Hongarije (27/07/2010)
Meer dan een communicatieprobleem
Na eerder voor opschudding te hebben gezorgd na misplaatste verklaringen door hoge Hongaarse verantwoordelijk over de financiële staat van het land, heeft Hongarije nu de toorn van het IMF en de Europese Unie op zijn nek gehaald. Een element dat de onrust op de markten nog doet toenemen.
Boedapest spreekt niet de taal van de markten
Door te verklaren dat Hongarije slechts een klein kansje had om het lot van Griekenland te ontlopen, dat de geruchten over een wanbetaling niet overdreven waren en dat het deficit tegen eind 2010 7 % zou kunnen bedragen, heeft de Hongaarse overheid paniek op de markten gezaaid. Hoewel het doel ongetwijfeld was om de verantwoordelijkheid voor de delicate financiële toestand toe te schrijven aan de uitgaande socialistische regering, was dit hoe dan ook zeer gevaarlijk. In een tijdperk waar problemen rond overheidsschulden de gemoederen begeesteren, kan een negatieve mededeling zware gevolgen hebben. Het resultaat is dat de forint respectievelijk 5 en 10 % heeft verloren tegenover de euro en de Zwitserse frank sinds de maand mei, de rentevoeten op Hongaars staatspapier flink zijn gestegen en een verzekering tegen een Hongaarse wanbetaling (die fameuze CDS’s) fors duurder is geworden. De mislukking van de onderhandelingen met het IMF en de EU hebben daarna olie op het vuur gegooid. De eerste minister Viktor Orban heeft weinig vrienden gemaakt op de internationale scène door te verklaren dat nieuwe besparingsmaatregelen uitgesloten zijn en hij de objectieven rond de vermindering van het deficit van de vorige regering opnieuw zal bekijken. Hongarije heeft weliswaar niet direct fondsen nodig maar een verlenging van het akkoord, verkregen in de herfst van 2008 met het IMF en de EU, zou de markten en de ratingagentschappen hebben gerustgesteld en Hongarije hebben toegelaten in alle rust op de internationale markten terug te komen. Nu ligt de weg bezaaid met valkuilen.
Zware problemen blijven
De eerste minister Orban heeft zijn landgenoten geen dienst bewezen door zich te willen bewijzen. Hongarije is immers zeer gevoelig voor elke daling van de forint. Sinds 2004 hebben veel particulieren en bedrijven geleend in euro en vooral in Zwitserse frank. Hierdoor kon men gedurende jaren lenen tegen veel lagere rentetarieven dan deze in forint. Sinds de crisis heeft de Hongaarse munt echter veel van zijn pluimen verloren. Tegenover de gemiddelde koers van de forint over 2007 is de euro 15 % in waarde gestegen en de Zwitserse frank zelfs 40 %! Voldoende om de maandelijkse afbetalingen van Hongaarse gezinnen en bedrijven enorm op te drijven terwijl hun inkomsten vooral in forint zijn gebleven. Het mag dan ook niet verbazen dat de privé-sector vandaag in moeilijke papieren zit en enkel dankzij de steun van de overheid een golf van wanbetalingen is vermeden. De Hongaarse centrale bank heeft al meermaals ingegrepen op de wisselmarkten bij een te sterke daling van haar munt. Ze wil hiermee inflatie via invoer van goederen beperken en vooral de privé-sector, waarvoor een stabiele forint vitaal is, een handje helpen. In de huidige omgeving is het niet uitgesloten dat ze de rente gaat verhogen. Deze stap zal de economie, waarvoor we een contractie van 0,5 % verwachten in 2010, nog vertragen.
Hongarije is Griekenland niet
Met een overheidsschuld van 79 % van het BBP heeft het land een hogere schuldratio dan zijn Tsjechische of Poolse buren maar hoe dan ook blijft het rond het gemiddelde van de Europese Unie. Met het officiële objectief voor een budgettair tekort van 3,8 % in 2010, ligt het land zelfs onder het gemiddelde. De voorziene maatregelen om dit te verwezenlijken, zijn echter verre van zeker. De regering van Viktor Orban verwacht veel van een tijdelijke bankbelasting. De kans is echter groot dat de inkomsten hiervan overschat zijn. Daarenboven zal deze maatregel niet voor een gezondmaking op lange termijn zorgen terwijl de regering wenst de fiscale druk te verminderen om de groei aan te zwengelen. Genoeg punten om het IMF en de EU ongerust te maken en de mislukking van de onderhandelingen te verklaren.
Mijden
De financiële situatie van Hongarije is zeker niet catastrofaal maar in de huidige context is perceptie alles. De aanpak van Viktor Orban en de zijne wordt niet gesmaakt door de markten. Een verlaging van de rating voor Hongaars staatspapier mag niet worden uitgesloten. Als men hier het risico van verhoging van de leidende rentevoeten aan toevoegt, die lagere waarden voor bestaande obligaties met zich zullen meebrengen, is het beter om Hongaarse activa links te laten liggen.
