Test-Aankoop

A A A

Recht & fiscaliteit

Subthema's

Huiselijk geweld

Test-Aankoop ondervroeg een representatieve steekproef van de Belgische bevolking, maar ook in het bijzonder een groep slachtoffers van huiselijk geweld. Partnergeweld vormt de hoofdbrok en vrouwen zijn veel vaker het slachtoffer dan mannen. Een structurele oplossing voor de problemen blijft veelal uit.

Internationaal onderzoek

Het onderzoek is gebaseerd op een schriftelijke bevraging van 3 915 gezinssituaties in België, Italië, Portugal en Spanje (754 vragenlijsten werden ingevuld door respondenten in België). Personen die de vragenlijst beantwoordden, zijn tussen 18 en 80 jaar oud. Verder werden via instanties die werken rond huiselijk en intrafamiliaal geweld 238 hulpzoekende slachtoffers bevraagd. 80 van deze vragenlijsten zijn ingevuld door Belgische slachtoffers.

Moeilijke weg naar hulp

Het onderzoek van Test-Aankoop toont aan dat de problematiek van huiselijk en intrafamiliaal geweld geenszins marginaal is en dat de impact ervan op de gezondheid en op de levenskwaliteit beslist niet mag worden onderschat. Op jaarbasis wordt 8 % van de volwassen Belgische bevolking er als slachtoffer mee geconfronteerd (23 % was ooit reeds slachtoffer). Over een overgrote meerderheid van dit soort agressie (psychologisch en fysiek geweld) wordt door de betrokken slachtoffers nooit aangifte gedaan … ook niet als het gaat om zeer ernstige vormen van agressie. Een ruimere groep slachtoffers richt zich voor ernstige situaties weliswaar tot professionele hulpverstrekkers zoals artsen (voornamelijk huisartsen en psychiaters) en psychologen, alsook tot specifieke instanties voor slachtofferhulp, maar ook hier doet ruim de helft van de slachtoffers (54 %) dat niet. Het niet naar buiten treden met deze problemen heeft volgens de bevraagde slachtoffers verschillende redenen: men denkt de situatie zelf wel baas te kunnen (43 %), men hecht er zelf te weinig belang aan (16 %), men is ervan overtuigd dat toch niemand kan helpen (16 %), men is beschaamd om hulp te vragen (15 %), het zou de situatie alleen maar verergeren (14 %) enz.

Kwalijke gevolgen

Nochtans hebben slachtoffers er alle belang bij om zo snel mogelijk te reageren (zowel bij politiediensten als bij gespecialiseerde instanties en hulpverleners). Immers, wat de meest recente conflictsituatie betreft stelt 75 % van de slachtoffers dat het niet om een eenmalig voorval, maar om een terugkerende situatie gaat (43 % van deze personen meldt reeds meer dan 20 keer met zulke agressie geconfronteerd te zijn geweest). Nog steeds voor deze personen is de tijdspanne tussen het meest recentelijk voorval en de eerste keer dat dit gebeurde gemiddeld zowat 11 jaar. Het niet aangeven en stilzwijgen van deze problematiek heeft beslist een aantal zeer kwalijke gevolgen. In eerste instantie zijn er de nefaste gevolgen voor de slachtoffers zelf. Personen die slachtoffer worden van huiselijk en intrafamiliaal geweld komen bijna per definitie terecht in een spiraal van structureel geweld. Vaak gaat het van kwaad naar erger en de impact ervan op de fysieke en geestelijke gezondheid alsook op de algehele levenskwaliteit en op de waardigheid van de slachtoffers is enorm. Meer dan eenderde van de slachtoffers krijgt te maken met acute posttraumatische stress (een kwart lijdt zelfs aan chronische posttraumatische stress). In tweede instantie blijven de geweldplegers ongestraft of kunnen ze niet geholpen worden hun gedrag te wijzigen. In derde instantie kan deze problematiek vanwege het stilzwijgen onvoldoende worden bestudeerd en in kaart gebracht. Een schrijnend gebrek aan onderzoek en aan empirische gegevens over zowel slachtoffers als geweldplegers is hier typerend. Momenteel is slechts het topje van de ijsberg zichtbaar en dit is ruim ontoereikend voor een gerichte en doeltreffende actie rond deze problematiek.

Belg bewust van problematiek

Het taboe situeert zich duidelijk te veel bij de slachtoffers zelf. 50 % van de volwassen Belgische bevolking bestempelt huiselijk geweld immers als een groot probleem in onze samenleving en staat dus wel degelijk open voor de problematiek. 48 % van de Belgen is ervan overtuigd dat de beschikbare voorzieningen voor slachtoffers ontoereikend zijn. 59 % is ervan overtuigd dat meer aandacht aan huiselijk geweld moet worden besteed in de media, op school enz.