Test-Aankoop

Wat gebeurt er in onze slaap?

Slapen is allerminst een passieve toestand. Tijdens een normale nachtrust doorlopen we 4 tot 5 keer een cyclus van 5 fasen, elk gekenmerkt door een andere hersenactiviteit. Fase 1 en 2 zijn de lichte slaap. Daarna belanden we in de derde en vierde fase: de diepe slaap. Vervolgens dalen we opnieuw af naar de eerste fase. De cyclus kan worden afgerond door een REM-fase, de zogenaamde droomslaap. In die fase zijn onze hersenen heel actief.
Een goede slaap geeft ons een fijn en fit gevoel en bevordert onze dagelijkse werkzaamheden. Omgekeerd leidt een tekort aan slaap tot vermoeidheid en concentratiestoornissen.

Beïnvloedende factoren

- leeftijd: de totale slaapduur vermindert naarmate we ouder worden.
- individuele behoefte: minder, maar ook meer slapen dan u gewoon bent, kan leiden tot concentratiestoornissen, hoofdpijn, verstoord humeur…
- lichamelijke inspanning: regelmatige lichamelijke inspanning verlengt de diepe slaap.
- voedingsfactoren: zowel een volle als een lege maag kunnen het inslapen bemoeilijken.
- alcohol: hoewel veel mensen denken beter te kunnen slapen na een glaasje, verstoort alcohol duidelijk de slaapstructuur.
- omgeving: zelfs als u er niet door gewekt wordt, kan uw slaap verstoord worden door geluiden of een partner met slaapproblemen.

Snurken

Snurken wordt bevorderd door slapen op de rug, verslapping van de tong- of verhemeltespieren (door ouder worden, alcohol, slaap- en kalmeerpillen), overgewicht, grotere neus- of keelamandelen, irritatie van de keel (door allergie, roken of zure oprispingen), aangeboren bouw van de keelholte en/of een verstopte neus.
Vraag raad aan uw arts indien het gesnurk u of uw partner verhindert te slapen.

Slaapapneu

Sommige snurkers stoppen met ademen tijdens hun slaap. Als die adempauzes langer dan 10 seconden duren, spreekt men van apneu. Treden ze meer dan 5 maal per uur op, dan is er sprake van een slaapapneusyndroom. De adempauzes veroorzaken slaapstoornissen, waardoor men opstaat met een gevoel van kortademigheid en/of vermoeidheid. Na een tijdje kan slaapapneu leiden tot ongecontroleerd inslapen overdag. Om slaapapneu te behandelen, moet men eerst proberen het snurken te stoppen. Lukt dat niet, dan kan de patiënt gebruik maken van een toestel dat de druk van de ingeademde lucht verhoogt en de apneus probeert tegen te gaan. Soms kan een heelkundige ingreep een oplossing bieden.

Slapeloosheid

Stelselmatig een slaaptekort hebben of slecht inslapen is nadelig voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid. Mogelijke oorzaken zijn spanningen, problemen, lichamelijke aandoeningen (rugpijn, hoge bloeddruk, migraine …), zwangerschap, leeftijd of een moeilijk slapende partner. De meeste mensen die aan slapeloosheid lijden, kunnen moeilijk inslapen. Andere vallen snel in slaap maar worden meerdere keren per nacht wakker en kunnen dan niet meer inslapen. Uw huisarts kan de oorzaken van uw slaapproblemen opsporen en u indien nodig voor een korte periode slaapmedicatie voorschrijven. Wordt er geen duidelijke oorzaak gevonden, dan kan de arts u doorverwijzen naar een slaaplabo waar uw slaappatroon geanalyseerd wordt met behulp van aangepaste apparatuur.

Tips voor een betere nachtrust

- Ga op regelmatige tijdstippen slapen en sta telkens rond hetzelfde uur op, ook tijdens het weekend.
- Vermijd siësta’s. Indien u er toch behoefte aan hebt, beperk ze dan bij voorkeur tot een 0,5 à 1 uur.
- Als u de slaap niet kunt vatten, staat u beter op om u rustig bezig te houden (niet voor de buis!) tot u weer slaap krijgt.
- Nicotine en cafeïne werken stimulerend, dus vermijd ze 6 uur voor het slapengaan.
- Zware maaltijden en/of alcohol kort voor u naar bed gaat, zijn geen goed idee.
- Beweeg voldoende overdag.
- Las een ontspannend moment in voor u gaat slapen: lees, neem een bad …
- Maak van uw slaapkamer een echte rustplaats met een comfortabel bed en ban de televisie of zaken die u irriteren.

Slaap- en kalmeermiddelen

Indien nodig kan uw huisarts een slaap- of kalmeermiddel voorschrijven, zij het voor een zo kort mogelijke periode om afhankelijkheid te vermijden:
- Benzodiazepines en aanverwanten vergemakkelijken het inslapen en zorgen er ook voor dat u minder vaak ontwaakt tijdens het slapen. De belangrijkste neveneffecten zijn gewenning, verslaving, verminderde waakzaamheid overdag, weerslag bij plotse stopzetting van de inname, afname van de alertheid en geheugenfuncties.
- Planten: valeriaan heeft een kalmerend effect maar is niet geschikt voor patiënten met leverproblemen. Ook passiflora zou kalmerend werken. Er zijn echter nog meer grondige studies nodig om hun doeltreffendheid te bewijzen.