Test-Aankoop

Uit een nieuw en representatief onderzoek van Test-Aankoop blijkt dat de Belg best een tevreden werknemer is. Toch kampt meer dan 1 werkende Belg op 5 met stress op het werk. Als die stress op de werkvloer te lang aansleept, loopt men het risico op een burn-out. Ook de lichamelijke klachten die te wijten zijn aan de werksituatie zijn niet de minste: vooral rugpijn, nekpijn, lage rugpijn, slaapstoornissen, spieren en gewrichten, vermoeidheid, hoofdpijn en migraine. De beste remedie om die stress te bestrijden, is sport. Geneesmiddelen zijn dikwijls niet zo doeltreffend om het probleem te tackelen, maar kunnen wel helpen. Aangezien die stress ziekteverzuim – jaarlijks gaat het in België om wel 9 139 770 dagen – in de hand werkt, is er ook een rol weggelegd voor de werkgever: inzake preventie en/of bijdrage in de kosten van de behandeling.

Een enquête over “welzijn” op het werk

Test-Aankoop onderzoekt consumenten- en maatschappelijke problemen. Het thema “welzijn” is in het verleden al meerdere keren aan bod gekomen. Ditmaal ondervroeg Test-Aankoop tussen mei en juni 2008 een representatieve steekproef van 1.148 Belgen (in totaal 5 610 personen) naar stress op het werk. Hiervoor werd samengewerkt met consumentenorganisaties in Italië, Portugal en Spanje.

Toch algemeen tevreden

Hoewel de Belgische werknemer over het algemeen tevreden is, blijft 13 % misnoegd over zijn werk. Vlamingen zijn meer tevreden dan Brusselaars en Walen. Werknemers in de bouw, bij het leger en de politie, in de horeca en de transportsector geven aan minder tevreden te zijn. De oorzaak van die ontevredenheid ligt dikwijls in het gevoel geen of onvoldoende waardering te krijgen voor de geleverde prestaties, een gemis aan beloning voor extra goede prestaties en een gebrek aan begrip op de werkvloer. Veel van de respondenten
(70 %) denken verder ook dat goed werk niet leidt tot een eerlijke kans op promotie! Meer dan de helft gelooft dat veel regels en procedures het werk er niet eenvoudiger op maken.

Hoge eisen zorgen voor stress

Bij 1 op 5 respondenten beïnvloedt hun werk hen psychologisch en/of lichamelijk in negatieve zin! Meer dan 1 werkende Belg op 5 geeft dan ook aan te kampen met veel tot erg veel stress. Bij 23 % laat de druk op het werk zijn sporen na in hun persoonlijk leven. De belangrijkste oorzaak van stress, voor iets meer dan de helft van de respondenten , is een gebrek aan beloning of erkenning voor hun job!
Andere uitlokkers zijn: de eisen van de baan, de tijd die men heeft (een derde van de respondenten), het tempo (43 % zegt te snel te moeten werken), zelden of nooit iets bijleren (meer dan 3 op 10), repetitief werk (45 %) of niet de vrijheid hebben om zelf te beslissen wat men doet op het werk (38 % heeft zelden of nooit die vrijheid). Voor iets meer dan 1 op 3 respondenten is de sfeer op het werk niet kalm en aangenaam. 12 % schiet niet goed op met collega's.

Wie heeft er stress?

Personen die geen leiding geven melden meer stress dan leidinggevenden. Ook laaggeschoolden ervaren duidelijk meer stress dan hoger geschoolden en arbeiders meer dan bedienden. Werknemers in de sectoren waar de tevredenheid laag is, hebben ook meer last van stress.

Gevolgen op en buiten de werkvloer

Het risico op een burn-out loert om de hoek als de stress te lang aansleept. Ongeveer een vijfde van de respondenten staat minstens twee keer per week moe op, 8 % ervaart wekelijks een emotioneel leeggezogen gevoel door het werk. Vrouwen zijn hier vatbaarder voor dan mannen, net zoals werknemers in sectoren met een lage tevredenheid en veel stress. Irritatie, nervositeit, slecht slapen, concentratiemoeilijkheden, enz. verstoren het leven buiten het werk vaak. Helemaal dramatisch is het cijfer van 2 % van de respondenten die antwoorden regelmatig te denken aan zelfdoding door de problemen op het werk.

Ook het lichaam protesteert

Heel wat gezondheidsproblemen zijn te wijten aan de werksituatie of beroepsactiviteit. Op kop prijken klachten over rugpijn, nekpijn en lage rugpijn. Opmerkelijk is het verschil tussen arbeiders en bedienden die respectievelijk in 15 % en 5 % van de gevallen rugpijn rapporteren, in 10 % en 6 % van de gevallen klagen over nekpijn, in 14,5 % en 3 % van de gevallen over lage rugpijn. Nog een opvallend verschil, ditmaal tussen mannen en vrouwen is het verschil betreffende problemen met spieren en gewrichten, respectievelijk 3 % versus 7,5 %. Opvallende cijfers ook inzake migraine waar 3 % van de beroepsactieve bevolking over klaagt.

9 miljoen dagen afwezig

Het voorbije jaar was meer dan 1 op 10 werkende Belgen afwezig op het werk wegens te veel stress. Gemiddeld blijven ze dan 15 werkdagen thuis. In het totaal komt dit op het markante cijfer van 9 139 770 dagen waarop Belgische werknemers het voorbije jaar afwezig waren omwille van stress op het werk!
Dat kost heel wat. Werkgevers hebben er dan ook belang bij om aandacht te schenken aan preventie van stress op het werk.

Stress te lijf met sport

Hoewel er snel naar medicatie zoals antidepressiva of kalmeermiddelen wordt gegrepen (22 % van de werkende Belgen die de afgelopen 5 jaar een behandeling tegen stress volgde of nog volgt), ligt de tevredenheid over deze aanpak niet hoog. Sport (11 %) lijkt veel meer aangewezen om stress te tackelen dan pillen, of zelfs psychotherapie (1 op 10). Blijft de gespannen persoon toch vasthouden aan medicatie dan is die beduidend meer tevreden over antidepressiva, eventueel in combinatie met een kalmeermiddel, dan over de inname van enkel een kalmeermiddel. Als men ervoor kiest geen behandeling te volgen, doet men dat omdat men denkt het probleem zelf de baas te kunnen blijven (26 %), omdat men er geen tijd voor vindt (52 %) of omdat men de behandeling te duur vindt (26 %).