Waarom gebruiken we cookies? We gebruiken eigen cookies en cookies van derden om de kwaliteit van de navigatie te verbeteren, inhoud te personaliseren, statistieken te genereren, advertenties aan te passen aan je voorkeuren en je interactie met je sociale netwerken te vergemakkelijken. Voor dit doel verwerken we persoonlijke gegevens, zoals je browsergegevens. Als je je bezoek aan onze website voortzet, aanvaard je onze cookies. Als je meer informatie wenst over ons cookiebeleid of alle of sommige cookies wilt annuleren, klik dan hier

Netheidsonderzoek in 44 steden en gemeenten toont verbetering maar legt tegelijk knelpunten bloot

25 sep 2018

Hoe proper zijn onze steden?  Dat zocht consumentenorganisatie Test Aankoop uit in een grootschalige enquête naar aanleiding van de nakende gemeenteraadsverkiezingen. Uit de resultaten blijkt dat in 18 van de 44 onderzochte stedelijke en gemeentelijke centra de straten en pleinen er heel netjes bij lagen. Een hele verbetering tegen 2012 toen de consumentenorganisatie een gelijkaardig onderzoek in 2012 uitvoerde. Toen behaalden slechts drie steden een hoge netheidsscore. Het resultaat van de enquête getuigt van een groeiende bewustwording bij zowel de burger als de overheid. Desalniettemin blijven er nog een aantal probleemzones bestaan, vooral dan in het Brusselse gewest. Gemeenten zoals Molenbeek, Schaarbeek en Anderlecht liggen er immers, ondanks duidelijke inspanningen van de netheidsdiensten, ronduit smerig bij.

                                                                                           

44 steden en gemeenten

 

Onderzoekers van Test Aankoop trokken dit jaar door 44 Belgische gemeenten om te kijken hoe het gesteld is met de openbare netheid. Per provincie ging het om vier steden  en dit gebaseerd op het inwonersaantal. Ook vier Brusselse gemeenten werden onderzocht. Elke stad kreeg de enquêteurs van Test Aankoop twee maal over de vloer. Tijdens een wandeling van minstens twee uur langs zowel de belangrijkste publieke plaatsen als plekken met minder passage, gaven onze mystery shoppers een gemotiveerde beoordeling van de netheid van elke bezochte plaats. Hierbij hadden ze aandacht voor diverse elementen die een impact kunnen uitoefenen op de netheid (zwerfvuil, sluikstort, graffiti,…) Het parcours liep langs de voornaamste openbare ruimten: pleinen, winkelstraten, stations, openbare parken, oevers, toeristische bezienswaardigheden, bushaltes en scholen.
 

Aanzienlijke verbetering

 

Het vorige onderzoek van Test Aankoop dateert van 2012 toen slechts drie van de 40 steden een zeer goede netheidsscore kregen.  Sindsdien blijkt de netheid op heel wat plaatsen verbeterd te zijn nu maar liefst 18 steden een maximale score kregen en nog eens 12 een behoorlijk resultaat behaalden. Aan het andere uiterste vinden we Anderlecht, Schaarbeek en Molenbeek. Ook in Seraing, Verviers en La Louvière bijvoorbeeld verdienden sommige plaatsen nog iets meer aandacht.
 

Zwerfvuil en sluikstorten

 

Net als bij het vorige onderzoek blijken zwerfvuil en sluikstorten het grootste probleem. Elke onderzochte gemeente heeft wel met zwerfvuil te maken. Het gaat dan vooral om blikjes, kleine plastic flesjes, sigarettenpeuken, kauwgum en snoepverpakkingen. Bij zes op de tien bezoeken werden dan weer heuse sluikstorten aangetroffen.  Ook hier bleek de situatie het meest schrijnend in alle vier bezochte Brusselse gemeenten waar sluikstorten een echte overlast vormt.  Toch onderstrepen de enquêteurs van Test Aankoop dat de gemeentediensten hun best doen om de straten net te houden. De meest voorkomende problemen zijn graffiti (in 72 % van de bezochte steden en gemeenten), overvolle openbare vuilnisbakken (37,5 %), leegstand (66 %), dierlijke uitwerpselen  (40 %) en vervuild straatmeubilair (38%).

 

Burgerzin

 

Het moge duidelijk zijn dat de burger een belangrijke rol speelt in de netheid van zijn of haar stad. Een gebrek aan burgerzin leidt tot een vuile stad, de investeringen en inspanningen van de gemeentebesturen ten spijt. Pasklare oplossingen voor de vastgestelde problemen zijn dan ook geen evidentie. Bovendien is elke stad anders en kunnen veel diverse factoren een invloed uitoefenen op de graad vervuiling zoals een gebrek aan sociale controle, betrokkenheid van de inwoners, armoede, bevolkingsdichtheid enz…

Oplossing ?

De consumentenorganisatie onderstreept dat er voor de gemeenten een belangrijke rol weggelegd is naar schoonmaak, controle en repressie toe maar is er zich van bewust dat tegen een totaal gebrek aan burgerzin weinig kruid gewassen is. Desalniettemin reikt de Test Aankoop een aantal pistes aan die het probleem zouden kunnen aanpakken. “Een oplossing kan zijn om te werken met financiële prikkels om het gedrag van mensen te sturen”, zegt de verbruikersorganisatie. Dat kan enerzijds preventief zijn door te voorkomen dat afval zou worden weggegooid; hiertoe is statiegeld op blik – en PET-flesjes een belangrijk instrument. Wanneer afval een waarde heeft wordt het immers niet meer weggegooid maar wordt het een ‘materiaal’. Anderzijds kan gedacht worden aan curatieve maatregelen door middel van financiële incentives om het achtergelaten afval alsnog op te rapen. Zo zouden er fondsen kunnen worden vrijgemaakt voor vrijwilligers en jeugdbewegingen om opruimacties te doen om hun kampen/projecten te laten financieren. Ook aan gratis containerparkmomenten voor mensen met een beperkt inkomen kan gedacht worden.