Test-Aankoop

De adviesrol van de apotheker heeft zeker een meerwaarde. Op voorwaarde dat hij die natuurlijk ook waarmaakt! Apothekers proberen precies de aandacht te vestigen op hun rol als raadgever, maar vaak nemen ze het probleem van hun klanten onvoldoende ernstig, zo blijkt uit een enquête van Test-Aankoop. In 101 apotheken verspreid over het land vroegen enquêtrices om een remedie tegen acute babydiarree. Hoewel dit in hun naslagwerken aangewezen wordt als standaardbehandeling verstrekte amper 30% van de apothekers in dit geval rehydratatievloeistof (ORS). Probiotica gingen echter wel vlot over de toonbank. De farmaceutische zorg laat te wensen over. Met nieuwe opleidings- en bijscholingsprogramma’s belooft de sector alvast beterschap. Het is echter aan de apotheker om zijn vertrouwensrol ook daadwerkelijk ter harte te nemen.

De rol van de apotheker?
Met de apotheker deelt de consument heel wat vertrouwelijke informatie over zijn gezondheid en die van zijn gezin. Bij de verstrekking van zowel voorgeschreven als vrij verkrijgbare geneesmiddelen heeft de apotheker dan ook een belangrijke taak als raadgever. Meer bepaald houdt de farmaceutische zorg in dat de apotheker op basis van een grondige analyse een professioneel advies verstrekt, eventueel gepaard gaand met medicatie, waarbij hij of zij ten minste de dosering, werking en duur van de behandeling specificeert.

Ons onderzoek: 101 apotheken bezocht
Maakt de apotheker zijn rol van farmaceutisch raadgever waar? Dat gingen de onderzoekers van Test-Aankoop na door in 101 apotheken om een remedie te vragen tegen acute diarree bij een 8 maanden oude baby. De enquêtrices bezochten in totaal 49 apotheken in Vlaanderen, 42 in Wallonië en 10 in Brussel. Telkens vertelden ze de apotheker: "Ik kom voor het dochtertje van mijn zus/mijn kleinkind, ze heeft diarree." Op eventuele vragen antwoordden ze dat het kind herhaaldelijk waterige stoelgang zonder bloed had, moest braken, geen andere medicatie kreeg, geen koorts had en geen uitdrogingsverschijnselen vertoonde. De vermelde resultaten slaan op de 101 bezochte apotheken.

Gebrek aan interesse!
De apotheker kan de toestand van het kind slechts goed inschatten door minstens drie essentiële vragen te stellen, nl. de leeftijd van het kind; hoelang de diarree bezig is; en welke de precieze klachten zijn. Het advies van de apotheker berust op het antwoord op deze vragen. Zo is de leeftijd van het kind bepalend voor de behandeling: kinderen jonger dan 2 jaar mogen geen loperamide krijgen. Heeft het kind naast diarree ook last van braken (zoals in ons scenario), dan is het zeker belangrijk om ORS mee te geven, wegens het grotere risico op uitdroging.
In 30 % van de gevallen volgde maar één vraag (die van de leeftijd van het kind) en daarmee was de kous af! Slechts een minderheid vroeg of de baby koorts had (27 %) of moest braken (24 %). Naar de aard en frequentie van de stoelgang werd al even weinig geïnformeerd (27 %). Nog minder belangstelling was er voor de duur van de klachten (19 %). Hoewel 3 op 4 apothekers wel wezen op de risico’s en preventie van uitdroging, vertelde slechts een enkeling ook hoe die te herkennen (4 %). Weinigen stelden trouwens de vraag of de baby al iets tegen de diarree had gekregen (6 %) of nog andere medicatie nam (2 %).

Niet getalmd met ORS !
Hoewel dit zeker in ons scenario niet overbodig was, raadde minder dan 1 op 3 apothekers aan een arts te raadplegen als de situatie niet zou verbeteren. Daarnaast gaf slechts 30 % ORS mee, terwijl apothekers dit in hun naslagwerken zelf aanbevelen als standaardbehandeling tegen acute diarree bij baby's. Wel verstrekte 93% van de apothekers probiotica, meestal Enterol. Die probiotica kunnen in het beste geval de diarree met 24 uur verkorten, maar beschermen niet tegen uitdroging door de diarree. Eén op tien apothekers gaf minstens één product mee dat niet geschikt was maar wel de prijs de hoogte injoeg (tot € 34,16).

Farmaceutische zorg moet zorgvuldiger
De apothekers die Test-Aankoop bezocht, schoten vaak tekort. Er was absoluut geen sprake van een analyse van de situatie: de apothekers stelden veel te weinig vragen. Bovendien werden die vragen niet allemaal in het begin van het gesprek gesteld. De keuze voor Enterol stond meestal al vast nadat de apotheker de leeftijd van de baby wist, ongeacht of de baby nog andere symptomen had. Ook is het onbegrijpelijk dat ruim de helft geen rehydratatievloeistof voorstelde. De rol van de apotheker moet meer inhouden dan de patiënt vriendelijk te ontvangen, met allerlei producten te overstelpen en hem dan wandelen sturen. Test-Aankoop verwacht dat de apotheker zijn taak als raadgever ernstig neemt. Zo niet zou zijn monopoliepositie alsnog in vraag worden gesteld.