Test-Aankoop

Waar toeristen komen, zijn ijsjes te koop. Het is de vierde keer in 19 jaar tijd, dat Test-Aankoop de hygiëne van de verkooppunten en de bacteriologische kwaliteit van schep- en softijs onderzoekt. In 69 verkoopspunten werden de verkoopscondities geëvalueerd en werden ijsjes aangekocht voor analyse. De resultaten van dit onderzoek zijn weinig bevredigend, sinds ons vorige onderzoek in 2003 ging de kwaliteit van het ijs nog achteruit. 43 % van de softijsstalen krijgt een slechte eindbeoordeling.  

Het onderzoek …

Tijdens de zomer van 2008, bezochten anonieme aankopers 69 verkooppunten van schep- en softijs vooral aan de kust, in de Ardennen en enkele provinciesteden. De aankopers kochten er schep- en softijs aan. Ondertussen werd de hygiëne van de verkooppunten en de mensen die er werken geëvalueerd, ook de plaats waar de koeltoonbank of de softijsmachine werd opgesteld, de manier waarop de ijsschep werd gespoeld, werden grondig bestudeerd. Onmiddellijk na aankoop en in perfecte omstandigheden van steriliteit en temperatuur werden de ijsjes naar het laboratorium gebracht waar ze onderworpen werden aan een gedetailleerde bacteriologische analyse.

Een verschillende manier van bereiden ...

Het schepijs wordt op voorhand geproduceerd in een fabriek (of in het verkooppunt) terwijl het softijs pas wordt aangemaakt nadat de consument het ijsje al heeft besteld. In het tweede geval wordt een ijsmengsel van eiwitten, vetten en water bewaard op 5°C in het koelreservoir van de softijsmachine. Op het moment dat de klant zijn ijsje bestelt, wordt het mengsel ingevroren op een temperatuur van ongeveer -5°C en naar buiten geduwd. Het is dus een zeer kwetsbaar product die een goed onderhoud en een dagelijkse reiniging van de machine onontbeerlijk maakt. Bovendien wordt er ook lucht in het product gepompt en die kan onzuiver zijn, zoals in een straat met druk autoverkeer. Een filter kan dit probleem verhelpen.

Een zichtbaar gebrekkige hygiëne ... een ijsschep vol bacteriën !

Test-Aankoop stelde meermaals vast dat het er in de verkooppunten niet overal even proper aan toegaat: slechts 18 zaken kregen een goede tot uitstekende beoordeling voor netheid. In 8 andere was de algemene hygiëne van het verkooppunt onaanvaardbaar. Tevens werden grote tekortkomingen vastgesteld op het vlak van hygiëne van het personeel. Slechts in 6 ijssalons werd de ijsschep gespoeld onder stromend water. Dit is nochtans van elementair belang wil men ijsjes verkopen in goede hygiënische omstandigheden. Veel te vaak zat die ijsschep in een bakje met vuil water en werd de ijsschep niet gespoeld net voor gebruik. Wat ook niet door de beugel kan, is dat de koeltoonbank voor schepijs of de softijsmachine in de zon staat, blootgesteld is aan de open lucht of aangeraakt kan worden door de klant. 11 keer werd een van deze situaties aangetroffen.

De bacteriologische kwaliteit gaat achteruit ...

Door vijf bacteriologische parameters en het totaal kiemgetal na te gaan, krijgt men een beeld van de bacteriologische kwaliteit van de 70 genomen ijsstalen. Gelukkig kon de aanwezigheid van Salmonella en Listeria in geen enkel staal gedetecteerd worden. Escherichia coli, die een darmontsteking of diarree kan veroorzaken, werd wel teruggevonden in 3 stalen. In 2 schepijszaken werden te veel Stafylokokken gevonden, het bewijs voor een gebrekkige hand- en/of huidhygiëne. De resultaten voor enterobacteriënen vielen zwaar tegen zowel bij het schep- als bij het softijs : 13 stalen schepijs op 49 en 12 stalen softijs op 21 bevatten er te veel. Ze verraden een gebrekkige algemene hygiëne, een te hoge bewaartemperatuur of te lange bewaartijd. Test-Aankoop besluit hieruit dat de bacteriologische kwaliteit van het ijs achteruit gaat: 35% van het schepijs en 61% van het softijs zijn van slechte tot zeer slechte kwaliteit. Dit is een totaal onaanvaardbare situatie.

Test-Aankoop eist …

Het FAVV (Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen) publiceerde een document in 2003 om ijsverkopers te sensibiliseren omtrent de noodzaak van respect voor perfect hygiënische omstandigheden. Nochtans lijken zij de adviezen in de wind te slaan en geen schrik te hebben van inspecties. Wanneer sensibilisering niet werkt moeten controles in de plaats komen. Helaas werden door het FAVV in 2007 werden slechts 16 (!) ijsstalen geanalyseerd op enterobacteriën, terwijl deze parameter net het grote probleem is bij schep- en softijs in het onderzoek van Test-Aankoop. Besmet ijs kan ernstige gezondheidsgevolgen hebben voor de consument en zeker voor kinderen. Zij verdienen een betere bescherming: Test Aankoop eist dan ook meer controles op het respect van de minimale hygiënemaatregelen en dwingende maatregelen in geval van inbreuk.