Test-Aankoop

Test-Aankoop deed een grondige analyse naar de voedingswaarde van 17 soorten ontbijtgranen met chocolade of honing die voor kinderen op de markt werden gebracht, en kwam tot de conclusie dat deze producten veel te veel suiker bevatten en ook op het vlak van vet en zout is nog veel ruimte voor verbetering. Toch staan de verpakkingen van deze ontbijtgranen vol met voedings- en gezondheidsclaims i.v.m. vitaminen, mineralen en vezels. Zowel moeder als kind worden op allerlei manieren overtuigd om dagelijks of soms zelfs meerdere keren per dag ontbijtgranen te eten. Dat is hypocriet. Ontbijtgranen zijn niet geschikt voor iedere dag. Meer variatie en meer evenwicht in de eerste maaltijd van de dag zijn ten zeerste aangeraden.
Test-Aankoop onderzocht eveneens hoeveel tv-spotjes over ontbijtgranen er worden uitgezonden. De resultaten zijn verbluffend: een gemiddelde van 34 keer per dag. Intussen neemt het aantal kinderen met obesitas schrikwekkend toe. De belangrijkste oorzaken daarvan zijn vet- en suikerrijk voedsel en te weinig lichaamsbeweging. Test-Aankoop sluit zich aan bij een internationale oproep van Consumers International om een einde te stellen aan de marketing voor ongezonde voeding bedoeld voor kinderen en promoot een modelcode die kan ondertekend worden op www.junkfoodgeneration.org  

Het onderzoek

Wie aan ontbijtgranen denkt, denkt meestal aan Kellogg’s of Nestlé. Maar Test-Aankoop onderzocht ook diverse merken van distributeurs (Carrefour, N°1, Delhaize, Spar, Cora) en een aantal kleinere spelers zoals Weetabix, Cribbits, Crownfield bij Lidl, Golden Bridge bij Aldi,… Het onderzoek van Test-Aankoop bestaat uit drie delen: een labanalyse naar de voedingswaarde van de ontbijtgranen, een studie van de informatie op de verpakking en een kwantitatief onderzoek van de tv-spots. In 28 landen wereldwijd werd hetzelfde onderzoek gevoerd.

Overdosis suiker en vet

Het suikergehalte is de zwakke plek van die ontbijtgranen. Vanaf 12,5 % is er sprake van te veel suiker. Bij alle geteste ontbijtgranen wordt deze grens ruimschoots overschreden. Eén product bevat maar liefst 37,6 % suiker.
Er is sprake van een laag vetgehalte wanneer het 3 % of minder bedraagt van het geheel. Bij de 17 geselecteerde producten varieert het vetgehalte tussen 1,2 % en 13,6 %. Ook op dat vlak is dus nog veel ruimte voor verbetering. Positieve noot: transvetzuren -die de slechte cholesterol bevorderen- waren nergens te bespeuren.
Wat het vezelgehalte betreft merkte Test-Aankoop eveneens grote verschillen op tussen de ontbijtgranen onderling. Het beste product voor dit onderdeel bestaat voor 9 % uit vezels.

Leugens op de etiketten

Informatie over de voedingswaarde ontbrak op geen enkele doos. Bij het ene merk is die al wat uitgebreider dan bij het andere merk. Twee maal betrapte Test-Aankoop de fabrikanten op een leugen: een keer werd een lager suikergehalte opgegeven (Chocobilles Réva bij Intermarché) en bij een ander merk werd het vezelgehalte fors overdreven (Kids crocc choc van Carrefour).

Overtuigen of misleiden via de verpakking ?

Kosten noch moeite worden gespaard om ouders en kinderen te verleiden om ontbijtgranen te kopen en dagelijks te eten. Kinderen worden benaderd met cartoons, figuurtjes die tot hun verbeelding spreken, geschenkjes in de verpakking … De moeders over de streep trekken, doen fabrikanten het liefst via voedings- en gezondheidsclaims i.v.m. de mineralen en vezels die het product bevat. Eén merk heeft het zelfs over calcium, terwijl niet de ontbijtgranen, maar enkel de melk die men eventueel toevoegt een bron van calcium is!

34 spotjes per dag

De reclametijd voor, tijdens en na kinderprogramma’s is gegeerd. Kinderen zijn immers erg beïnvloedbaar door tv-spotjes en hebben op hun beurt een grote invloed op de aankoop van voedingsmiddelen voor zichzelf, maar ook voor de aankopen van het hele gezin. Ouders kunnen moeilijk weigeren wanneer zoon- of dochterlief begint te zeuren in de supermarkt en dat is ook de fabrikanten en marketingboys niet ontgaan. Test-Aankoop nam gedurende één week in april alle televisiespotjes voor ontbijtgranen op die werden uitgezonden op 14 zenders die in België kunnen worden bekeken. Gemiddeld waren maar liefst 34 spotjes te zien per dag. Op VT4, VTM, Nickelodeon en Club RTL kwamen ze het meeste voor. Het aantal spots is het grootst op woensdag en tijdens het weekend, en op weekdagen net voor en na schooltijd.

Junk Food Generation

220 Consumentenorganisaties waaronder Test-Aankoop, verenigd in Consumers International, hebben samen met de International Obesity Taskforce de campagne “Junk Food Generation” gelanceerd. Hiermee willen ze de Wereldgezondheidsorganisatie inspireren om een internationale code op te stellen die de marketing voor ongezonde voeding bij kinderen aan banden moet leggen. Ze verwachten ook dat regeringen de code opnemen in hun wetgeving. Meer informatie is te vinden op www.junkfoodgeneration.org, waar iedereen de code kan ondertekenen.

Test-Aankoop wil gezondere ontbijtgranen en einde aan de hypocrisie

Van de fabrikanten verwacht Test-Aankoop dat ze de samenstelling van hun producten aanpassen: minder vet en veel minder suiker! De consumentenorganisatie houdt zeker geen pleidooi om ontbijtgranen van de tafel te verbannen. Er bestaan immers veel ontbijtproducten en tussendoortjes voor kinderen die veel meer suiker, zout en/of vetten bevatten. Wel heeft Test-Aankoop een probleem met het té positieve beeld dat de marketeers willen ophangen. Zowel moeder als kind worden op allerlei manieren overtuigd om dagelijks of soms zelfs meerdere keren per dag ontbijtgranen te eten. Dat is hypocriet. Ontbijtgranen zijn niet geschikt voor iedere dag. Meer variatie en meer evenwicht in de eerste maaltijd van de dag zijn ten zeerste aangeraden.