Gasprijzen: tweespalt (15/02/2010)
Historisch gezien zijn de gas- en olieprijzen zeer gecorreleerd. Maar sinds begin 2009 volgen de gasprijzen de stijgende trend van de olieprijzen niet meer. Wat is de reden?
Index of spot?
· In Europa gebeurt het overgrote deel van
aan- en verkopen van gas door grote spelers via langetermijncontracten. De
producenten (Rusland, Algerije) sluiten contracten af met grote industriële
bedrijven voor een periode van 20 tot 30 jaar. In deze contracten staat dat de
prijs waartegen de producent verkoopt geïndexeerd is op de olieprijzen. De
laatste maanden zijn de prijzen die de gasmaatschappijen moeten betalen gestegen
door de oplopende olieprijs.
· Maar
tegelijkertijd wordt de gasprijs ook op de beurs bepaald, namelijk op de
contantmarkt (ook spot genoemd). En deze prijs heeft de evolutie van de
olieprijs niet gevolgd. De aangerekende gasprijs zonder engagement op lange
termijn ligt lager dan de prijs die grote groepen moeten neertellen.
Decorrelatie
Waarom
die tweedeling?
· Gasprijs:
vraag en aanbod.
Gedurende een lange tijd ging de wereldvraag naar
energie enkel hoger. Maar met de wereldwijde crisis is die teruggevallen. En een
lagere vraag mondt uit in dalende prijzen, vooral als het aanbod toeneemt. Dit
is het geval voor gas. Want de laatste jaren, rekening houdend met de langdurige
groei van de vraag en de recente bevoorradingsproblemen (politieke problemen
tussen Rusland en Oekranië), zijn zowat overal grote investeringen gedaan om de
gasproductie te verhogen. Deze inspanningen werpen nu hun vruchten af want de
gasmarkt wordt overspoeld door miljoenen extra kubieke meter. Het is trouwens
nog niet afgelopen: van nu tot 2013 zal de productiecapaciteit nog met bijna
50 % toenemen zodat gedurende bijna vijf jaar het gasaanbod hoger zal
liggen dan de vraag.
· Olieprijs
ondersteund door de OPEC
Olie heeft ook geleden onder de wereldwijde
daling van de vraag naar energie maar zijn prijs daalt niet. De organisatie van
olie-exporterende landen (OPEC) countert de lagere vraag door haar
productiequota te verlagen. Door minder olie op de markt te brengen, houdt ze de
balans tussen vraag en aanbod in evenwicht en ondersteunt de prijs.
Gasmaatschappijen in
gevaar?
· Als de
prijs van gas op de beurs laag blijft dan is de kans groot dat de gasprijs voor
de eindconsument ook daalt, mede onder druk van de overheid. Hoe gaan de grote
jongens er zich doorslaan als ze nog hun gas moeten betalen tegen een hoge prijs
zoals gestipuleerd is in hun contracten?
· Tot nu toe hebben hun winstmarges er niet
onder geleden omdat de indexatie van de gasprijs met vertraging gebeurt (de
olieprijs is ongeveer een jaar geleden beginnen stijgen maar de gasprijs met
contract is slechts enkele maanden geleden opgetrokken). Bovendien is het zo dat
wanneer grote groepen verkopen aan centrales en aan de industrie dit gebeurt met
contracten die geïndexeerde prijzen voorzien.
· Maar op langere termijn zullen de marges
van deze bedrijven de lagere prijzen, die vroeg of laat aan de consument zullen
worden toegekend, voelen. En aangezien de te grote distributiecapaciteiten voor
de huidige vraag, zullen deze groepen hun investeringen terugschroeven en
mogelijk hun toekomstige groei in gevaar brengen.
· Niettemin kunnen we al enkele
versoepelingen in contracten terugvinden (het schrappen van minimale verplichte
hoeveelheden, mogelijkheid van de overschotten aan andere landen te
verkopen).
Uw beleggingen
In
2009 hebben de aandelen van de betrokken Europese bedrijven slechter gepresteerd
dan het Europese marktgemiddelde. Naast de zware schuldpositie is het verschil
tussen de gasprijzen volgens ons ook een reden van de zwakke prestatie. Voor het
ogenblik blijven we gezien het uitblijven van een vraagherstel voorzichtig (GDF
Suez en EON houden). Indien u wilt beleggen in energie, richt u dan eerder naar
de oliesector die van de hogere prijzen profiteert (koop BP en Royal Dutch
Shell).
