Waarom gebruiken we cookies? We gebruiken eigen cookies en cookies van derden om de kwaliteit van de navigatie te verbeteren, inhoud te personaliseren, statistieken te genereren, advertenties aan te passen aan je voorkeuren en je interactie met je sociale netwerken te vergemakkelijken. Voor dit doel verwerken we persoonlijke gegevens, zoals je browsergegevens. Als je je bezoek aan onze website voortzet, aanvaard je onze cookies. Als je meer informatie wenst over ons cookiebeleid of alle of sommige cookies wilt annuleren, klik dan hier

Vrijmaking van de energiemarkt & evolutie van de prijzen

Concurrentie op de energiemarkt

De liberalisering van de energiemarkt is geen volledig succes.  Test-Aankoop doet concrete voorstellen ter verbetering van de gas –en elektriciteitsmarkt met in het achterhoofd de belangen van de consumenten. 
Hangend

Dat de liberalisering van de energiemarkt geen succes is, kan bezwaarlijk betwist worden. Jaar na jaar dient Test-Aankoop vast te stellen dat ondanks de herhaalde beloften van politici om de Belgische tarieven op het niveau van de buurlanden te brengen (wat op zich al niet erg ambitieus is), dat niet naast de soms enorme internationale verschillen te kijken valt. De prijs voor elektriciteit ligt het laagst in de Franse steden, gevolgd door het Verenigd Koninkrijk. Consumenten betalen er om en bij de € 500 per jaar voor een verbruik van 3 500 kWh. In Nederland ligt dat bedrag al boven de € 600, in Duitsland schommelt het, net als bij ons, tussen de € 700 en meer dan € 900. Voor gas zijn de Britten veruit het best af. In Frankrijk en Duitsland betalen consumenten ongeveer de helft meer dan in Londen. In onze steden is dat al zo'n 60 % extra, in Nederland 70 % of meer.

Test-Aankoop formuleert een aantal voorstellen teneinde het tij te doen keren:

  • De consument heeft nooit kunnen meegenieten van de lage kostprijs van elektriciteit die wordt opgewekt in de kerncentrales. Die centrales, die de consumenten indertijd hebben helpen financieren, zijn ondertussen al geruime tijd afgeschreven. Het is niet meer dan normaal dat de eindverbruiker ook voordeel kan halen uit wat de nucleaire rente wordt genoemd. Aangezien de Staat al erg lang via de btw zijn graantje meepikt van die te hoge elektriciteitsprijzen, ligt het voor de hand dat consumenten nu een verlaging van die btw-heffing zouden kunnen krijgen. Dat zou bijvoorbeeld kunnen worden bewerkstelligd door op een eerste schijf van het energieverbruik, essentieel voor de basisbehoeften, een lagere btw te heffen. Stel dat die schijf zou worden vastgelegd op 1 500 kWh per jaar, dan zou een daling van de btw van 21 % naar 6 % al een jaarlijkse besparing opleveren van € 50. Ook op de vaste vergoedingen die de leveranciers heffen, valt een verlaagde btw-voet te overwegen. Test-Aankoop is evenwel geen voorstander van een verlaging van de btw op de hele factuur, vermits het signaal vanzelfsprekend niet mag zijn dat consumenten kwistig met energie mogen worden.
  • Test-Aankoop vindt dat de nucleaire rente eveneens gedeeltelijk moet worden aangewend om investeringen in groene energie te financieren. Het gaat immers niet op die kosten integraal naar de eindverbruikers door te schuiven. Een flagrant voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van windmolenparken in de Noordzee. Indien het beleid er geen stokje voor steekt, dan zal dit project de consumenten vanaf 2016 zo’n 800 miljoen euro per jaar kosten.
  •  Zolang de dominantie van Electrabel op het vlak van de productie (een marktaandeel van 72 %!) niet doorbroken wordt, zal de Belgische consument zijn elektriciteit duur blijven betalen. Test-Aankoop meent dat geen enkele marktspeler meer dan 20 à 25 % van de productie in handen zou mogen hebben. Met de huidige situatie in het achterhoofd, vindt de consumentenorganisatie dat de overheid zou moeten optreden als tijdelijke unieke aankoper. Die zou de elektriciteit afkomstig uit kerncentrales moeten opkopen tegen de kostprijs, vermeerderd met een redelijke winstmarge, om ze daarna door te verkopen aan de andere marktspelers.
  • Een en ander zou de transparantie bij de aankoop en verkoop van elektriciteit in elk geval ten goede komen, hetgeen vrijwel onmogelijk is wanneer één bedrijf dermate dominant is als producent én als leverancier.
  • Het aantal distributienetbeheerders in België moet dringend worden beperkt. Ze zijn met een goede 20 (ter vergelijking: in heel Nederland zijn er een tiental) en vragen elk een ander tarief. Test-Aankoop pleit voor een grotere uniformiteit in de distributiekosten, waar de consument zijn voordeel mee doet.
  • Over de levering aan de eindgebruikers bestaat er een akkoord dat de relaties tussen de leveranciers en de consument regelt (“De consument in de vrijgemaakte elektriciteits- en gasmarkt”). Wij zijn van oordeel dat flink wat klachten het voorwerp zouden kunnen uitmaken van een vooraf vastgestelde forfaitaire schadeloosstelling. Een verandering van leverancier die niet is verlopen zoals het hoort of buitensporig lang heeft geduurd, foute informatie die de consument schade heeft berokkend, enz. Naar onze mening zou men voor elke tekortkoming aangaande in het akkoord behandelde punten dan ook een dwingende schadevergoedingstabel met exacte bedragen moeten uitwerken.
Test-Aankoop vraagt de regering deze voorstellen om te zetten in wetgeving opdat de consument eindelijk mee de baten kan plukken van de liberalisering van de energiemarkt. Daarnaast pleit Test-Aankoop voor een update van het akkoord “de consument in de vrijgemaakte elektriciteits- en gasmarkt”.