Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Dossier

Terugbetaling klinisch psychologen: stand van zaken

20 december 2019
hulp

Sinds enkele maanden worden sessies bij geconventioneerde klinisch psychologen terugbetaald. Althans, aan sommige patiënten. De minister beloofde een tijd geleden evenwel om de terugbetaling uit te breiden. Hoe zit het daarmee? En hoe kun je van de huidige regeling gebruik maken?

Vorig jaar kondigde minister van Volksgezondheid aan dat consultaties bij een klinisch psycholoog worden terugbetaald. Een historische stap, zo klonk het. Ietwat misleidend, want al snel bleek dat aan de terugbetaling heel wat voorwaarden verbonden zijn. Veel mensen met psychische klachten vallen uit de boot. Het gaat trouwens om een experiment dat afloopt op 31.12.2022. Of het zal worden verdergezet, is een vraagteken. 

In dit dossier vertellen we je hoe en wanneer je van deze regeling gebruik kunt maken. En wat de stand van zaken is rond de beloofde uitbreiding van dit terugbetalingsstelsel. 

Wie komt in aanmerking?

Deze regeling geldt enkel voor eerstelijnszorg: hulp om te voorkomen dat licht tot matig ernstige psychische klachten escaleren. Mensen met een ernstige psychische stoornis kunnen geen gebruik maken van deze regeling. 

Niet elke klacht komt bovendien in aanmerking. Je moet last hebben van:

  1. een angstprobleem
  2. een depressief probleem
  3. of een probleem op vlak van alcoholgebruik (géén zware verslaving)

Heb je eetbuien, slaapproblemen, woedeaanvallen of nog een ander probleem? Dan heb je geen recht op terugbetaling. Ben je jonger dan 18 of ouder dan 64? Dan kom je ook niet in aanmerking.

Ja, wij vinden óók dat dit een vorm is van discriminatie. Deze regeling zou moeten gelden voor iedereen die daar nood aan heeft.  

 

Hoe gebruik maken van deze regeling?

Je moet eerst naar de huisarts of een psychiater voor een voorschrift. Hier vind je een voorbeeld van hoe dit eruit moet zien. 

Niet iedereen is blij met die verplichte omweg langs een arts. Uit onze enquête (2018, zie TG 148) blijkt dat meer dan de helft van de Belgen het belangrijk vindt om rechtstreeks toegang te hebben tot een psycholoog. Wat ons betreft, moet dat kunnen, mits de psycholoog in kwestie voldoende is opgeleid om op de eerste lijn (naast de huisarts) een kortdurende psychologische behandeling te geven. 

Eens je een voorschrift op zak hebt, kun je een psycholoog contacteren. Belangrijk: je kunt niet zomaar bij élke klinische psycholoog terecht! Enkel bij iemand die zich voor minstens vier uur in de week heeft geconventioneerd. Jammer genoeg zijn dat er nog niet veel: op dit ogenblik ongeveer 450 voor heel België.  

Een overzicht van alle geconventioneerde klinisch psychologen (en klinisch orthopedagogen) vind je op deze pagina

 

Hoeveel bedraagt de terugbetaling?

Je betaalt € 11 per sessie uit eigen zak (of € 4 indien je recht hebt op een verhoogde tegemoetkoming). Ter plekke te betalen, rechtstreeks aan de psycholoog. De overheid past de rest bij. Je moet dit niet eerst voorschieten.

Pas op: vanaf 1 januari 2020 betaal je € 11,20 per sessie i.p.v. € 11. 

 

Hoeveel sessies krijg je terugbetaald?

Het voorschrift van de dokter geeft je recht op vier terugbetaalde sessies. Volstaat dit niet, dan moet je terug naar de dokter die dat jaar eenmalig nog eens vier sessies kan voorschrijven. 

In totaal heb je dus recht op acht sessies per jaar

Dat is niet veel … Reden te meer om voor een psycholoog te kiezen die geschoold is in een kortdurende, wetenschappelijk onderbouwde behandeling. Durf ernaar vragen! Idealiter iemand die de opleiding Eerstelijns Psychologische Zorg heeft gevolgd. Of bijvoorbeeld gedragstherapie of kortdurende psychodynamische therapie. Zo'n opleiding zou in onze ogen een verplichting moeten zijn. Dat is jammer genoeg nog niet het geval. 

 

Wat als je meer sessies nodig hebt?

Ben je met die acht sessies onvoldoende geholpen? Het is wellicht mogelijk om bij dezelfde psycholoog in begeleiding te blijven, maar dan komt de verplichte ziekteverzekering niet meer tussen.

Informeer zeker eens bij je ziekenfonds. In sommige gevallen biedt die een kleine tegemoetkoming aan die buiten de verplichte ziekteverzekering valt.

Je kunt er ook voor kiezen om naar een Centrum voor Geestelijke Gezondheid te stappen. Daar betaal je ook maar € 11 (of € 4) voor een sessie met een psycholoog of psychotherapeut. De vraag is of en hoe snel ze je daar kunnen verder helpen, want deze centra zijn overbevraagd. Een nieuwe hulpverlener betekent natuurlijk ook dat er opnieuw een therapeutische relatie moet worden opgebouwd. 

Een overzicht van enkele andere instellingen die gesubsidieerde of terugbetaalde hulp aanbieden, vind je hier

 

Wat als je niet in aanmerking komt?

Het landschap van de geestelijke gezondheidszorg is jammer genoeg zeer versnipperd in België. Dat werd onlangs nog maar eens bevestigd door het KCE. Het is voor mensen met psychische problemen niet gemakkelijk om te weten waar ze moeten aankloppen voor gesubsidieerde of terugbetaalde hulp. 

Op de website van Geestelijk Gezond Vlaanderen vind je een overzicht van een aantal mogelijkheden. 

Volgens ons volstaan deze mogelijkheden jammer genoeg niet om iedereen te helpen die daar nood aan heeft. Een werkpunt waar de overheid dringend prioriteit aan moet geven. 

 

Wat is de stand van zaken rond de beloofde uitbreiding van dit systeem?

Psychologische hulp kost geld. Maar het is een investering die zichzelf, indien het goed wordt aangepakt, kan terugverdienen. Daar schreven we reeds eerder over. 

Het is hoog tijd dat iedereen die daar nood aan heeft recht krijgt op terugbetaling van psychologische zorg. Daar wordt flink voor gelobbyd. Onder andere door mentaalwijs.be, een initiatief dat wij steunen. Terugbetaling van psychologen koppelen aan een systeem van accreditering zou volgens ons ook de kwaliteit van de zorg ten goede komen.

De belofte voor verbetering is er: minister De Block zei een tijd geleden dat ze de terugbetaling van psychologische sessies de komende jaren zal uitbreiden.

De komende jaren zal de overheid extra budget moeten vrijmaken, zodat we laagdrempelige psychologische zorg kunnen terugbetalen aan álle Belgen die daar nood aan hebben.”, klonk het.

Het ziet er jammer genoeg niet naar uit dat dit voor volgend jaar zal zijn. In de gezondheidszorgbegroting voor 2020, die in november werd goedgekeurd door de regering, is er geen sprake van extra budget hiervoor …