Dossier

Btw-controle ook voor niet-fraudeurs

01 februari 2019
Btw-controle ook voor niet-fraudeurs

01 februari 2019

Bij een nieuwbouw of een ingrijpende verbouwing ben je normaliter verplicht om een btw-aangifte te bezorgen aan de fiscus. Die wil checken of je volgens hem in totaal wel voldoende btw hebt betaald. Voorlopig is zo’n aangifte niet nodig omdat het nieuwe btw-formulier nog niet beschikbaar is.

Wanneer je een nieuwbouw hebt laten optrekken of je woning ingrijpend hebt verbouwd, moet je normaliter een btw-aangifte doen.

De fiscus zal dan nagaan of je over voldoende facturen beschikt voor de uitgevoerde werken en het gebruikte materiaal, in vergelijking met wat hij als de "normale" waarde van het gebouw beschouwt. Hij gaat daarvoor uit van gemiddelde prijzen die volgens hem voor heel het land algemeen geldig zijn in de bouwsector.

Wanneer hij oordeelt dat het totale btw-bedrag te laag is in vergelijking met de waarde die je nieuwbouw volgens hem heeft, zal hij je een btw-toeslag opleggen en misschien een boete. Dat kan hij zelfs doen wanneer je in werkelijkheid niets in het zwart hebt betaald of wanneer je voor veel werk zelf de handen uit de mouwen hebt gestoken om de kosten te drukken!

De fiscus verwacht je btw-aangifte binnen drie maanden vanaf de datum waarop het (nieuwe) kadastraal inkomen van de woning aan je werd meegedeeld.

Vereenvoudigde procedure … 

Personen bij wie de nieuwbouw van vóór medio 2018 dateert, hebben wellicht een slechte herinnering overgehouden aan de procedure voor de btw-aangifte. Omdat je een ellenlange lijst moest opstellen en talloze documenten moest opsturen.

In augustus 2018 werd de procedure vereenvoudigd. Voortaan volstaat het om in een standaardformulier een eenvoudige lijst op te nemen van gegevens over je nieuwbouw. Zonder dat je nog documenten moet opsturen. Maar je moet de relevante plannen, bestekken en facturen wel vijf jaar bewaren; zolang mag de fiscus er desgewenst naar vragen.

... in stand-by

Begin februari 2019 was het standaardformulier evenwel nog altijd niet beschikbaar. Het is wachten op de publicatie van een Koninklijk Besluit daarover in het Belgisch Staatsblad. Op de website van de FOD Financiën staat te lezen dat bouwheren momenteel geen btw-aangifte voor een nieuwbouw moeten doen. Zodra het formulier beschikbaar zal zijn, zal de fiscus het zelf naar de betrokkenen opsturen. Die zullen dan drie maanden de tijd hebben om het ingevuld terug te sturen.

Btw-toeslag plus soms een boete

Wanneer je met de facturen waarover je beschikt, aan een kleiner bedrag komt dan wat de fiscus als de “normale” waarde beschouwt, zal hij je aan de oren trekken.
Je hebt echter de mogelijkheid om je te verdedigen. Door elementen te verzamelen die aantonen dat het verschil in waarde volledig of deels te verklaren is, bv. het feit dat bepaalde werken nog niet zijn uitgevoerd, dat je bepaalde werken zelf of met de gratis hulp van vrienden hebt uitgevoerd, dat je bepaald materiaal zelf goedkoop op de kop hebt kunnen tikken ... De fiscus zal die posten dan aftrekken van de “normale” waarde. 
Als er uiteindelijk toch nog een klein verschil overblijft tussen het totaal van je facturen en de gecorrigeerde "normale" waarde van de fiscus, zul je op dat bedrag 21 % btw moeten opleggen. Zodra het verschil vrij groot blijkt te zijn, riskeer je daarbovenop een boete, gaande van 10 % tot 35 % van de btw-toeslag al naargelang hoe groot het verschil is. 

Wanneer je een rechtzetting toegestuurd krijgt, probeer dan in eerste instantie om met de controleur te gaan praten. Vaak helpt dat om de btw-toeslag op z’n minst te doen verlagen. Laat je voor dat gesprek desnoods bijstaan door je architect. 

Lukt het niet om in der minne tot een akkoord te komen met de controleur? Dan kan zowel hij als jij beslissen om de schatting door een (of drie) deskundige(n) te laten uitvoeren.

Bewaar goed alle bewijzen

Enkele tips om goed voorbereid te zijn op een mogelijke btw-controle:

  • Wanneer je zelf of met de hulp van familie of vrienden bepaalde werken uitvoert, hou de bewijzen daarvan dan goed bij: foto’s, een logboek van die werken, bedankingsmails, getuigenissen van buren ... 
  • Als je materiaal goedkoop of gratis op de kop hebt kunnen tikken (bv. op een tweedehandssite of in een weggeefwinkel), hou dan de aankondiging bij en een bewijs van wat het in de normale handel kost. 
  • Bewaar alle aankoopbewijzen van werktuigen die je hebt aangeschaft. 
  • Zorg voor een bewijs van de vakantie die je hebt genomen om aan je huis te werken. 
  • Hou alle offertes bij die je hebt gekregen voor werk dat je uiteindelijk zelf hebt gedaan.