Persbericht

Nu onze geestelijke gezondheidszorg opschalen

11 mei 2020

Op dinsdag 12 mei houdt de Commissie voor Gezondheid en Gelijke Kansen een eerste hoorzitting over de toestand van de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) in Corona-tijden. Die komt er op vraag van Mentaalwijs de breed gedragen denktank* die is opgericht door socioloog Peter Kraewinkels en gezondheids-en welzijnseconoom Lieven Annemans, waarin Test Aankoop de consument vertegenwoordigt. Mentaalwijs stelt dat ons land beter moet voorbereid zijn op de golf van psychische klachten die er mogelijk aankomt (bovenop de al aanwezige problematiek voor het uitbreken van de COVID-19 pandemie). Er zijn structureel te weinig middelen beschikbaar, en de middelen die er zijn kunnen efficiënter worden ingezet. “Als de regering nu niet ingrijpt, kan dat zeer schadelijke gevolgen hebben, zowel voor de volksgezondheid als voor onze economie. In een economisch zware tijd zoals deze is het eens zo belangrijk om genoeg te investeren in de GGZ.”, klinkt het. 

Negatieve impact op de geestelijke gezondheid

Onze geestelijke gezondheid, waarmee het al lange tijd niet goed gesteld is, lijdt nu nog meer onder deze crisis. Dat blijkt ondertussen uit verschillende studies.

De enquêtes die zijn uitgevoerd sinds het begin van de crisis tonen een aanzienlijke verslechtering van de mentale gezondheid van de Belgen, meldde het Federaal Planbureau onlangs. Ongeveer 50 % van de ondervraagden geeft blijk van symptomen die op een mogelijke mentale aandoening wijzen

Wat als er straks daadwerkelijk een golf van zorgvragen op ons afkomt, zoals de Staten-Generaal van de Geestelijke Gezondheidszorg onlangs voorspelde? Ons land is daar onvoldoende op voorbereid.

De hoorzitting komt dus niets te vroeg. Experts uit verschillende hoeken zullen het woord nemen om toe te lichten wat het probleem betekent voor de mensen en de samenleving, welke oplossingen er zijn en wat de regering nu voor de GGZ moet doen om een desastreuze afloop van deze crisis af te wenden.

 

Ontoereikende ggz

Vóór de coronacrisis waren de wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg al lang. Nu gaan ze nog langer zijn. Dat verbaast niet, want de GGZ is chronisch ondergefinancierd. En de middelen die er zijn worden niet optimaal benut. 

In ons land vloeit slechts 6% van de gezondheidszorguitgaven naar de GGZ. Volgens dOESO(Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) moet dat minstens 10% zijn. Dat komt neer op meer dan 1 miljard euro die extra nodig zijn. Mentaalwijs vraagt daarom ons land en de deelstaten naar een groeiplan om op 5 jaar tijd de gezamenlijke investeringen in geestelijke gezondheidszorg op te trekken tot het niveau van minstens 10%.

Meer dan 80 % van de beschikbare middelen vloeit nog steeds naar de residentiële zorg (in het ziekenhuis of instellingen). Er moet worden ingezet, in constructieve samenwerking met de deelstaten en gemeenschappen, op het vergroten van de toegankelijkheid van ambulante en mobiele zorg en het versterken van de preventie: mentaal lijden en de gevolgen ervan voorkomen.

 

Kosteneffectief

Nu, in economisch zware tijden, is het eens zo belangrijk om meer te investeren in de GGZ. Voor de volksgezondheid, maar ook voor de economie. We weten ondertussen dat psychisch leed het absenteïsme verhoogt, de productiviteit ondermijnt en leidt tot stijgende medische kosten. Elke euro die wordt geïnvesteerd in de GGZ blijkt op termijn meerdere euro’s op te brengen.

Mentaalwijs ijvert dan ook voor concrete en snelle actie.

 

Noodmaatregelen

De federale regering heeft maatregelen getroffen om bedrijven zo goed mogelijk door deze crisis te loodsen. Ook voor de geestelijke gezondheidszorg moeten er nu noodmaatregelen worden getroffen. Concreet vindt Mentaalwijs dat de regering specifiek voor de geestelijke gezondheidszorg een noodbudget moet vrijmaken om in de dringendste noden te voorzien. Net zoals in het beheersen van de epidemie laat de overheid zich best adviseren door experten om te bepalen welke die noden zijn, in samenspraak tussen het federale niveau en de gemeenschappen. Op zijn minst houdt dit in dat het inzetten van professionele hulpverleners, familiebegeleiding en ervaringsdeskundigen opgeschaald moet worden.

De bedoeling is dat de hoorzittingen uitmonden in een resolutie van het parlement met de vraag de uitgaven voor geestelijke gezondheidszorg te verhogen naar minstens 10 % en meteen de noodmaatregelen in gang te zetten.

 

Wat vraagt Mentaalwijs?

- een groeiplan om op 5 jaar tijd de gezamenlijke investeringen in geestelijke gezondheidszorg op te trekken tot het niveau van minstens 10% (liefst meer).
- volop inzetten op monitoring, onderzoek en innovatie
- veralgemening van de terugbetalingen voor psychologen en orthopedagogen
- mobiele en ambulante zorg drastisch opschalen
- capaciteitsopbouw voor onderwijs en bijscholing in de geestelijke gezondheidszorg

 

Tijdens de hoorzitting van de Commissie Volksgezondheid, dinsdag, zal het standpunt van Test Aankoop worden vertegenwoordigd door Mentaalwijs.

 

*Op de website van Mentaalwijs kunt u nagaan wie deze denktank steunt.

Toegang pers

Om als journalist toegang te krijgen tot alle inhoud, vragen wij u ons een email te sturen.