Waarom gebruiken we cookies? We gebruiken eigen cookies en cookies van derden om de kwaliteit van de navigatie te verbeteren, inhoud te personaliseren, statistieken te genereren, advertenties aan te passen aan je voorkeuren en je interactie met je sociale netwerken te vergemakkelijken. Voor dit doel verwerken we persoonlijke gegevens, zoals je browsergegevens. Als je je bezoek aan onze website voortzet, aanvaard je onze cookies. Als je meer informatie wenst over ons cookiebeleid of alle of sommige cookies wilt annuleren, klik dan hier

Voedingsallergie: etiket van levensbelang

29 jul 2013
Hoewel een juiste etikettering van etenswaren van levensbelang is voor personen met een allergie, schieten fabrikanten en wetgeving nog steeds tekort. Allergene ingrediënten staan weliswaar al beter aangeduid op voedingsetiketten, maar wat als er onbedoeld contact is tussen voedingswaren en allergenen? Risico’s op een dergelijke kruisbesmetting worden niet altijd juist ingeschat of aangegeven op de verpakking, zo blijkt uit een nieuw onderzoek van Test-Aankoop, dat in
Test Gezondheid te lezen is. Op 61 van de 85 onderzochte etiketten stond weliswaar een waarschuwing voor kruisbesmetting, maar volgens de consumentenorganisatie gaat het nog al te vaak over een gemakkelijkheidsoplossing. Slechts in vijf gevallen had de fabrikant het reële risico voor allergische consumenten berekend. Dat er geen waarschuwing voor kruisbesmetting op een etiket staat, is anderzijds ook geen garantie dat er geen risico is, benadrukt Test-Aankoop. Er bestaat immers nog steeds geen wettelijke verplichting voor de etikettering van kruisbesmetting.

Wie allergisch is voor bepaalde voedingsmiddelen, is het gewend om de etiketten van etenswaren grondig uit te vlooien. En hoewel vaak wel goed wordt aangeduid op de verpakking wanneer een product allergene ingrediënten bevat, blijkt dat moeilijker voor mogelijke kruisbesmettingen, waarbij het voedingsmiddel tijdens het productieproces in contact is gekomen met zulke ingrediënten. Hoewel ze op de meeste verpakkingen worden aangeduid, is dat vaak omdat de fabrikant zich wil indekken en niet omdat er daadwerkelijk een risico is vastgesteld. Door zulke "overbodige" waarschuwingen gaan mensen met een allergie echter wel onnodig bepaalde producten vermijden, want ook kleine sporen van een allergeen kunnen al symptomen uitlokken en uitzonderlijk zelfs gevaarlijk zijn. Tegelijkertijd garandeert de afwezigheid van een waarschuwing niet dat het product volkomen veilig is, omdat het niet wettelijk verplicht is om kruisbesmetting te etiketteren. Of er nu een waarschuwing staat of niet, het blijft dus moeilijk voor allergische mensen om op het etiket te vertrouwen …

Waarschuwing betekent niet per se een reëel risico

In de wetgeving ontbreken echter nog regels voor vermeldingen van mogelijke kruisbesmetting, wat de interpretatie voor de consument erg moeilijk tot zelfs onmogelijk maakt. Waarschuwingen zoals "kan sporen bevatten van X" en "geproduceerd in een fabriek waar ook X wordt verwerkt" betekenen immers niet altijd een reëel risico, zo blijkt uit een nieuw onderzoek van Test-Aankoop.

De consumentenorganisatie analyseerde de etiketten van 85 voedingsmiddelen, waaronder koekjes, poedersoepen en sauzen, en vond op bijna drie kwart daarvan (61) een waarschuwing voor kruisbesmetting. Nochtans gaven maar vijf fabrikanten aan dat ze een berekening hadden gemaakt van het reële risico voor allergische consumenten. Als er kruisbesmetting wordt vermeld, is dat meestal op basis van het feit dat bepaalde allergenen aanwezig zijn op de productieplaats, en niet op basis van een reëel berekend risico. Dat betekent dat in het merendeel van de andere gevallen het risico misschien wel kan worden beheerst, maar dat de fabrikant toch liever opteert voor een gemakkelijkheidsoplossing in plaats van extra maatregelen in te voeren.

In een geval (koekjes van het type "Cent Wafers") werd een mogelijk kruisbesmetting met pinda foutief vertaald als “noten”, een fout die mogelijk fataal kan zijn voor personen met een ernstige allergie.

Geen wettelijke verplichting, dus geen garantie

Test-Aankoop benadrukt echter wel dat het ontbreken van een waarschuwing voor kruisbesmetting geen garantie is dat er geen risico bestaat. Wie weet heeft de fabrikant wel degelijk veel moeite gedaan om kruisbesmetting  te vermijden en gaat het om een "veilig" product, maar het kan evengoed dat de fabrikant het risico niet etiketteert omdat het niet wettelijk verplicht is. Op de vraag waarom er geen waarschuwing stond op sommige producten, antwoordden fabrikanten meestal dat er geen (reëel) risico was: geen allergenen op de productieplaats of beheersing van het risico.

Maar in één geval werd geen waarschuwing geplaatst omdat er naar eigen zeggen van de fabrikant "onvoldoende plaats was op de verpakking". De fabrikant heeft ondertussen beloofd dit te zullen aanpassen op al zijn verpakkingen. Het maakt echter wel pijnlijk duidelijk wat een rommeltje een voedingsetiket soms is, hoe verwarrend dat kan zijn voor consumenten met een allergie en dat er dringend nood is aan wettelijke maatregelen voor de etikettering van kruisbesmetting. Fabrikanten passen de regels immers niet allemaal op dezelfde manier toe, waardoor de allergeneninfo onbetrouwbaar en onbruikbaar wordt.