Dossier

Geld schenken: een mooi gebaar maar waar je beter over nadenkt

26 juni 2019
de-schenking-een-mooi-gebaar

26 juni 2019

Door een schenking kun je je verwanten aanzienlijke successierechten besparen. Als je geld wilt weggeven, hoef je niet eens een notaris in te schakelen, en dat scheelt qua kosten. Je kunt ook altijd specifieke voorwaarden verbinden aan een schenking.

Om fiscale redenen of andere

Schenkingen vormen een klassieke tool voor successieplanning. Wie over een groot vermogen beschikt, kan beslissen om tijdens zijn leven bepaalde bezittingen op een fiscaal voordelige manier af te staan aan een persoon van zijn keuze. Met als ultiem doel het omzeilen van de erfbelasting (successierechten).

Een schenking kan echter ook andere doeleinden hebben dan fiscale. Een kind is bijvoorbeeld van plan om te bouwen en de ouders beslissen om het financieel te helpen in de vorm van een voorschot op zijn erfenis.

Een notaris is niet verplicht

Velen denken nog ten onrechte dat een schenking verplicht voor een notaris moet gebeuren. Dat is alleen het geval als de schenking een onroerend goed betreft.

Het is ook zo dat zodra schriftelijk werd vastgelegd dat het om een schenking gaat, dat hoe dan ook in een notarisakte moet worden gegoten.

Als je van plan bent om roerende goederen, zoals geld, te schenken, kun je dat echter op een andere manier aanpakken en toch volkomen wettelijk handelen. Meer bepaald met een gift van hand tot hand (ook "handgift" genaamd) of met een onrechtstreekse schenking via een bankoverschrijving. Dat zijn twee eenvoudige methodes, goedkoop bovendien aangezien er schenkingsrechten noch notariskosten moeten worden betaald.

Let wel: wanneer de schenker overlijdt tijdens de eerstvolgende drie jaar, moet de gift worden opgenomen in de aangifte van de nalatenschap en dan zal de begiftigde dus alsnog erfbelasting moeten betalen.

Hou er ook altijd rekening mee dat als je zogenoemde reservataire erfgenamen hebt, kinderen bijvoorbeeld, je in principe slechts een gedeelte van je vermogen kunt weggeven. Die erfgenamen hebben bij het openvallen van jouw nalatenschap immers het recht om te eisen dat de begunstigde een deel van de schenking teruggeeft als blijkt dat zij minder krijgen dan hun reservatair erfdeel.

Het bewijs is cruciaal

Het is echter belangrijk om omzichtig te werk te gaan als je een gift van hand tot hand of een onrechtstreekse schenking via een bankoverschrijving overweegt, anders riskeert je achteraf onaangename verrassingen met de fiscus of met benadeelde erfgenamen.

Je moet de gift dus kunnen bewijzen. Daarvoor zijn drie stappen vereist:

  1. een aangetekende brief van de schenker aan de begiftigde;
  2. de overhandiging van het geld (van hand tot hand of met een overschrijving);
  3. een aangetekende brief van de begiftigde aan de schenker.

Elk van die drie stappen moet kunnen worden bewezen. Wij kunnen je daarbij helpen. We beschikken namelijk over voorbeelden voor de twee brieven.

NAAR ONZE MODELBRIEVEN

Die twee brieven moeten samen met de twee rekeningafschriften worden bewaard als bewijs van de schenking.

Je kunt schenken onder voorwaarden

Niet iedereen is bereid om zomaar tijdens zijn leven een deel van zijn bezittingen af te staan. Men weet immers nooit wat de toekomst zal brengen.

Het is ook mogelijk dat je geld of een bouwgrond aan je zoon of dochter wilt schenken en daarbij wilt vermijden dat zijn/haar partner daarvan zou kunnen profiteren in geval van een scheiding.

Je kunt dat oplossen door specifieke voorwaarden aan de gift te koppelen in een zogenoemd "pacte adjoint". Daarvoor laat je je het best bijstaan door een specialist.

Je kunt bijvoorbeeld bepalen dat de gift "bij vooruitmaking en buiten erfdeel" wordt gedaan. In dat geval telt ze niet mee wanneer  de respectievelijke erfdelen worden bepaald. 

Of je kunt een schenking doen "onder last". Die last kan er bijvoorbeeld in bestaan dat de begiftigde iets moet doen in ruil voor de schenking, doorgaans is dat op geregelde basis een bepaald bedrag uitkeren. Ook een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik komt vaak voor: in dat geval krijgt de begiftigde alleen de blote eigendom en behoudt de schenker het vruchtgebruik (de intresten van een belegging komen dan aan de schenker toe).

In principe definitief, tenzij …

Een schenking is in principe, voor zowel de schenker als de begiftigde, onherroepelijk.

Er bestaan echter uitzonderlijke omstandigheden waarin je een schenking a posteriori kunt annuleren.

Meer info

In onze Praktische Gids Overlijden en erfenis is een volledig hoofdstuk gewijd aan de schenking van zowel roerende als onroerende goederen.

NAAR ONZE PRAKTISCHE GIDS

Je kunt die gids ook telefonisch bestellen op het nummer 02 290 34 86.