Dossier

Hoe bescherm ik mijn kind op het internet?

17 augustus 2017
webfilter

Internetgebruik door kinderen houdt specifieke gevaren in. Je verantwoordelijkheden als ouder zijn erg groot: het gebruik omkaderen, je kinderen op de gevaren wijzen, hen beschermen tegen ongepaste inhoud en ongewenste contacten. Technische oplossingen volstaan niet: opvoeding en dialoog zijn essentieel.

Stel regels op

Het internet is natuurlijk niet meer weg te denken uit onze wereld. Ook niet uit de kinderwereld. Als een smartphone of tablet goed wordt gebruikt, biedt die jong en oud de kans om hun honger naar informatie te stillen, spontane opzoekingen te doen, multimedia nuttig te gebruiken of gewoon goedkoop te communiceren met vrienden. Niettemin is een internetfilter sterk aan te raden om je kind te beschermen tegen ongeschikte websites, ongewenste contacten en ondoordachte aankopen. Bovendien wil je natuurlijk vermijden dat je kind een schermzombie wordt. Hoe leg je dat het best aan boord?

Filter de toegang tot websites
Heb je jonge kinderen, dan kan je alternatieve platformen met een kindvriendelijk aanbod uitproberen, zoals mybee.nl, kindertube.nl of kids.youtube.com. Verder bestaan er automatische filters voor ouderlijk toezicht, maar die blokkeren ook tal van ongevaarlijke internetpagina’s, wat frustrerend kan zijn voor je kind. Bovendien zijn er websites met ongeschikte inhoud die deze filters weten te omzeilen. Een witte lijst van toegestane websites of een zwarte lijst van niet-toegestane websites opstellen, kost echter veel denkwerk. En als je kind naarmate het ouder wordt steeds meer opzoekingen voor school moet doen, kunnen die beperkingen heel vervelend zijn. Hoe dan ook zal een filter nooit volstaan. Bespreek deze onderwerpen dus met je kind, hou zijn gebruik in het oog en luister naar al zijn vragen.
Beperk de schermtijd

Als kinderen te lang online gamen, op het internet surfen of YouTube-video’s bekijken, komen ze tijd tekort voor huiswerk, studies en andere activiteiten, zoals lezen of buiten spelen. Ze hebben ook minder tijd om zich te vervelen … en dus creativiteit te ontwikkelen. Leer je kind om zijn schermtijd zelf te beheren. Leg uit dat online gamen nog zo leuk kan zijn, maar dat niets de tijd kan vervangen die het alleen, met vrienden of familie doorbrengt, omwille van zijn persoonlijke ontwikkeling en creativiteit.

Het is dus belangrijk dat je de schermtijd beperkt, maar toch niet te streng bent om conflicten te vermijden. In de praktijk zijn er immers heel wat situaties waarin je kind de gemaakte afspraken zal moeten verbreken. Bijvoorbeeld wanneer het een huistaak via WhatsApp moet raadplegen of een opzoeking voor school moet doen buiten de toegestane uren. Daarom is het niet aan te raden om de schermtijd onder controle te houden via bijvoorbeeld de router, want dat maakt het lastig om een uitzondering toe te staan. Je zou de laptop, smartphone of tablet die je kind gebruikt ook ’s nachts en tijdens het huiswerk kunnen afnemen. Die maatregel is zeer eenvoudig en doeltreffend … maar wel erg frustrerend voor je kind.

Leg een budget vast

Kinderen kunnen een bom geld spenderen, zonder dat ze het beseffen. Als ze bijvoorbeeld via 3G een film downloaden op hun smartphone met een beperkt datavolume, aankopen doen in een game of nieuwe apps kopen, kunnen de kosten hoog oplopen. Daarom kan je het best een maximumbedrag afspreken, het systeem toestemming laten vragen voor downloads enz.
Jongere kinderen gebruiken hun smartphone en tablet vooral thuis, via wifi. Enkel in noodgevallen of uitzonderlijke omstandigheden moeten zij buitenshuis bellen. Vaak volstaat dus een goedkope prepaidkaart. Let wel, dataverkeer en gesprekken naar andere netwerken of andere landen zijn dan vaak duurder dan bij andere gsm-formules. Het dataverkeer kan je gemakkelijk uitschakelen, maar je kind weet ongetwijfeld al snel hoe het dat weer kan activeren … Zonder te beseffen hoeveel dat jou kan kosten!

Om de toegang tot datanetwerken doeltreffend te blokkeren, creëer je het best een valse naam voor het toegangspunt (APN). Op die manier kunnen geen gegevens worden verstuurd. Tenzij je kind het toestel opnieuw initialiseert.

Eens je kind ouder is, kan je kiezen voor een abonnement. Neem je een abonnement met een beperkt datavolume, beperk dan vooral het gebruik van mobiele datanetwerken, want dat is duur. En als je kind video’s of gegevens downloadt, kan het inbegrepen datavolume al in enkele uren tijd opgebruikt zijn. Leg je kind ook een budget op om apps of muziek te downloaden en geef het nooit je kredietkaart of kaartgegevens.

Beperk sociale media en bescherm persoonlijke gegevens

Het moeilijkst is ongetwijfeld het beheer van sociaalnetwerkapps en de bescherming van persoonlijke gegevens. Doorgaans verbieden websites zoals Facebook en YouTube de toegang aan kinderen jonger dan 13, maar dat is eenvoudig te omzeilen door te liegen over je leeftijd. De privacy-instellingen en de gebruiksbeperkingen van sommige apps zijn wel vrij uitgebreid, maar moeilijk te begrijpen voor jongeren. Je kan je kind dus beter begeleiden bij het aanmaken van een account. Als het te jong is, maar toch absoluut een account wil, kan je gerust zeggen wat je daarvan denkt. Maar vraag je ook af of het toch niet beter is dat je nu al samen een account aanmaakt en goed instelt, dan dat je kind het achter je rug doet.

Bespreek alleszins wat gepast en veilig is om op het internet te posten of te delen. Leg je kind uit dat alles wat het post – ook meningen en commentaren – voor iedereen zichtbaar kan zijn en eeuwig kan meegaan (bijvoorbeeld via een screenshot). Zelfs bij apps waarop de posts slechts enkele minuten zichtbaar zijn, zoals Snapchat. Zeg je kind dat het bijvoorbeeld nooit een intieme foto mag delen. Leg uit dat het op het internet niet anoniem of beschermd is en nooit iets mag schrijven wat het niet in iemands gezicht zou zeggen.

Leer je kind met nieuwe media omgaan

Het is belangrijk om je kind uit te leggen waarom je het gebruik van de smartphone of tablet wilt beperken. Zo houd je niet alleen zijn gebruik in de gaten, maar geef je het ook steeds meer vrijheid om zelfstandig te leren worden. Naarmate je kind ouder wordt, kan het trouwens zelf op zoek gaan naar “ongeschikte” sites. Ouderlijk toezicht volstaat dan niet meer, want dat zal het wellicht toch weten te omzeilen met de hulp van het internet of een handige vriend. En het kan natuurlijk altijd een toestel van iemand anders gebruiken. Opvoeding is dan ook erg belangrijk.

Leer je kind dus om te gaan met wat het op het internet ontdekt. Zeg dat het niet alles moet geloven wat het ziet en steeds kritisch moet blijven. Je kind moet weten dat het alles wat het op het internet ziet, met jou kan bespreken.

Spreek afhankelijk van de leeftijd van je kind ook over onwettige downloads, plagiaat, pornografie en pesterijen.