land met enigszins aanvaardbare resultaten is het Verenigd Koninkrijk. De onderzochte universiteiten publiceerden er de resultaten van 69% van de klinische proeven. Voor de andere onderzochte landen samen ligt het percentage op een schamele 7%. Wat ons land betreft, werd gemiddeld maar 3,9% van de onderzoeksresultaten bekend gemaakt. KULeuven scoort het beste met een percentage van 12,5%. UGent en ULBruxelles publiceerden voor geen enkele studie de resultaten.

 Het Verenigd Koninkrijk als voorbeeld

Dat het mogelijk is de transparantie-eisen te respecteren, bewijzen de resultaten in het Verenigd Koninkrijk. Verschillende universiteiten leveren er mooie resultaten, met een rapporteringspercentage van meer dan 80 en 90%. Dit dankzij druk vanuit verschillende ngo’s en vanuit het parlement naar de universiteiten toe. Ook verschillende grote fondsen die onderzoek financieren maakten een prioriteit van transparantie mbt klinische proeven. 

Er is duidelijk nood aan een striktere follow-up van de universiteiten als het aankomt op publicatie van de resultaten van hun klinische proeven in het Europese register. Test Aankoop ziet dit als een gemeenschappelijke taak van de universiteiten, de verschillende overheidsdiensten en fondsen die universiteiten en hun onderzoekers financieren en het geneesmiddelenagentschap. Indien deze het immers nalaten om krachtdadige actie te ondernemen, riskeren de resultaten van veel van deze proeven en de verworven inzichten voor altijd verloren te gaan voor de maatschappij.

Server Error
Server Error