Nieuws

Waarom een duolegaat in Vlaanderen binnenkort geen goed idee meer is

24 september 2020
duolegaat afschaffing in Vlaanderen

Het zal in Vlaanderen vanaf 1 juli 2021 niet meer interessant zijn om verre familie of vrienden in een testament te bevoordelen via een duolegaat. Maar je zult gebruik kunnen maken van een nieuwe formule, de vriendenerfenis.

Een duolegaat is een techniek waarmee je enerzijds erfbelasting kunt besparen aan wie je in je testament zet (je doet dus aan successieplanning) en anderzijds een mooi cadeau geeft aan een liefdadigheidsinstelling. In Vlaanderen zal dat vanaf 1 juli 2021 echter niet langer mogelijk zijn. Het eerste zul je anders moeten aanpakken, het tweede wordt aangemoedigd. 

Het duolegaat nu

Een duolegaat kan interessant zijn voor iemand die geen naaste verwanten zoals een partner of kinderen heeft, en zijn nalatenschap graag met een testament zou toekennen aan bv. een ver familielid, een vriend, een petekind dat niet tot de familie behoort. Dergelijke personen worden normaliter immers vrij zwaar belast op hun erfdeel en met een duolegaat kun je die rekening fors verlichten.

De naam zegt het zelf: er is dan niet één legaat, er zijn er twee. Je neemt meer bepaald ook een liefdadigheidsinstelling in je testament op. Die erft dus ook een deel, maar op voorwaarde dat ze alle erfbelasting (“successierechten”) op zich zal nemen. Je komt daarover het best op voorhand met die instantie overeen.

Hoewel je erfgenaam de nalatenschap dus met die instelling moet delen en “bruto” minder krijgt, zal hij/zij uiteindelijk méér overhouden dan anders het geval zou zijn geweest doordat de totale erfbelasting veel lager ligt. Er geldt immers een gunsttarief voor liefdadigheidsinstellingen (slechts 8,50 %).

Aangezien ook "het goede doel" baat heeft bij een duolegaat, promoten heel wat liefdadigheidsinstellingen die techniek en staan al wie geïnteresseerd is, bij om de zaak tot een goed einde te brengen.

Binnenkort andere aanpak in Vlaanderen

In Vlaanderen zal het vanaf 1 juli 2021 niet langer mogelijk zijn om erfbelasting te besparen via de techniek van het duolegaat. De formule op zich wordt dus niet geschrapt, maar je zult er geen erfgenamen meer fiscaal mee kunnen bevoordelen. Wat in de praktijk toch het hoofddoel was.

Als je graag iets zou willen nalaten aan een verre verwant of een niet-familielid zonder dat die daar veel erfbelasting op verschuldigd is, kun je vanaf 1 juli 2021 evenwel gebruik maken van de vriendenerfenis. Je kunt zo een deel van je erfenis in een testament nalaten aan een “beste vriend” tegen het laagste tarief dat bestaat voor de erfbelasting, dus 3 % (zoals voor erfgenamen in eerste graad, bijvoorbeeld je kinderen) in plaats van het normale tarief van 25 %. Het bedrag dat je tegen dat voordelig tarief kunt nalaten, is wel beperkt tot € 15 000. Op die manier kan de betrokkene maximaal € 3 300 besparen.

Om te voorkomen dat de goede doelen het kind van de rekening zullen zijn als duolegaten eenmaal einde verhaal zijn in Vlaanderen, heeft de Vlaamse regering beslist dat liefdadigheidsinstellingen vanaf 1 juli 2021 nul komma nul erfbelasting zullen moeten betalen als je hen iets nalaat via je testament. Idem dito overigens als je bij leven een schenking doet voor het goede doel: de liefdadigheidinstelling zal 0% schenkbelasting verschuldigd zijn. In de hoop dat dat zal helpen om het verlies van de duolegaten te compenseren.

Wat nu gedaan?

Het is niet zo simpel om te adviseren wat je nu het best doet, in die zin dat er een heel grote onzekere factor is: het ogenblik waarop je komt te overlijden.

Heb je al een testament opgesteld met een duolegaat?

  • Als je overlijdt nog vóór de nieuwe Vlaamse wetgeving van kracht is, zal je duolegaat geldig zijn.
  • Als je daarna overlijdt, zullen je erfgenamen geen belastingvoordeel overhouden aan je testament en zullen ze dus de volle pot moeten betalen. 

Was je een testament met een duolegaat aan het overwegen?

Weet dat dat in Vlaanderen vanaf 1 juli 2021 geen oplossing meer zal zijn als het de bedoeling is om een verre familielid of vriend minder erfbelasting te doen betalen. Daarvoor zul je beter af zijn met een clausule over de vriendenerfenis in je testament. Maar daar begin je nu beter nog niet aan, wacht tot de nieuwe regels van kracht zijn.

Nog vragen?

Zoeken naar een manier om de erfbelasting op een volkomen wettelijke manier te beperken heet successieplanning. Je kunt daar alles over lezen in dit dossier

Wil je weten welk tarief op jouw nalatenschap zal worden toegepast? Je krijgt een mooi overzicht in onze tabellen.

Je kunt op dinsdag met al je vragen over nalatenschappen terecht bij de experts van onze advieslijn Erfrecht op het nummer 02 542 33 68, van 9 tot 12.30 uur en van 13 tot 17 uur.

BEL 02 542 33 68