Test-Aankoop

Test-Aankoop mat de levenskwaliteit van de senioren door middel van een enquête bij een representatief staal van de bevolking tussen 65 en 79 jaar. De enquête toont aan dat senioren veel actiever zijn dan doorgaans wordt gedacht. Bijna een kwart van de mensen die de consumentenvereniging ondervroeg, doet vrijwilligerswerk en hun verwachtingen betreffende (al dan niet bezoldigd) werk, mobiliteit, mogelijkheden op cultureel, educatief en sportief vlak enz. doen geenszins onder voor die van de jongere generaties. Inzake kwaliteit van leven is de top 5 van belangrijkste bezorgdheden in orde van belang: de seksuele prestaties en verlangens (27 en 26 % ontevredenen), de gezondheid (17 %), de economische status (17 %), de vrijetijdsactiviteiten (13 %) en de mogelijkheid rond te lopen zonder duizelingen of een wankel gevoel (12 %). Geld blijft voor de meeste senioren een erg belangrijk thema. De tevredenheid over sociale en financiële steun (ocmw …) voor senioren is het allerlaagst. 22 % van de ondervraagden zegt bovendien bezorgd tot zeer bezorgd te zijn over zijn financiële toekomst.
Test-Aankoop voerde tevens een test uit met een aantal eenvoudige klassieke modellen met beperkte mogelijkheden en met 4 specifieke toestellen die door sommige fabrikanten (niet de gekende gsm-fabrikanten) worden aangeboden aan een ouder publiek. Uit deze test blijkt dat die modellen niet noodzakelijk erg geschikt zijn. Ze zijn ook veelal duurder en zeker niet van betere kwaliteit dan basis-gsm's, waarvan vele modellen beschikbaar zijn. Test-Aankoop meent dan ook dat het vaak beter is een goed basismodel van gsm met eenvoudige functies te kopen dan een speciaal model "voor oudere mensen" aan te schaffen.

De enquête

Ons land telde op 1 januari 2007 2,36 miljoen 60-plussers, d.i. 20 % van de bevolking. Test-Aankoop mat de levenskwaliteit van deze senioren door middel van een enquête bij een representatief staal van de bevolking tussen 65 en 79 jaar. Meer dan 1500 formulieren waren bruikbaar voor statistische verwerking. De resultaten maken komaf met enkele cliché's. Meer bepaald blijkt dat senioren veel actiever zijn dan doorgaans wordt gedacht. En financieel is hun situatie vaak minder rooskleurig dan algemeen gedacht.

Een bevolkingsgroep in volle evolutie

Ouder worden dan 65 jaar betekent voor velen, net zoals vroeger, een welverdiende rust genieten en meer tijd besteden aan de partner, de kinderen en de kleinkinderen. Toch staat dat lang niet meer noodzakelijk gelijk met zich volledig terugtrekken en een kruis maken over het actieve leven met al zijn maatschappelijke verantwoordelijkheden. De leeftijd van 65 jaar is tegenwoordig veeleer het scharnierpunt naar een nieuwe levensperiode (die steeds langer duurt). Het jaarlijks aantal geregistreerde scheidingen, maar ook huwelijken bij 65-plussers is daar meer bepaald een bewijs van.
De enquête van Test-Aankoop toont aan dat de wijzigingen zich niet enkel op echtelijk vlak voordoen. Bijna een kwart van de mensen die de consumentenvereniging ondervroeg, doet vrijwilligerswerk en hun verwachtingen inzake (al dan niet bezoldigd) werk, mobiliteit, mogelijkheden op cultureel, educatief en sportief vlak enz. doen geenszins onder voor die van de jongere generaties. Ondanks hun hoge aantal en economische gewicht laat de omkadering voor de ouderen vaak te wensen over en verwaarlozen gemeenteadministraties deze belangrijke groepen soms.

Wat kan beter ?

De top 5 van bronnen van ontevredenheid is als volgt: de hoeveelheid, de kwaliteit en de beschikbaarheid van informatie inzake jobmogelijkheden voor "bejaarden"; de kosten, de kwaliteit en de toegankelijkheid van specifieke gezondheidsdiensten; de kwaliteit, de kosten en de beschikbaarheid van informatie inzake mogelijke administratieve hulp; de kwaliteit, de hoeveelheid, de kosten en de beschikbaarheid van informatie inzake sociale thuishulp in de keuken en, tot slot, dezelfde aspecten voor de thuishulp bij de persoonlijke verzorging. Daarnaast klaagt 20 % over een gebrek aan culturele infrastructuur en evenementen en 15 % over de kwaliteit, het gebrek aan afwisseling en de (on)toegankelijkheid van die evenementen. Al bij al dus toch heel wat pijnpunten.
Het enige aspect dat grotendeels aan de kritiek ontsnapt, is het openbaar vervoer: 64 % tevreden ondervraagden (iets minder op het platteland dan in de stad), en zelfs 83 % als het de kosten betreft. Dat is logisch want senioren reizen gratis of genieten erg voordelige tarieven voor al hun verplaatsingen met het openbaar vervoer.

Gebrek aan informatie

Het gebrek aan specifieke informatie is een belangrijk pijnpunt. De info bestaat, maar ze zit verspreid en is weinig praktisch. Een regelmatig geüpdate publicatie die gratis zou zijn voor senioren is een interessante piste. De site zou informatie kunnen bundelen over fiscale en juridische thema’s, instellingen, cursussen, activiteiten, vrijwilligerswerk, enz.

In goede gezondheid blijven

Het is normaal dat de mate van tevredenheid over de algemene gezondheidstoestand afhankelijk is van de leeftijd (hoe ouder, hoe minder tevreden). Toch spelen daarin nog andere factoren een rol: de financiële situatie en … het geslacht. Mannen zijn in het algemeen tevredener dan vrouwen!
Peilen we de kwaliteit van hun algemene gezondheidstoestand, dan schat 24 % die als slecht of matig in. 42 % klaagt over problemen met het zicht, 40 % over gehoorproblemen, 43 % over een slechte slaap en 14 % over hevige pijn. 82 % van de ondervraagden zegt minstens 1 geneesmiddel per dag te nemen. 26 % neemt er dagelijks 5 of zelfs meer!
Inzake kwaliteit van leven zijn de 5 belangrijkste aspecten waarover de ondervraagden hun bezorgdheid uitten, in orde van belang: hun seksuele prestaties en verlangens (27 en 26 % ontevredenen), de gezondheid (17 %), de economische status (17 %), de vrijetijdsactiviteiten (13 %) en de mogelijkheid rond te lopen zonder duizelingen of een wankel gevoel (12 %).
24 % van de mensen tussen 65 en 79 jaar zegt zich alleen of geïsoleerd te voelen. 20 % van die personen klaagt over een geringe ondersteuning door de omgeving. De enquête toont precies aan dat de emotionele kwaliteit van de sociale relaties een rechtstreekse impact heeft op de perceptie van levenskwaliteit en geluk.

Genoeg middelen hebben

Geld blijft voor de meeste senioren een erg belangrijk thema. De tevredenheid over sociale en financiële steun (ocmw …) voor senioren is het allerlaagst. 22 % van de ondervraagden zegt bovendien bezorgd tot zeer bezorgd te zijn over zijn financiële toekomst.
Volgens schattingen van de OESO is de netto vervangingsratio van de pensioenen van Belgische werknemers met een gemiddeld inkomen bij de laagste in Europa (63 %). Onze senioren staan dus in hogere mate bloot aan het armoederisico dan de rest van de bevolking. Nog volgens de OESO beschikt in ons land 21 % van de 65-plussers over een netto inkomen dat lager ligt dan de armoedegrens (€ 822/maand in 2004), tegen 12 % van de bevolkingscategorieën van 16 tot en met 64 jaar. Bovendien stijgt het armoederisico met de leeftijd.

Een specifiek product : de vereenvoudigde mobiele telefoons

Test-Aankoop voerde een test uit met een aantal eenvoudige klassieke modellen met beperkte mogelijkheden en met 4 specifieke toestellen die door sommige fabrikanten (niet de gekende gsm-fabrikanten) worden aangeboden aan een ouder publiek of aan slechtzienden, slechthorenden of personen met motorische beperkingen.
Naast de gebruikelijke labotesten vroeg Test-Aankoop aan een gebruikerspanel met een gemiddelde leeftijd van 63 jaar om de gsm’s te gebruiken en hun mening te geven, dit laatste louter als indicatieve parameter.

Uit deze test blijkt dat die modellen niet noodzakelijk erg geschikt zijn. Ze zijn ook veelal duurder en zeker niet van betere kwaliteit dan basis-gsm's, waarvan vele modellen beschikbaar zijn. De testresultaten van de speciale vereenvoudigde modellen spreken voor zich: ze hebben weliswaar grote toetsen met veel ruimte tussen en met grote lettertekens, maar de configuratie is vaak moeilijk en moet dan gebeuren door een kenner; de leesbaarheid van het scherm is niet steeds goed; het menu is onvoldoende duidelijk; de lijst met contacten is uitermate beperkt; de sms-functie ontbreekt op sommige modellen; er is geen spraakbesturing en bij sommige evenmin een handsfreefunctie.

Het is dus vaak beter een goed basismodel van gsm met eenvoudige functies te kopen (of waarvan de functies vereenvoudigd zijn door de parameters te wijzigen voor het eerste gebruik) dan een speciaal model "voor oudere mensen" aan te schaffen.
Idealiter zouden de fabrikanten van de traditionele gsm-toestellen hun knowhow moeten gebruiken bij de ontwikkeling van toestellen voor een ouder publiek, dat problemen heeft met het zicht, het gehoor of de fijne motoriek. Die producten zouden dan tegen een concurrentiële prijs moeten worden aangeboden.