Test-Aankoop

In het julinummer van Budget & Recht publiceert Test-Aankoop de resultaten van een steekproef over de mate waarin de banken de wettelijke regeling naleven inzake de tariefaanduiding. De wetgever heeft immers duidelijke regels vooropgesteld, die bovendien slechts minimaal zijn en dus makkelijk kunnen worden nageleefd. Test-Aankoop stuurde anonieme enquêteurs naar in totaal 120 kantoren van 10 belangrijke banken. Uit de steekproef blijkt dat het in de praktijk echter soms dik tegenvalt met de prijsaanduiding van de financiële diensten. Gemiddeld stelde slechts 50 % van de banken een volledige tarievenlijst op. Bij zowat 30 % van de banken was de prospectus niet doorlopend ter beschikking. De verwijzing buiten naar de aanwezigheid van een prospectus was met bijna 87 % meer dan behoorlijk, alleen viel die vermelding heel vaak amper op in vergelijking met reclame voor tijdelijke promoties en andere informatie die aan de gevel of aan de ingang uithing.
De wet is nochtans niet nieuw: de regeling is al meer dan tien jaar oud! Banken die de consument niet de wettelijk vereiste doorzichtigheid bieden, hebben dan ook geen enkel excuus. Doorzichtige banktarieven zijn fundamenteel voor de consument die vooraf wil weten welke tarieven een bank zal toepassen of die wil vergelijken en de concurrentie tegen elkaar wil uitspelen. Daarom doet Test-Aankoop een oproep naar de Belgische Vereniging van Banken en Beursvennootschappen, waar de meeste banken in België bij zijn aangesloten, om hun leden de wettelijke regels in herinnering te brengen.
Intussen zorgt Test-Aankoop zelf voor de nodige transparantie via een rekenprogramma “wat kost een zichtrekening” op zijn website www.test-aankoop.be. Meer dan 30 bankinstellingen en zowat 70 rekeningformules voor alle courante verrichtingen worden vergeleken en iedereen kan ze raadplegen.

Test-Aankoop hamert er altijd op dat er qua kosten soms vrij grote verschillen zijn tussen de banken. Heel wat consumenten blijken dat nog altijd niet te beseffen. Het tweemaandelijkse tijdschrift Budget & Recht besloot na te gaan of de consumenten echter wel makkelijk te weten kunnen komen hoeveel een bank precies aanrekent.

Hoe het moet in theorie

De prijsaanduiding in de banken werd geregeld in een Koninklijk Besluit van 1995. De regels zijn minimaal en werden duidelijk geformuleerd.

• De consument moet de tarieven onmiddellijk en doorlopend kunnen raadplegen op een voor hem duidelijke en goed zichtbare plaats binnen de bank. “Onmiddellijk” houdt in dat hij zich niet eerst tot een bankbediende moet wenden. Bovendien moet de consument de tarieven kunnen terugvinden in een prospectus die gratis en doorlopend ter beschikking ligt en die hij kan meenemen zonder dat daar een formaliteit aan verbonden is of zonder dat hij er een bijzonder verzoek voor moet formuleren. Daar moet overigens, op een duidelijke en ondubbelzinnige manier, op een van buiten de bank goed zichtbare plaats op worden gewezen.
  
• Er moet een datum op de tarieven worden vermeld en de tarieven moeten worden bijgewerkt.
  
• Ten slotte moeten de banken zich voor de aanduiding van hun tarieven houden aan het model dat bij Koninklijk Besluit werd vastgelegd.

Hoe de banken het doen in de praktijk

Test-Aankoop stuurde anonieme enquêteurs op pad naar in totaal 120 kantoren van 10 belangrijke banken. Ze moesten hun ogen goed de kost geven: waren de tarieven goed zichtbaar aangeduid, was de prospectus ter beschikking, en was er buiten een verwijzing naar de prospectus?
Gemiddeld stelde slechts 50 % van de banken een volledige tarievenlijst op. CBC en Delta Lloyd waren perfect in orde. Bank van De Post had de tarieven slechts aangeduid in 2 van de 9 bankkantoren. Bij zowat 30 % van de banken was de prospectus niet doorlopend ter beschikking. Ook hier scoorden CBC en Delta Lloyd het best. Bij Argenta konden de enquêteurs amper in de helft van de gevallen zonder enige formaliteit aan een prospectus geraken. De verwijzing buiten naar de aanwezigheid van een prospectus was met bijna 87 % meer dan behoorlijk, alleen viel die vermelding heel vaak amper op in vergelijking met aankondigingen van tijdelijke promoties of andere informatie die aan de gevel of aan de ingang uithing. Zo vonden de onderzoekers buiten aan 4 van de 16 Fortis bankkantoren geen enkele verwijzing naar de prospectus.
Over het geheel bekeken scoorde Delta Lloyd Bank het best in de steekproef, op de voet gevolgd door CBC.

Open kaart spelen

Financial shopping is een mooi principe, maar de basisvoorwaarde is dat de consument de tarieven kent die de banken toepassen. De wetgever heeft eenvoudige en duidelijke regels vooropgesteld. Maar niet alle banken houden zich daaraan. Het klopt weliswaar dat sommige banken hun tarieven op internet publiceren (wat wettelijk niet verplicht is), maar ook daar zijn de tarieven niet altijd makkelijk te vinden.
Doorzichtige banktarieven zijn fundamenteel voor de consument die vooraf wil weten welke tarieven een bank zal toepassen of die wil vergelijken en de concurrentie tegen elkaar wil uitspelen. Daarom doet Test-Aankoop een oproep naar de Belgische Vereniging van Banken en Beursvennootschappen, waar de meeste banken in België bij zijn aangesloten, om hun leden de wettelijke regels in herinnering te brengen.
Intussen zorgt Test-Aankoop zelf voor de nodige transparantie via een rekenprogramma wat kost een zichtrekening” op deze website. Meer dan 30 bankinstellingen en zowat 70 rekeningformules voor alle courante verrichtingen worden vergeleken en iedereen kan ze raadplegen.