Waarom gebruiken we cookies? We gebruiken eigen cookies en cookies van derden om de kwaliteit van de navigatie te verbeteren, inhoud te personaliseren, statistieken te genereren, advertenties aan te passen aan je voorkeuren en je interactie met je sociale netwerken te vergemakkelijken. Voor dit doel verwerken we persoonlijke gegevens, zoals je browsergegevens. Als je je bezoek aan onze website voortzet, aanvaard je onze cookies. Als je meer informatie wenst over ons cookiebeleid of alle of sommige cookies wilt annuleren, klik dan hier

Beschikbaarheid vermageringspil Alli zonder voorschrift

12 mei 2009

Test-Aankoop bekritiseert het feit dat vermageringspil Alli 60 mg vanaf deze week vrij beschikbaar wordt zonder voorschrift. Het Europese Geneesmiddelenagentschap gaf hiervoor een positief advies. Vele mensen zullen deze pil gebruiken, niet omdat ze een gevaarlijk overgewicht hebben, maar omdat de zomer voor de deur staat en de kilootjes eraf moeten… Tezelfdertijd vreest Test-Aankoop dat er een grote kans van misbruik bestaat door personen met eetstoornissen, zoals mensen met anorexia. Zeker bij adolescenten houdt dit grote gevaren in.
Test-Aankoop vraagt zich af of het EMEA nu ten dienste staat van de volksgezondheid of van de aandeelhouders van de farmaceutische bedrijven? Test-Aankoop vraagt dat de Europese criteria voor het vrij van voorschift maken van geneesmiddelen worden herbekeken.

 

Alli vrij verkrijgbaar

De vermageringspil Xenical (orlistat 120 mg, enkel op voorschrift) van de firma Roche is vrij bekend. Recent is een identiek preparaat goedgekeurd, van de firma GSK, onder de naam Alli. Hiervan is een lager gedoseerde versie op de markt gebracht: capsules van slechts 60 mg. Het Europese Geneesmiddelenagentschap (EMEA) kwam in oktober 2008 op de proppen met een advies om dit product zonder voorschrift beschikbaar te maken. Sedert begin dit jaar is dat een feit en deze week komt Alli zonder voorschift ook in de schappen van onze Belgische apotheken.


Twijfelachtig nut, reële risico's

Wat de voordelen zijn van een vrij verkrijgbare versie van orlistat ontgaat de gezondheidsspecialisten van Test-Aankoop volledig. De consumentenorganisatie ziet vooral gevaren voor de volksgezondheid. Ook het Franse en Finse Geneesmiddelenagentschap stellen zich kritisch op, evenals bepaalde publicaties in gezaghebbende medische tijdschriften als Prescrire, The Lancet, the British Medical Journal.
Alli draagt slechts in een geringe mate bij tot gewichtsverlies. Het dient gebruik te worden in combinatie met een dieet. In twee onderzoeken met patiënten met een BMI van 28 of meer hadden de patiënten die Alli 60 mg namen na een jaar gemiddeld 4,8 kg lichaamsgewicht verloren in vergelijking met 2,3 kg voor degenen die een placebo kregen. Vele gebruikers van orlistat blijven een gevaarlijk overgewicht vertonen. Een jaar na het stopzetten van de medicatie is er vaak een terugkeer naar het oorspronkelijke overgewicht.

Orlistat gaat de opname van vetten uit de voeding tegen. Dit kan gepaard gaan met maag- en darmklachten, zoals vettige stoelgang en fecale incontinentie. Ook griep, een lage bloedsuikerspiegel, hoofdpijn en verkoudheid zijn frequente bijwerkingen. Er kan een tekort optreden aan vetoplosbare vitamines, die niet meer voldoende worden opgenomen.


Gevaren voor volksgezondheid

Nu Alli 60 mg vrij van voorschrift op de markt is, lijkt het waarschijnlijk dat vele mensen het zullen gebruiken, niet omdat ze een levensgevaarlijk overgewicht hebben, maar omdat de zomer voor de deur staat en de kilootjes eraf moeten… Tezelfdertijd vreest Test-Aankoop dat er een grote kans van misbruik bestaat door personen met eetstoornissen, zoals mensen met anorexia. Zeker bij adolescenten houdt dit grote gevaren in. Zo zijn er bij jongeren meldingen geweest van botbreuken bij gebruik van orlistat, mogelijk door een verminderde opname van vitamine D. Er bestaat ook een gevaar van falende contraceptie met de anticonceptiepil. Bij oneigenlijk gebruik zijn nog meer nare bijwerkingen mogelijk.


Geen deugdelijke argumenten om het middel vrij van voorschrift te maken

Indien uit onderzoek zou zijn gebleken dat artsen niet snel genoeg orlistat voorschrijven aan personen voor wie het misschien wél enig (beperkt) nut kan hebben (mensen met een BMI van 28 of meer), dan zou men met enige goede wil nog begrijpen waarom beslist werd om het vermageringsmiddel vrij van voorschrift te maken. Test Gezondheid heeft echter geen weet van gegevens die erop wijzen dat er op dat vlak een probleem was en dat de artsen tekortschieten.


Het advies van de apotheker is geen voldoende garantie

Het wegvallen van de verplichte tussenkomst van de arts als voorschrijver vergroot de kans op oneigenlijk gebruik van het middel. Men stelt dan dat het aan de apothekers toekomt erop toe te zien dat Alli alleen verstrekt wordt aan volwassenen ouder dan 18 met een BMI van 28 of meer. Dit zou naar verluid moeten volstaan om misbruik uit te sluiten. Helaas is uit meerdere enquêtes van Test-Aankoop gebleken dat niet alle apothekers hun rol van goede raadgever even ernstig nemen. Mensen voor wie het middel niet geschikt is, zoals personen met eetstoornissen, zullen weinig moeite hebben om Alli toch in handen te krijgen, met alle risico’s van dien.


Ten dienste van de farmaceutische industrie

Volgens Test-Aankoop is de enige die er wel bij zal varen de producent. Voor geneesmiddelen zonder voorschrift is publieksreclame toegelaten. Dat die reclame ertoe neigt de voordelen van het geneesmiddel te overdrijven, is alom bekend. Alli 60 mg wordt zo goed als zeker een "blockbuster". Dat is goed nieuws voor de firma. Test-Aankoop vraagt zich af of het EMEA nu ten dienste staat van de volksgezondheid of van de aandeelhouders van de farmaceutische bedrijven?


Het kan anders

Test-Aankoop vreest dat we ons in de toekomst mogen verwachten aan nog meer pogingen om bepaalde geneesmiddelen vrij van voorschrift te maken. Een dergelijke beslissing is niet per definitie fout en kan voor bepaalde medicijnen een goede beslissing zijn. Maar dan moet men eerst duidelijk aantonen dat het voorschriftplichtig blijven van een bepaald geneesmiddel belangrijke nadelen inhoudt voor de volksgezondheid. Ook moet men ongeveer zeker zijn dat de voordelen van het vrij van voorschift maken van het middel duidelijk belangrijker zullen zijn dan de mogelijke nadelen. In het geval van Alli vindt Test Gezondheid dat niet aan die voorwaarden is voldaan. De consumentenorganisatie maakte haar bezorgheden over aan het Belgische Geneesmiddelenagentschap, Minister van Volksgezondheid Onkelinx en - samen met zijn Europese tegenhanger (BEUC) - aan de Europese Commissie en het Europese Geneesmiddelenagentschap.


Test-Aankoop vraagt dat ook dat de Europese criteria voor het vrij van voorschrift maken van geneesmiddelen worden herbekeken.