Nieuws

Het duolegaat: einde verhaal in Vlaanderen

11 oktober 2019
duolegaat afschaffing in Vlaanderen

11 oktober 2019
Het zal in Vlaanderen heel binnenkort normaliter niet meer mogelijk zijn om je erfgenamen belasting te besparen met een duolegaat. Maar de invoering van de “best friends”-erfenis biedt nieuwe mogelijkheden.

Een duolegaat is een techniek waarmee je enerzijds erfbelasting kunt besparen aan wie je in je testament zet (je doet dus aan successieplanning) en anderzijds een mooi cadeau geeft aan een liefdadigheidsinstelling. In Vlaanderen zal de besparing van de erfbelasting normaliter echter heel binnenkort worden geschrapt. Dat leidt tot paniek bij de liefdadigheidsinstellingen. Particulieren kunnen we echter grotendeels geruststellen aangezien er voor hen inmiddels al een alternatief in de maak is.

Erfbelasting besparen, maar niet meer in Vlaanderen

Een duolegaat is interessant voor iemand die geen naaste verwanten zoals een partner of kinderen heeft, en zijn nalatenschap graag met een testament zou toekennen aan bv. een ver familielid, een vriend, een petekind dat niet tot de familie behoort. Dergelijke personen worden normaliter echter vrij zwaar belast op hun erfdeel. Met een duolegaat kun je die rekening fors verlichten.

De naam zegt het zelf: er is dan niet één legaat, er zijn er twee. Je neemt meer bepaald ook een liefdadigheidsinstelling in je testament op. Die erft dus ook een deel, maar op voorwaarde dat ze alle erfbelasting (“successierechten”) op zich zal nemen. Je komt daarover het best op voorhand met die instantie overeen.

Hoewel je erfgenaam de nalatenschap dus met die instelling moet delen en “bruto” minder krijgt, zal hij/zij uiteindelijk méér overhouden dan anders het geval zou zijn geweest doordat de totale erfbelasting veel lager ligt (er geldt een gunsttarief voor liefdadigheidsinstellingen).

Aangezien ook "het goede doel" baat heeft bij een duolegaat, promoten heel wat liefdadigheidsinstellingen die techniek en staan al wie geïnteresseerd is, bij om de zaak tot een goed einde te brengen.

In Vlaanderen zou het echter heel binnenkort einde verhaal zijn voor de besparing van erfbelasting via de techniek van het duolegaat. Met één zin in het regeerakkoord heeft de kersverse Vlaamse regering namelijk roet in het eten gegooid: “We wijzigen tevens de regeling rond duolegaten, waarbij we het zuiver altruïstisch element van deze legaten herstellen en versterken met een tariefverlaging”. Geen fiscaal gunsttarief meer voor de erfgenamen dus, maar wel nog voor de goede doelen.

Paniek bij de liefdadigheidsinstellingen 

Het feit dat de Vlaamse regering in haar begroting besparingen heeft opgenomen n.a.v. de afschaffing van het duolegaat vanaf 2021 (méér erfbelasting), heeft tot een golf van paniek geleid bij tal van liefdadigheidsorganisaties. Zij vrezen dat er een belangrijke bron van inkomsten zal wegvallen. Als particulieren in Vlaanderen geen belastingvoordeel meer hebben bij een duolegaat, is de kans inderdaad heel groot dat wie aan successieplanning wil doen, niet langer naar de techniek van het duolegaat zal grijpen.

Maar voor jou is er veel minder reden tot paniek

Momenteel moeten we het doen met de verklaringen van de Vlaamse regering. Om de echte impact te kunnen inschatten moeten we eerst zien hoe dat alles in wetteksten wordt gegoten.

Maar de situatie zal voor de particulieren wellicht minder catastrofaal zijn dan het nu misschien lijkt. Er wordt in Vlaanderen namelijk een andere maatregel ingevoerd waarbij je een verre verwant of een niet-familielid kunt aanduiden om te erven tegen het laagste tarief, en dat is het tarief dat nu van toepassing is in rechte lijn, in plaats van tegen de hogere tarieven in zijlijn. Met zo’n “best friends”-clausule in je testament heb je dus geen duolegaat nodig als het je eigenlijke bedoeling is om die goede vriend erfbelasting te besparen. 

Wat doe je het best?

Het antwoord is niet zo simpel, in die zin dat er een heel grote onzekere factor is: het ogenblik waarop je komt te overlijden.

Voor wie al een testament heeft opgesteld met een duolegaat

  • Als je overlijdt nog vóór de nieuwe Vlaamse wetgeving van kracht is, zal je duolegaat geldig zijn.
  • Als je daarna overlijdt, zullen je erfgenamen geen belastingvoordeel overhouden aan je testament. Maar het is nog niet duidelijk wie hoeveel zal moeten betalen.

Je kunt uiteraard overwegen om een nieuw testament op te maken waar in je een “best friend” aanduidt voor wie het tarief geldig in rechte lijn moet worden toegepast. Alleen kun je dat momenteel nog niet doen. Want als je overlijdt nog vóór de nieuwe regels van kracht zijn, zal die beste vriend erfbelasting betalen volgens de huidige regels, dus tegen een zeer hoog tarief.

Voor wie een testament met een duolegaat aan het overwegen was
Wacht beter af tot de precieze regels gekend zijn. Tenzij de zaak dringend is omwille van je gezondheidstoestand.

Nog vragen?

Je kunt op dinsdag met al je vragen terecht bij de experts van onze advieslijn Erfrecht op het nummer 02 542 33 68, van 9 tot 12.30 uur en van 13 tot 17 uur.

BEL 02 542 33 68