Dossier

Feitelijke scheiding: de praktische kant

01 mei 2011
feitelijke scheiding praktisch

01 mei 2011

Het botert niet meer in uw koppel. U hebt nog niet beslist om definitief een einde te maken aan uw relatie, maar u gaat voorlopig uiteen. Zijn er zaken die u het best regelt om problemen te voorkomen? Hoe kunt u eventuele conflicten tijdens die periode regelen? Maakt het een verschil uit of u getrouwd bent, wettelijk samenwonend of louter feitelijk samenwonend?

Riskeert u uit de gezinswoning te worden gezet?

Ja, maar alleen als u een feitelijke samenwoner was en de verhuurder de huurovereenkomst voor de woning in kwestie louter met uw partner had gesloten of als uw partner de enige eigenaar is van de woning.

Als getrouwde of wettelijk samenwonende persoon staat u er veel beter voor. U bent immers automatisch medehuurder geworden zodra de verhuurder op de hoogte is gebracht van het feit dat u bij uw partner introk. En als de woning eigendom is van u beiden of zelfs van uw partner alleen, kan laatstgenoemde de woning alleen met uw akkoord verkopen of weggeven.

Wie beslist over uw kinderen?

Ook al leeft u niet meer samen, u blijft samen het ouderlijke gezag uitoefenen over uw gemeenschappelijke minderjarige kinderen. Maar als de kinderen slechts bij één ouder verblijven, hoeft die ouder voor beslissingen in het dagelijkse leven niet op het akkoord van de partner te wachten, en evenmin voor beslissingen die dringend moeten worden genomen (bv. wanneer een kind dringend moet worden geopereerd). Voor belangrijke beslissingen (school, geneeskundige verzorging …) zult u evenwel nog altijd een akkoord moeten vinden met uw partner.

Of u nu getrouwd bent of niet, u moet allebei financieel blijven instaan voor het onderhoud en de opvoeding van uw kinderen, naar eigen vermogen. En dat zelfs als u voor een gelijkmatige verdeling van de huisvesting ("co-ouderschap") hebt gekozen. Wanneer de kinderen hun hoofdverblijfpaats bij een van de ouders hebben, vervult die ouder zijn onderhoudsplicht meestal in natura, terwijl de andere ouder dat in geldelijke vorm zal moeten doen, met een onderhoudsuitkering.

Heeft het zin om de praktische afspraken op papier te zetten?

Als u misverstanden wilt voorkomen, kunt u de praktische afspraken die u in der minne hebt gemaakt, inderdaad schriftelijk vastleggen, bv. de verdeling van de gezinslasten, het feit dat een van u beiden onder het echtelijke dak mag blijven wonen, wie voor de kinderen zorgt tijdens de vakantieperiodes, het bedrag van het onderhoudsgeld voor de kinderen enz. U kunt op elk moment samen beslissen om die afspraken aan te passen of een rechter kan een wijziging opleggen.

Wat als er een conflict rijst?

Als u uw meningsverschil met uw partner niet in der minne opgelost krijgt, kunt u een beroep doen op een bemiddelaar in familiezaken. Die zal een aantal gesprekken met u beiden voeren met de bedoeling de praktische aspecten van de breuk tussen u in de beste omstandigheden te regelen.

Als u de rechtbank verkiest, bestaat er voor wie getrouwd is of wettelijk samenwoont, een speciale procedure voor de vrederechter om conflicten tijdens de periode van de scheiding te regelen, nl. de dringende en voorlopige maatregelen. Die procedure is zeer eenvoudig. De rechter luistert naar beide partijen. De maatregelen blijven vaak zes maanden tot één jaar geldig, maar kunnen te allen tijde worden aangepast als de omstandigheden veranderen.
Voor feitelijke samenwoners daarentegen bestaat die speciale procedure niet. Als zij een probleem hebben dat dringend moet worden geregeld, kunnen zij een kortgeding aanspannen voor de rechtbank van eerste aanleg.