Test-Aankoop

Meer PostPunten, een andere bedeling …

Vroeger waren er ongeveer 1 300 traditionele postkantoren. Nu bereidt De Post in allerijl de liberalisering voor en stelt ze min of meer 650 klassieke postkantoren als doelstelling, en nog eens 650 kantoren van het type PostPunt (bv. bij krantenverkopers). Bovendien zullen postproducten kunnen worden aangeboden in 4 000 supermarkten en handelszaken.

Klanten van de Bank van De Post zullen verrichtingen ook elektronisch kunnen doen en via Call Centers en verdeelautomaten de meeste transacties regelen waarvoor ze vroeger naar een postkantoor moesten trekken.

Vanaf dit jaar tot in 2012 zullen geleidelijk postbedelers worden aangeworven (6 000 voltijds equivalenten). Zij zullen instaan voor taken die geen voorbereiding behoeven en aan deeltijdse contractuele medewerkers kunnen worden toevertrouwd. Tezelfdertijd zal het aantal distributieplatforms dalen van 500 tot 150, terwijl de productiviteit zal stijgen met 20 %, meer bepaald door een doorgedreven automatisering.

Universele versus voorbehouden dienstverlening

Een van de belangrijkste uitdagingen van de liberalisering is de naleving (en ?nanciering) van de universele dienstverlening: kwaliteitsvolle postdiensten die op permanente basis worden geleverd over het hele grondgebied, tegen prijzen die voor iedereen toegankelijk zijn. Concreet komt dat neer op minimaal één lichting en één bedeling op werkdagen, dus minstens 5 dagen per week.

De universele dienstverlening betreft minstens de volgende prestaties:

• de lichting, het sorteren, het vervoer en de bedeling van poststukken tot 2 kg;
  
• de lichting, het sorteren, het vervoer en de bedeling van postpakjes tot 10 kg;
  
• de dienstverlening met betrekking tot aangetekende zendingen en zendingen met aangegeven waarde.

Sommige diensten, die normaliter rendabel zijn, blijven nu nog exclusief voorbehouden voor De Post, die er op die manier voor moet zorgen dat de niet-rendabele universele dienstverlening verzekerd blijft. Dat voorbehouden segment betreft de lichting, het sorteren, het vervoer en de bedeling van gewone zendingen met een maximaal gewicht van 50 gram. Met de volledige vrijmaking zal die voorbehouden dienstverlening volledig verdwijnen. Maar hoe moet dan de universele dienstverlening ge?nancieerd worden? Via welk mechanisme en voor welk bedrag? Al die vragen blijven onbeantwoord.

Verslechtering in zicht

De consument dreigt met andere woorden het slachtoffer te worden van een verslechtering van de postdiensten, zowel op het vlak van de postbedeling als op dat van het onthaal en de dienstverlening aan het loket. Trouwens, niets garandeert dat de liberalisering van de markt en de komst van talloze nieuwe marktspelers ook daadwerkelijk zal leiden tot een prijsdaling voor de consument. In Zweden bijvoorbeeld, waar de postmarkt volledig vrij is, steeg de prijs van een postzegel met 90 %, terwijl de tarieven voor grote bedrijven met 30 tot 40 % daalden. Ook al trekken sommigen het oorzakelijk verband tussen de liberalisering en die prijsstijgingen in twijfel, de vaststelling blijft verontrustend!

Wij vinden het voorbarig het monopolie van De Post op de voorbehouden diensten (zendingen tot 50 g) op te heffen zonder vooraf een volledige evaluatie te maken van de gevolgen van de liberalisering voor de universele dienstverlening. Wij vrezen dat de volledige vrijmaking van de markt vooral de bedrijven voordelen zal bieden. Zij zullen door een hoger aantal verzendingen voorkeurtarieven kunnen genieten. Maar de consument kan dergelijke voordelen niet onderhandelen en zal dus voor de verzending van zijn gewone post meer moeten betalen.

Welke garanties?

De liberalisering kan slechts doeltreffend zijn als strikte maatregelen het behoud van een kwaliteitsvolle universele dienstverlening garanderen en ervoor zorgen dat de concurrentie ook de residentiele klanten ten goede komt.

Meteen rijst dan ook de vraag hoe De Post dat kwaliteitsniveau zal kunnen verkrijgen en handhaven wanneer ze voor de PostPunten en voor de postbedeling een beroep wenst te doen op personeel met een bijzonder en/of onzeker statuut, dat weinig banden heeft met het postbedrijf als dusdanig. Valt kwaliteit overigens te rijmen met de rentabiliteitsdoelstellingen en de dringende maatregelen in het kader van de liberalisering? Volgens de mededelingen zal het personeel van de Call Centers, de postkantoren en de PostPunten opgeleid worden om te antwoorden op de 20 meest gestelde vragen, om op die manier meer dan 70 % van de gevallen op te lossen. Dit lijkt ons weinig ambitieus en moeilijk te verzoenen met onze kwaliteitseisen.

Het is volgens ons dan ook duidelijk dat de consument het gelag zal betalen. In de vrijgemaakte markt zal Test-Aankoop meer dan ooit erop moeten toezien dat residentiële klanten niet aan de kant blijven staan ten voordele van commerciële klanten.